Tách, hợp thửa đất năm 2026: Có thể chia đất cho con bằng cách tách rồi hợp thửa hay không?

Việc tách thửa, hợp thửa đất để chia tài sản cho con là nhu cầu phổ biến của nhiều hộ gia đình hiện nay, đặc biệt tại các khu vực đang đô thị hóa mạnh. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có thể thực hiện theo ý muốn nếu không đáp ứng đúng điều kiện pháp luật.

Một trường hợp điển hình là bà Hạnh đang có nhu cầu chia đất cho các con bằng cách tách thửa đất nuôi trồng thủy sản, chuyển mục đích một phần sang đất ở, sau đó hợp thửa và tiếp tục tách lại theo quy định. Vậy phương án này có đúng luật không?

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết theo Luật Đất đai 2024 và quy định địa phương để giúp người dân hiểu rõ trước khi thực hiện.

Trường hợp thực tế: Tách đất nông nghiệp rồi hợp thửa để chia cho con

Theo phản ánh, diện tích tối thiểu được phép tách thửa tại địa phương được quy định như sau:

• Đối với đất nông nghiệp: tối thiểu 360m²
• Đối với đất ở: tối thiểu 70m²

Dựa trên quy định này, bà Hạnh dự kiến thực hiện theo 3 bước:

Bước 1: Tách thửa đất nuôi trồng thủy sản

Thửa đất nuôi trồng thủy sản sẽ được chia thành:

• Một thửa: 360m²
• Một thửa: 31m²

Sau đó, bà sẽ thực hiện thủ tục:

• Chuyển mục đích sử dụng 31m² đất nông nghiệp sang đất ở

Bước 2: Hợp thửa hai phần đất lại với nhau

Sau khi chuyển mục đích sử dụng đất, bà Hạnh dự kiến:

• Hợp toàn bộ hai thửa đất trên thành một thửa duy nhất

Căn cứ thực hiện theo:

• Điểm a khoản 3 Điều 220 Luật Đất đai 2024

Bước 3: Tách lại thửa đất sau khi hợp thửa

Sau khi hoàn tất hợp thửa, bà tiếp tục:

• Tách thửa đất đã hợp thành hai phần riêng biệt

Căn cứ theo:

• Khoản 2 Điều 9 Quyết định số 32/2024/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bắc Ninh

Mục đích cuối cùng là: Chia đất hợp pháp cho các con

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời thế nào?

Trước câu hỏi liệu phương án trên có phù hợp quy định pháp luật hay không, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết:

Đây là trường hợp cụ thể thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương

Do việc tách thửa, hợp thửa cần căn cứ vào:

• Hồ sơ pháp lý cụ thể
• Hiện trạng sử dụng đất
• Quy hoạch sử dụng đất
• Quy định chi tiết tại từng địa phương

nên Bộ không có cơ sở để đưa ra kết luận cụ thể.

Tuy nhiên, Bộ đã nêu rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật.

Điều kiện tách thửa, hợp thửa đất theo Luật Đất đai 2024

Căn cứ pháp lý chính: Điều 220 Luật Đất đai 2024

Theo quy định:

Việc tách thửa, hợp thửa phải đáp ứng:

• Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất
• Đảm bảo diện tích tối thiểu theo quy định
• Không phát sinh tranh chấp
• Không thuộc diện bị thu hồi đất
• Phù hợp với quy định riêng của UBND cấp tỉnh

Điều này có nghĩa:

Mỗi địa phương sẽ có quy định cụ thể khác nhau

về:

• diện tích tối thiểu được tách thửa
• điều kiện hợp thửa
• quy trình hồ sơ
• các trường hợp không được phép tách

Do đó, người dân không thể áp dụng máy móc theo công thức chung.

Phương án của bà Hạnh có khả thi không?

Xét về nguyên tắc pháp lý:

Phương án này hoàn toàn có cơ sở xem xét

nếu đáp ứng đủ các điều kiện:

1. Phần đất 31m² được phép chuyển mục đích sử dụng

Đây là yếu tố quan trọng nhất.

Nếu địa phương không chấp thuận chuyển từ đất nuôi trồng thủy sản sang đất ở thì toàn bộ phương án sẽ không thực hiện được.

2. Việc hợp thửa không vi phạm quy hoạch

Thửa đất sau khi hợp phải:

• phù hợp quy hoạch
• đủ điều kiện pháp lý
• không vướng tranh chấp

3. Việc tách lại sau hợp thửa phải đúng diện tích tối thiểu

Nếu sau khi hợp thửa mà vẫn không đủ điều kiện diện tích tối thiểu theo quy định của tỉnh Bắc Ninh thì vẫn không được tách.

Người dân cần lưu ý gì khi chia đất cho con?

Rất nhiều trường hợp bị từ chối hồ sơ vì:

• diện tích không đủ chuẩn
• đất chưa đủ điều kiện chuyển mục đích
• sai quy hoạch
• chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính
• hồ sơ địa chính chưa đầy đủ

Do đó, trước khi thực hiện, nên:

Làm việc trực tiếp với Văn phòng đăng ký đất đai

hoặc:

UBND cấp huyện, cấp xã

để được kiểm tra hồ sơ chính xác.

Việc tự tính toán theo lý thuyết có thể dẫn đến mất thời gian, phát sinh chi phí không cần thiết.

Tách thửa rồi hợp thửa để chia đất cho con là giải pháp được nhiều hộ gia đình lựa chọn, tuy nhiên không phải lúc nào cũng thực hiện được nếu không đáp ứng đúng quy định của Luật Đất đai 2024 và quy định riêng của từng địa phương.

Trường hợp của bà Hạnh cho thấy dù phương án có cơ sở pháp lý nhưng việc được chấp thuận hay không vẫn phụ thuộc vào hồ sơ thực tế và quyết định của cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.

Vì vậy, người dân nên kiểm tra kỹ quy hoạch, điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất và diện tích tối thiểu trước khi tiến hành thủ tục để tránh rủi ro pháp lý.