Hà Nội: Xã Hát Môn rà soát 575 trường hợp vi phạm đất đai, hàng loạt công trình được xử lý

Xã Hát Môn, TP Hà Nội vừa công bố kết quả rà soát cao điểm về tình trạng vi phạm đất đai trên địa bàn, với 575 trường hợp thuộc diện tập trung xử lý. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến việc xây dựng nhà ở, nhà xưởng, nhà quản lý, chuồng trại, tường bao và sân trên đất nông nghiệp, đất công ích hoặc đất do Nhà nước quản lý.

Đáng chú ý, sau các đợt cưỡng chế đối với những trường hợp vi phạm lớn, một bộ phận người dân đã chủ động tháo dỡ công trình và khắc phục hậu quả. Địa phương cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, xử lý các trường hợp còn tồn tại và tăng cường kiểm tra nhằm ngăn vi phạm mới phát sinh.

Xã Hát Môn ghi nhận 575 trường hợp vi phạm đất đai

Ngày 24/9, UBND xã Hát Môn thông tin về kết quả thực hiện kế hoạch cao điểm rà soát các vi phạm trong quản lý, sử dụng đất trên địa bàn.

Theo kết quả rà soát được công bố, toàn xã có 575 trường hợp vi phạm thuộc diện tập trung xử lý. UBND xã phối hợp với Công an xã và các thôn dân cư tiến hành rà soát trên toàn địa bàn nhằm xác định cụ thể loại hình, hiện trạng và hướng xử lý đối với từng trường hợp.

Các vi phạm được ghi nhận ở nhiều dạng khác nhau, trong đó nổi bật là tình trạng sử dụng đất nông nghiệp vào mục đích phi nông nghiệp, xây dựng nhà quản lý hoặc nhà trông coi phục vụ sản xuất vượt diện tích cho phép, cũng như lấn chiếm đất công do Nhà nước quản lý.

Cụ thể, trong 575 trường hợp:

• 216 trường hợp sử dụng đất vào mục đích để ở, phi nông nghiệp;
• 354 trường hợp xây dựng nhà quản lý, nhà trông coi phục vụ sản xuất nông nghiệp có diện tích vượt quá 20 m²;
• 5 trường hợp lấn, chiếm đất công do Nhà nước quản lý.

Những con số này cho thấy vi phạm đất đai tại địa phương có nhiều dạng và tồn tại ở các khu vực khác nhau, đòi hỏi quá trình xử lý phải được phân loại theo từng nhóm, từng hồ sơ và từng hiện trạng cụ thể.

Khu vực nào có nhiều trường hợp vi phạm nhất?

Nếu phân loại theo địa bàn các xã cũ trước khi sáp nhập, số trường hợp vi phạm có sự chênh lệch đáng kể.

Khu vực xã Hiệp Thuận cũ ghi nhận số lượng cao nhất với 302 trường hợp. Tiếp theo là xã Tam Thuấn cũ với 79 trường hợp, xã Liên Hiệp cũ 60 trường hợp, xã Ngọc Tảo cũ 49 trường hợp, xã Tam Hiệp cũ 46 trường hợp và xã Thanh Đa cũ 39 trường hợp.

Việc thống kê theo địa bàn giúp chính quyền địa phương xác định những khu vực cần tập trung kiểm tra, lập hồ sơ và giám sát sau xử lý.

Đặc biệt, đối với những khu vực có nhiều trường hợp vi phạm kéo dài, việc tăng cường kiểm tra ngay từ khi công trình mới phát sinh được xem là một giải pháp quan trọng nhằm hạn chế tình trạng xây dựng xong mới xử lý.

Cưỡng chế công trình lớn để tạo chuyển biến

Theo UBND xã Hát Môn, địa phương xác định việc xử lý vi phạm phải được thực hiện theo hướng kiên quyết, thực chất và đúng quy định, thay vì chỉ dừng ở tuyên truyền hoặc tháo dỡ một phần công trình.

