Nghệ An công bố phân loại đô thị mới: Cơ sở chiến lược cho quy hoạch và phát triển giai đoạn 2026–2030

Nghệ An xác lập nền tảng mới cho phát triển đô thị

Nghệ An vừa chính thức ban hành quyết định công bố danh mục các đô thị loại II, loại III và các phường đạt trình độ phát triển đô thị trên địa bàn. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thiết lập cơ sở pháp lý và thực tiễn cho công tác quy hoạch, phân bổ nguồn lực và thu hút đầu tư trong giai đoạn phát triển mới.

Quyết định này không chỉ phản ánh bức tranh tổng thể về hệ thống đô thị của tỉnh mà còn mở ra định hướng rõ ràng trong việc nâng cao chất lượng đô thị hóa, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội hiện đại.

Đô thị loại II: Thành phố Vinh giữ vai trò trung tâm

Theo công bố, toàn tỉnh hiện có một đô thị loại II là Vinh. Đô thị này bao gồm các phường:

• Thành Vinh
• Trường Vinh
• Vinh Hưng
• Vinh Lộc
• Vinh Phú
• Cửa Lò

Với vai trò là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hóa của tỉnh, đô thị Vinh tiếp tục giữ vị trí đầu tàu trong chiến lược phát triển vùng Bắc Trung Bộ.

22 đô thị loại III trải rộng toàn tỉnh

Ở cấp độ đô thị loại III, Nghệ An ghi nhận 22 đô thị sau quá trình rà soát và đánh giá. Các đô thị này phân bố rộng khắp trên nhiều địa phương, góp phần hình thành mạng lưới đô thị đa trung tâm.

Một số đô thị tiêu biểu gồm:

• Thái Hòa (các phường Thái Hòa, Tây Hiếu và xã Đông Hiếu)
• Hoàng Mai (các phường Hoàng Mai, Tân Mai, Quỳnh Mai)
• Quán Hành (xã Nghi Lộc)
• Hưng Nguyên (xã Hưng Nguyên)
• Trà Lân (xã Con Cuông)

Ngoài ra còn có các đô thị như Nam Đàn, Đô Lương, Tân Kỳ, Yên Thành, Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Quỳ Hợp, Quế Phong, Quỳ Châu, Anh Sơn, Nghĩa Đàn, Tương Dương… tạo nên hệ thống đô thị phong phú và đa dạng.

11 phường đạt trình độ phát triển đô thị

Bên cạnh việc phân loại đô thị, tỉnh Nghệ An cũng công bố 11 phường đạt trình độ phát triển đô thị, trong đó:

• Phường Cửa Lò đạt trình độ đô thị loại II
• Các phường Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú, Vinh Lộc, Thái Hòa, Tây Hiếu, Hoàng Mai, Tân Mai, Quỳnh Mai đạt trình độ đô thị loại III

Việc công nhận này phản ánh mức độ phát triển hạ tầng, kinh tế và chất lượng sống tại các khu vực đô thị trọng điểm.

Điểm mới trong quy định phân loại đô thị

Việc phân loại đô thị lần này được thực hiện theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Điểm đáng chú ý là hệ thống phân loại được tinh gọn:

• Từ 6 loại đô thị xuống còn 4 loại: đặc biệt, loại I, loại II và loại III
• Rút gọn tiêu chí đánh giá từ 5 nhóm xuống còn 3 nhóm chính

Ba nhóm tiêu chí bao gồm:

1. Vai trò, vị trí và điều kiện phát triển kinh tế – xã hội
2. Mức độ đô thị hóa
3. Trình độ phát triển hạ tầng và tổ chức không gian

Cách tiếp cận mới này giúp đánh giá thực chất hơn năng lực phát triển đô thị, thay vì chỉ dựa trên yếu tố hành chính như trước đây.

Tăng quyền chủ động cho địa phương

Một điểm cải tiến quan trọng khác là việc phân cấp thẩm quyền công nhận đô thị:

• Bộ Xây dựng Việt Nam công nhận đô thị loại I
• UBND cấp tỉnh được quyền công nhận đô thị loại II, III và các đơn vị hành chính cấp xã

Cơ chế này giúp giảm thủ tục hành chính, đồng thời trao quyền chủ động lớn hơn cho địa phương trong việc tổ chức và phát triển không gian đô thị.

Định nghĩa đô thị theo không gian phát triển

Theo quy định mới, đô thị không còn bị giới hạn trong phạm vi một đơn vị hành chính cụ thể mà được xác định dựa trên:

• Không gian phát triển thực tế
• Vai trò trong hệ thống đô thị quốc gia
• Tính chất và chức năng kinh tế – xã hội

Điều này cho phép một đô thị có thể trải rộng trên nhiều xã, phường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quy hoạch linh hoạt và phát triển đồng bộ.

Ý nghĩa đối với quy hoạch và thu hút đầu tư

Việc công bố danh mục đô thị không đồng nghĩa với việc nâng cấp đơn vị hành chính như thành phố hay thị xã, mà là hoạt động phân loại nhằm:

• Đánh giá trình độ phát triển đô thị
• Làm cơ sở xây dựng quy hoạch dài hạn
• Thu hút nguồn vốn đầu tư
• Phân bổ nguồn lực hợp lý

Đây là nền tảng quan trọng giúp Nghệ An định hình chiến lược phát triển đô thị bền vững trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ.

Quyết định công bố danh mục đô thị loại II, III và các phường đạt chuẩn phát triển đô thị là bước đi chiến lược của Nghệ An trong việc nâng cao chất lượng quy hoạch và phát triển đô thị. Với cách tiếp cận mới, linh hoạt và thực chất hơn, tỉnh đang tạo nền tảng vững chắc để thu hút đầu tư, cải thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng sống cho người dân.