TP.HCM công bố quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm: Chấm dứt quy hoạch treo, phát triển đô thị TOD và mở rộng nhà ở xã hội

Quy hoạch tổng thể TP.HCM giai đoạn 2025-2050, tầm nhìn 100 năm đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân, doanh nghiệp và giới đầu tư bất động sản. Đây được xem là bản quy hoạch có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của thành phố, không chỉ định hướng phát triển kinh tế – xã hội mà còn đặt nền móng cho mô hình đô thị hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tại chương trình “Dân hỏi – Chính quyền trả lời” do Thường trực HĐND TP.HCM phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM tổ chức, nhiều nội dung quan trọng liên quan đến quy hoạch, giao thông, nhà ở xã hội, chống ngập và quyền lợi của người dân đã được các chuyên gia, lãnh đạo thành phố giải đáp.

Đáng chú ý, quy hoạch lần này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm tình trạng quy hoạch treo, thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD và nâng cao chất lượng sống của người dân trong nhiều thập kỷ tới.

Quy hoạch TP.HCM lần này có gì khác so với trước?

Theo ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, điểm đột phá lớn nhất của quy hoạch tổng thể lần này là cách tiếp cận tích hợp.

Thay vì xây dựng nhiều loại quy hoạch riêng biệt như trước đây, thành phố sẽ lồng ghép:

• Quy hoạch tỉnh (định hướng phát triển kinh tế – xã hội).
• Quy hoạch chung về không gian đô thị.
• Quy hoạch phát triển hạ tầng kỹ thuật.
• Quy hoạch sử dụng đất.

Việc tích hợp nhiều lớp quy hoạch trong cùng một hệ thống giúp:

• Rút ngắn thời gian phê duyệt.
• Hạn chế tình trạng chồng chéo.
• Tạo điều kiện cho các dự án được triển khai nhanh hơn.
• Giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin minh bạch hơn.

Đây được xem là bước thay đổi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đô thị trong giai đoạn phát triển mới của TP.HCM.

Quy hoạch treo sẽ được xử lý như thế nào?

Một trong những vấn đề được người dân quan tâm nhất là tình trạng quy hoạch treo, khiến nhiều hộ dân không thể xây dựng, sửa chữa hoặc thực hiện các quyền đối với đất đai trong nhiều năm.

Theo đại diện Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, Luật Đất đai và Luật Quy hoạch hiện đã có các quy định nhằm bảo vệ quyền lợi của người sử dụng đất.

Cụ thể:

• Nếu khu đất mới chỉ nằm trong quy hoạch nhưng chưa có kế hoạch sử dụng đất hằng năm, người dân vẫn được tiếp tục sử dụng đất và thực hiện đầy đủ các quyền theo quy định.
• Nếu đất đã nằm trong kế hoạch sử dụng đất nhưng dự án chưa triển khai, người sử dụng đất sẽ bị hạn chế một số quyền theo quy định của pháp luật.
• Đặc biệt, sau 2 năm nếu Nhà nước chưa thực hiện dự án, cơ quan có thẩm quyền phải rà soát, điều chỉnh hoặc hủy bỏ kế hoạch sử dụng đất nhằm tránh kéo dài tình trạng quy hoạch treo.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Thành phố sẽ điều chỉnh hàng trăm đồ án quy hoạch

Theo ông Hoàng Tùng, Trưởng Ban Đô thị HĐND TP.HCM, toàn thành phố hiện có khoảng 437 đồ án quy hoạch phân khu được phê duyệt qua nhiều giai đoạn.

Sau khi quy hoạch tổng thể được thông qua, TP.HCM dự kiến xây dựng khoảng 139 đồ án quy hoạch phân khu mới, phù hợp với quy mô của thành phố sau khi mở rộng địa giới hành chính.

Việc điều chỉnh này nhằm:

• Đồng bộ hệ thống quy hoạch.
• Phù hợp với tốc độ đô thị hóa.
• Đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong dài hạn.
• Tăng hiệu quả sử dụng quỹ đất.

Đô thị TOD trở thành định hướng phát triển chủ đạo

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của quy hoạch là phát triển đô thị theo mô hình TOD (Transit Oriented Development).

Theo ông Phan Văn Tuấn, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc TP.HCM, mạng lưới đường sắt đô thị (Metro) sẽ đóng vai trò là hệ thống giao thông khung của toàn thành phố.

