Lưu Vĩnh Trấn – Ông trùm tham nhũng số 1 của Evergrande và cú sụp đổ hàng trăm tỷ nhân dân tệ

Từ người kế nhiệm Từ Gia Ân đến cú ngã đau đớn nhất của Evergrande

Lưu Vĩnh Trấn từng là cái tên đầy quyền lực trong hệ sinh thái của Tập đoàn Evergrande, thậm chí được xem là người kế nhiệm tiềm năng của Từ Gia Ân (Xu Jiayin). Ở tuổi 43, khi sự nghiệp tưởng như vẫn đang ở đỉnh cao, ông bất ngờ bị điều tra và bắt giữ vì nghi ngờ liên quan đến các hoạt động bất hợp pháp.

Chưa đầy một tháng trước khi thông tin này được công bố, Lưu Vĩnh Trấn vẫn xuất hiện trước công chúng với hình ảnh đầy tự tin tại nhà máy Thiên Tân của Evergrande Auto, chủ trì một “lễ bàn giao xe cho khách hàng lớn”. Ông khẳng định rằng lượng giao xe của mẫu Hengchi 5 đang tăng đều đặn và danh tiếng thương hiệu ngày càng cải thiện.

Tuy nhiên, phía sau những ánh đèn sân khấu ấy là một thực tế hoàn toàn trái ngược: dữ liệu đặt hàng yếu kém, khiếu nại từ khách hàng liên tục gia tăng, nhà máy nhiều lần đóng cửa và áp lực tài chính ngày càng nặng nề. Đó cũng chính là bức tranh phản chiếu toàn bộ sự nghiệp của Lưu Vĩnh Trấn – hào nhoáng bên ngoài nhưng đầy rạn nứt bên trong.

Thành công từ bóng đá: Bước đệm đưa Lưu Vĩnh Trấn lên đỉnh quyền lực

Khi mới 29 tuổi, Lưu Vĩnh Trấn được bổ nhiệm làm Chủ tịch Câu lạc bộ bóng đá Quảng Châu Evergrande dù gần như không có kinh nghiệm chuyên môn trong lĩnh vực này.

Thứ ông có là sự tin tưởng tuyệt đối từ Từ Gia Ân cùng một “tấm séc trắng” gần như không giới hạn.

Chiến lược của ông rất đơn giản: dùng tiền để mở đường.

Ông chi đậm để đưa về những ngoại binh đẳng cấp thế giới như Conca, Muriqui và Paulinho, đồng thời mời những huấn luyện viên hàng đầu như Marcello Lippi và Luiz Felipe Scolari với mức lương khổng lồ.

Kết quả đến rất nhanh. Đội bóng từ giải hạng Nhất vươn lên vô địch quốc gia Trung Quốc và hai lần đăng quang AFC Champions League vào các năm 2013 và 2015.

Thành công này không chỉ đưa Evergrande lên đỉnh cao danh tiếng mà còn biến Lưu Vĩnh Trấn thành “huyền thoại nội bộ”, người chứng minh rằng có thể tạo ra nhà vô địch bằng vốn cực lớn.

Chính niềm tin này đã định hình toàn bộ tư duy kinh doanh sau đó của ông.

Evergrande Spring: Tiền nhiều nhưng thị phần vẫn đứng yên

Sau bóng đá, Lưu Vĩnh Trấn chuyển sang thị trường nước đóng chai với dự án Evergrande Spring.

Ông sao chép nguyên mô hình marketing rầm rộ từ bóng đá sang FMCG. Trong các trận chung kết AFC Champions League, quảng cáo Evergrande Spring xuất hiện dày đặc. Hàng loạt chương trình phát mẫu thử miễn phí được triển khai trên toàn quốc nhằm chiếm lĩnh thị trường nhanh nhất bằng tiền.

Nhưng thị trường nước đóng chai không vận hành như bóng đá.

Giá sản phẩm không phù hợp với mức chi tiêu thực tế của người tiêu dùng, hệ thống phân phối hỗn loạn, còn chi phí marketing khổng lồ không chuyển hóa thành doanh số bền vững.

Kết quả, Evergrande Spring liên tục thua lỗ và bị bán đi vào năm 2016 với khoản lỗ khoảng 4 tỷ nhân dân tệ.

Tiền cạn, nhưng thị phần gần như không thay đổi.

Evergrande Wealth: Quả bom tài chính khiến hàng trăm nghìn người lao đao

Thất bại không khiến Lưu Vĩnh Trấn thay đổi tư duy. Ngược lại, ông bước sâu hơn vào lĩnh vực tài chính – nơi rủi ro lớn hơn nhiều lần.