Cuối năm 2025, xã bắt đầu đợt cưỡng chế đầu tiên đối với 3 hộ có diện tích xây dựng vi phạm lớn, đồng thời được xác định là những trường hợp chậm chấp hành.

Theo thông tin địa phương chia sẻ, trước thời điểm cưỡng chế, một bộ phận người dân từng cho rằng việc xử lý có thể chỉ mang tính hình thức. Tuy nhiên, trong đợt ra quân, lực lượng chức năng sử dụng máy móc để tháo dỡ, san phẳng công trình, xử lý cả phần nền móng và hoàn trả mặt bằng.

Cách xử lý này sau đó tạo ra sự thay đổi trong nhận thức của một số hộ dân.

Đến đợt xử lý tiếp theo với gần 50 hộ, khi lực lượng chức năng triển khai cưỡng chế thực tế đối với các trường hợp không chấp hành, nhiều hộ đã chủ động xin tự tháo dỡ và khắc phục hậu quả.

Theo địa phương, từ đầu năm đến nay, bên cạnh các trường hợp bị xử lý theo hồ sơ cưỡng chế, còn có hơn chục hộ tự giác khắc phục sau quá trình tuyên truyền và vận động.

Đã xử lý 66 trong số 216 trường hợp sử dụng đất sai mục đích

Trong nhóm 216 trường hợp vi phạm sử dụng đất vào mục đích để ở, phi nông nghiệp, công tác lập hồ sơ đang được triển khai theo từng trường hợp.

Theo báo cáo của UBND xã Hát Môn, đến nay địa phương đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với 189/216 trường hợp, tương đương 87,5%. Còn 27 trường hợp đang tiếp tục được lập biên bản để xử lý theo quy định.

Trong số các hồ sơ đã được lập, địa phương đã:

• Ban hành 117 quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả;
• Ban hành 85 quyết định cưỡng chế;
• Đã xử lý dứt điểm 66 trường hợp, bao gồm cả trường hợp cưỡng chế và trường hợp tự khắc phục.

Đối với những trường hợp còn lại, UBND xã tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và thực hiện các bước xử lý theo trình tự pháp luật.

Điều này cho thấy việc xử lý vi phạm đất đai không chỉ đơn thuần là tháo dỡ công trình. Trước khi áp dụng biện pháp cưỡng chế, cơ quan chức năng phải thực hiện các bước lập hồ sơ, xác định hành vi, ban hành quyết định và triển khai biện pháp khắc phục theo quy định.

354 hộ xây dựng nhà quản lý vượt 20 m² đã ký cam kết tháo dỡ

Một nhóm vi phạm khác có số lượng lớn là 354 trường hợp xây dựng nhà quản lý, nhà trông coi phục vụ sản xuất nông nghiệp vượt quá diện tích 20 m².

Theo UBND xã Hát Môn, sau quá trình tuyên truyền và vận động, 100% số hộ, tương đương 354/354 trường hợp, đã ký cam kết và tự giác tháo dỡ phần diện tích công trình vượt quá 20 m².

Đây là một trong những kết quả đáng chú ý của phương án kết hợp giữa tuyên truyền, vận động và xử lý vi phạm.

So với biện pháp cưỡng chế, việc người dân chủ động tháo dỡ giúp rút ngắn quá trình xử lý, đồng thời hạn chế phát sinh thêm chi phí và các vấn đề liên quan trong quá trình tổ chức cưỡng chế.

Tuy nhiên, việc ký cam kết và tự tháo dỡ cũng cần được tiếp tục kiểm tra, giám sát để bảo đảm công trình không tái diễn tình trạng xây dựng vượt quy định sau khi địa phương hoàn tất xử lý.

Nhà xưởng gần 2.000 m² nằm trong diện tiếp tục xử lý

Bên cạnh các trường hợp hộ gia đình xây dựng công trình trên đất nông nghiệp, địa bàn Hát Môn còn có những công trình quy mô lớn hơn.

Theo thông tin được công bố, một nhà xưởng rộng gần 2.000 m², được sử dụng để sản xuất hạt vi nhựa, thuộc diện vi phạm đất đai và được địa phương xác định sẽ tiếp tục xử lý trong thời gian tới.