Theo đó:

• Nhà ở.
• Trung tâm thương mại.
• Dịch vụ.
• Văn phòng.
• Công trình công cộng.

sẽ được quy hoạch tập trung quanh các ga metro.

Mô hình này mang lại nhiều lợi ích:

• Người dân có thể tiếp cận nơi làm việc trong khoảng cách đi bộ.
• Giảm phụ thuộc vào xe cá nhân.
• Hạn chế ùn tắc giao thông.
• Giảm phát thải môi trường.
• Gia tăng giá trị bất động sản quanh các tuyến metro.

Đây cũng là mô hình đã được áp dụng thành công tại nhiều đô thị lớn trên thế giới như Tokyo, Singapore hay Hong Kong.

TP.HCM hướng tới mô hình “thành phố bọt biển”

Bên cạnh giao thông, quy hoạch mới cũng đặt trọng tâm vào việc thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo đại diện Sở Quy hoạch – Kiến trúc, TP.HCM sẽ phát triển theo mô hình “thành phố bọt biển”.

Các giải pháp bao gồm:

• Bảo vệ hành lang thoát nước tự nhiên dọc sông Sài Gòn và sông Đồng Nai.
• Xây dựng công viên ngập nước.
• Mở rộng các vùng trữ nước tự nhiên.
• Phát triển hồ điều hòa liên vùng.
• Kiểm soát khai thác nước ngầm.
• Hạn chế sụt lún nền đất.
• Bảo vệ rừng ngập mặn Cần Giờ.

Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng ngập úng vốn là bài toán kéo dài nhiều năm của TP.HCM.

Nhà ở xã hội sẽ được ưu tiên gần metro và khu công nghiệp

Một nội dung được nhiều cử tri quan tâm là kế hoạch phát triển nhà ở xã hội.

Theo ông Phạm Bình An, thành phố sẽ dành quỹ đất để xây dựng:

• Nhà ở xã hội.
• Nhà ở cho thuê.
• Nhà ở thuê mua.

Các dự án sẽ ưu tiên bố trí tại:

• Các đô thị mới.
• Khu công nghiệp.
• Trung tâm logistics.
• Khu đổi mới sáng tạo.
• Khu vực quanh các ga metro.

Việc quy hoạch này giúp:

• Người lao động ở gần nơi làm việc.
• Giảm chi phí đi lại.
• Tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục.
• Cải thiện chất lượng cuộc sống.

Đồng thời, TP.HCM cũng sẽ xây dựng các cơ chế ưu đãi về đất đai, thủ tục và nguồn vốn nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Quy hoạch hướng đến chất lượng sống thay vì chỉ mở rộng đô thị

Theo PGS-TS Phạm Trọng Thuật, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM, quy hoạch lần này đánh dấu sự chuyển đổi từ cách xử lý từng vấn đề riêng lẻ sang tư duy phát triển tổng thể.

Mọi dự án đầu tư sẽ hướng tới mục tiêu chung là:

• Cải thiện chất lượng sống.
• Phát triển giao thông bền vững.
• Gia tăng không gian công cộng.
• Nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
• Đảm bảo cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để TP.HCM phát triển thành đô thị hiện đại, đáng sống trong thế kỷ tới.

Tác động đến thị trường bất động sản TP.HCM

Đối với thị trường bất động sản, quy hoạch tổng thể mới được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều thay đổi tích cực.

Các khu vực có lợi thế kết nối metro, hạ tầng giao thông đồng bộ và quy hoạch rõ ràng có thể trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn đầu tư trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát quy hoạch treo, phát triển nhà ở xã hội và tăng tính minh bạch trong quy hoạch cũng sẽ góp phần tạo môi trường đầu tư ổn định, giúp thị trường phát triển bền vững hơn.

Quy hoạch tổng thể TP.HCM giai đoạn 2025-2050, tầm nhìn 100 năm không chỉ là bản định hướng phát triển đô thị mà còn là nền tảng để thành phố giải quyết các vấn đề tồn tại như quy hoạch treo, ùn tắc giao thông, thiếu nhà ở xã hội và ngập nước. Với định hướng phát triển đồng bộ, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm, quy hoạch mới được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội lớn cho cả người dân, doanh nghiệp và thị trường bất động sản trong nhiều thập kỷ tới.