Mức phạt mới trong lĩnh vực đất đai từ năm 2026: Cản trở hàng xóm sử dụng đất có thể bị phạt đến 10 triệu đồng

Ngày 27/7/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Văn bản hợp nhất này tổng hợp các quy định hiện hành, trong đó nhấn mạnh nhiều hành vi vi phạm phổ biến như cản trở việc sử dụng đất của người khác, làm sai lệch giấy tờ đất đai hay sử dụng giấy tờ giả khi thực hiện các thủ tục hành chính.

Những quy định mới được đánh giá sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, đồng thời hạn chế các tranh chấp phát sinh trong quá trình sử dụng và giao dịch bất động sản.

Cản trở người khác sử dụng đất có thể bị phạt đến 10 triệu đồng

Một trong những nội dung đáng chú ý tại Điều 15, Chương II của văn bản là quy định về hành vi cản trở hoặc gây khó khăn cho việc sử dụng đất của người khác.

Theo đó, mức xử phạt được chia thành nhiều nhóm tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Phạt từ 1 đến 3 triệu đồng

Người vi phạm sẽ bị xử phạt từ 1 triệu đồng đến 3 triệu đồng nếu thực hiện hành vi:

• Đưa vật liệu xây dựng.
• Để các vật dụng, vật cản trên thửa đất thuộc quyền sử dụng của người khác.
• Đưa vật liệu trên chính phần đất của mình nhưng làm ảnh hưởng, cản trở hoặc gây khó khăn cho việc sử dụng đất của chủ sử dụng đất liền kề.

Đây là những hành vi thường xảy ra trong thực tế khi xây dựng nhà ở hoặc công trình nhưng không bảo đảm khoảng cách, gây ảnh hưởng đến quyền sử dụng hợp pháp của các hộ dân xung quanh.

Phạt từ 5 đến 10 triệu đồng

Mức xử phạt sẽ tăng lên từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với các hành vi có mức độ nghiêm trọng hơn như:

• Đào bới đất.
• Xây tường.
• Làm hàng rào.
• Thực hiện các công trình trên đất của mình hoặc của người khác nhưng gây cản trở, hạn chế hoặc làm ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của chủ sử dụng đất khác.

Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm, bảo đảm quyền lợi cho bên bị ảnh hưởng.

Làm sai lệch giấy tờ đất đai bị xử phạt nghiêm

Không chỉ xử lý các hành vi cản trở việc sử dụng đất, văn bản hợp nhất còn quy định rõ mức xử phạt đối với các hành vi gian lận liên quan đến giấy tờ, chứng từ trong quá trình sử dụng đất.

Phạt từ 2 đến 5 triệu đồng

Người có hành vi:

• Tẩy xóa giấy tờ.
• Sửa chữa nội dung giấy tờ.
• Làm sai lệch chứng từ liên quan đến quyền sử dụng đất.

sẽ bị xử phạt từ 2 triệu đồng đến 5 triệu đồng, nếu hành vi chưa thuộc các trường hợp nghiêm trọng hơn được quy định tại các khoản tiếp theo.

Những quy định này nhằm tăng tính minh bạch trong việc quản lý hồ sơ đất đai và hạn chế các hành vi chỉnh sửa giấy tờ trái phép.

Khai báo không trung thực có thể bị phạt đến 10 triệu đồng

Đối với trường hợp khai báo không trung thực hoặc làm sai lệch giấy tờ dẫn đến việc thực hiện các thủ tục đất đai không chính xác, mức xử phạt sẽ cao hơn.

Cụ thể, người vi phạm có thể bị phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng nếu việc khai báo gian dối hoặc sửa chữa giấy tờ làm ảnh hưởng đến các thủ tục như:

• Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
• Chuyển đổi quyền sử dụng đất.
• Cho thuê đất.
• Thừa kế.
• Tặng cho.
• Thế chấp.
• Góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

Quy định này áp dụng trong trường hợp hành vi chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Sử dụng giấy tờ giả có thể bị phạt tới 20 triệu đồng

Một trong những hành vi bị xử lý nghiêm khắc nhất là sử dụng giấy tờ giả trong lĩnh vực đất đai.

Theo quy định, người sử dụng giấy tờ giả để thực hiện thủ tục hành chính hoặc các giao dịch liên quan đến đất đai sẽ bị xử phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng, nếu chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đây được xem là biện pháp nhằm ngăn chặn tình trạng làm giả hồ sơ, giấy chứng nhận hoặc các tài liệu liên quan đến quyền sử dụng đất, vốn là nguyên nhân gây ra nhiều tranh chấp và rủi ro trên thị trường bất động sản.

Các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc

Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, Văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT còn quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả.

Cụ thể, người vi phạm có thể bị buộc:

• Khôi phục lại hiện trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.
• Thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai theo đúng quy định.
• Hủy bỏ kết quả giải quyết thủ tục hành chính nếu sử dụng giấy tờ giả.
• Nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa hoặc làm sai lệch.
• Giao nộp các giấy tờ giả đã sử dụng trong quá trình thực hiện thủ tục.

Các biện pháp này nhằm bảo đảm tính chính xác của hồ sơ địa chính và hạn chế các hệ quả pháp lý phát sinh về sau.

Ý nghĩa đối với thị trường bất động sản

Việc siết chặt chế tài xử phạt được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý đất đai, giảm thiểu tranh chấp giữa các hộ dân cũng như ngăn chặn các hành vi gian lận trong giao dịch bất động sản.

Đối với người dân và nhà đầu tư, việc nắm rõ các quy định mới không chỉ giúp tránh các vi phạm đáng tiếc mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong quá trình sử dụng, chuyển nhượng hoặc đầu tư bất động sản.

Trong bối cảnh thị trường đang hướng tới sự minh bạch và phát triển bền vững, việc tuân thủ đúng quy định pháp luật sẽ là yếu tố quan trọng giúp các giao dịch diễn ra an toàn và hạn chế rủi ro.

Văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT đã cụ thể hóa nhiều chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai. Việc quy định rõ mức phạt từ hành vi cản trở sử dụng đất đến làm giả giấy tờ không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước mà còn tạo môi trường minh bạch, an toàn hơn cho thị trường bất động sản. Người dân, nhà đầu tư và các tổ chức có liên quan cần cập nhật đầy đủ các quy định mới để bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tránh các rủi ro pháp lý trong quá trình sử dụng cũng như giao dịch quyền sử dụng đất.