Evergrande Financial Services ra đời, sau này đổi tên thành Evergrande Wealth. Nền tảng này sử dụng mức lợi nhuận cao để thu hút tiền từ công chúng, thực chất là chuyển dòng vốn tiết kiệm của người dân thành nguồn tài trợ cho các dự án bất động sản của Evergrande.

Lưu Vĩnh Trấn là một trong những người tiên phong xây dựng mô hình này.

Khi thị trường bất động sản Trung Quốc bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh, hệ thống tài chính mong manh này nhanh chóng đổ vỡ.

Hàng trăm nghìn nhà đầu tư không thể thu hồi vốn. Nhiều gia đình mất toàn bộ tiền tiết kiệm cả đời chỉ vì đặt niềm tin vào thương hiệu Evergrande.

Tên tuổi của Lưu Vĩnh Trấn từ đó gắn liền với một trong những thảm họa tài chính lớn nhất của tập đoàn.

Evergrande Auto: Canh bạc xe điện thất bại hơn 100 tỷ nhân dân tệ

Điểm dừng chân cuối cùng của Lưu Vĩnh Trấn là Evergrande Auto.

Tập đoàn Evergrande đặt toàn bộ hy vọng chuyển đổi sang xe năng lượng mới vào dự án này và một lần nữa đưa ông trở lại trung tâm quyền lực với vai trò Chủ tịch.

Kịch bản cũ tiếp tục lặp lại.

Hàng loạt thương vụ mua lại toàn cầu được công bố, tuyên bố thâu tóm 9 công ty công nghệ cốt lõi, thành lập các trung tâm R&D tại Trung Quốc, Mỹ và Đức cùng đội ngũ hơn 3.000 kỹ sư.

Khẩu hiệu được đưa ra vô cùng hoành tráng: trở thành tập đoàn xe năng lượng mới lớn nhất và mạnh nhất thế giới trong vòng 3–5 năm.

Nhưng ngành ô tô không thể vận hành bằng cách “mua bằng tiền” đơn thuần.

Các công nghệ chắp vá không tương thích, đội ngũ nghiên cứu thiếu đồng bộ và công nghệ cốt lõi không thể mua được chỉ bằng những bản hợp đồng đắt đỏ.

Tại lễ ra mắt Hengchi 5 năm 2021, hệ thống giải trí của xe gặp lỗi ngay trên sân khấu, tạo ra khoảnh khắc vô cùng xấu hổ.

Sau khi giao xe vào năm 2022, hàng loạt khiếu nại xuất hiện: phạm vi hoạt động không chính xác, màn hình giải trí đen hoàn toàn, tiếng ồn phanh bất thường.

Từ năm 2018 đến 2023, Evergrande Auto lỗ lũy kế hơn 104 tỷ nhân dân tệ.

Tổng nợ phải trả gần 180 tỷ nhân dân tệ trong khi sản lượng giao hàng mỗi năm chỉ vỏn vẹn 1.389 xe.

Nhà máy Thiên Tân liên tục ngừng hoạt động, còn khu đất xây nhà máy ở Quảng Châu bị chính quyền thu hồi.

Cú kết thúc gây chấn động

Buổi lễ bàn giao xe tại Thiên Tân hóa ra lại giống như một màn chia tay được dàn dựng sẵn.

Chỉ một tháng sau, tin tức Lưu Vĩnh Trấn bị bắt giữ gây chấn động toàn ngành.

Cổ phiếu Evergrande Auto lao dốc hơn 23% chỉ trong một ngày, vốn hóa thị trường nhanh chóng giảm xuống dưới 4 tỷ đô la Hồng Kông.

Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông nhanh chóng thông báo loại ông khỏi hội đồng quản trị.

Một đế chế từng được định giá hàng trăm tỷ đô la cùng sự nghiệp của người lãnh đạo quyền lực nhất đã chính thức sụp đổ.

Bài học từ lòng tham và mô hình tăng trưởng bằng tiền

Từ bóng đá, nước suối, tài chính đến xe điện, mọi bước đi của Lưu Vĩnh Trấn đều gắn liền với dòng tiền khổng lồ và những chiến dịch truyền thông rầm rộ.

Ông thực hiện hoàn hảo tham vọng bành trướng của Từ Gia Ân nhưng chưa từng xây dựng được một doanh nghiệp thực sự bền vững.

Mỗi thất bại lại được che phủ bằng một “câu chuyện lớn hơn” tiếp theo.

Khi mọi câu chuyện đều đã kể xong và trò chơi vốn không thể tiếp tục, điều còn lại chỉ là sự hỗn loạn, những khoản nợ khổng lồ và sự giám sát nghiêm khắc của pháp luật.

Đây không chỉ là bi kịch cá nhân của Lưu Vĩnh Trấn, mà còn là biểu tượng cho sự sụp đổ của một mô hình tăng trưởng dựa trên đòn bẩy tài chính cực đoan.