Công trình này được chú ý không chỉ bởi diện tích lớn mà còn liên quan đến vấn đề môi trường trong quá trình hoạt động sản xuất.

Đối với những trường hợp có quy mô lớn, sử dụng đất không đúng mục đích hoặc không chấp hành yêu cầu khắc phục, địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và thực hiện các bước xử lý theo quy định.

UBND xã Hát Môn nhấn mạnh việc người dân tự ý cơi nới, xây dựng nhà gạch, bê tông cốt thép kiên cố hoặc bán kiên cố trên đất nông nghiệp và sử dụng đất không đúng mục đích đều thuộc diện phải xử lý theo quy định pháp luật.

Hát Môn đặt mục tiêu ngăn vi phạm mới phát sinh

Không chỉ tập trung giải quyết các trường hợp tồn đọng, UBND xã Hát Môn đang hướng tới việc kiểm soát chặt chẽ các vi phạm mới.

Theo kế hoạch, địa phương tập trung vào 3 nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, tăng cường kiểm tra và giám sát địa bàn

Chính quyền địa phương sẽ tăng cường kiểm tra nhằm phát hiện vi phạm ngay từ khi mới phát sinh.

Mục tiêu là ngăn tình trạng xây dựng mới, cơi nới công trình hoặc tự ý chuyển mục đích sử dụng đất. Việc phát hiện sớm được xem là yếu tố quan trọng vì khi công trình chưa hình thành hoặc mới bắt đầu xây dựng, quá trình xử lý thường thuận lợi hơn so với công trình đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng trong thời gian dài.

Thứ hai, hoàn thiện hồ sơ các trường hợp tồn đọng

Đối với các trường hợp đã được phát hiện nhưng chưa hoàn tất xử lý, xã tiếp tục rà soát và hoàn thiện hồ sơ.

Ưu tiên được đặt vào các trường hợp sử dụng đất vào mục đích ở, phi nông nghiệp; các hộ không chấp hành yêu cầu tự khắc phục và những công trình có nguy cơ phát sinh vấn đề phức tạp.

Thứ ba, giám sát sau khi khắc phục

Việc tháo dỡ công trình chưa phải là bước cuối cùng.

Sau khi người dân tự khắc phục hoặc địa phương tổ chức cưỡng chế, việc kiểm tra sau xử lý có ý nghĩa quan trọng nhằm ngăn tái phạm.

Nếu không có cơ chế giám sát thường xuyên, tình trạng công trình được tháo dỡ nhưng sau đó tiếp tục xây dựng trở lại có thể gây khó khăn cho công tác quản lý đất đai.

Vi phạm đất nông nghiệp: Vì sao cần xử lý từ sớm?

Đất nông nghiệp có mục đích sử dụng khác với đất ở hoặc đất xây dựng công trình phi nông nghiệp. Vì vậy, việc tự ý chuyển mục đích sử dụng đất hoặc xây dựng công trình không phù hợp với mục đích được phép sử dụng có thể phát sinh vi phạm.

Thực tế tại Hát Môn cho thấy một phần vi phạm tồn tại trong thời gian dài. Khi công trình đã được xây dựng kiên cố, việc xử lý sẽ phức tạp hơn cả về hồ sơ pháp lý lẫn tổ chức thực hiện.

Một vấn đề khác là tâm lý “làm trước, xin sau” có thể khiến công tác quản lý đất đai bị động. Trong một đợt rà soát trước đó, Hát Môn từng công bố tổng cộng 740 trường hợp vi phạm đất đai trên toàn xã với nhiều dạng khác nhau, cho thấy quy mô vấn đề đã được địa phương rà soát theo từng giai đoạn.

Vì vậy, việc chuyển trọng tâm sang kiểm tra sớm, xử lý ngay khi vi phạm mới phát sinh được xem là một trong những hướng quan trọng để duy trì kỷ cương quản lý đất đai.

Người dân cần lưu ý gì khi sử dụng đất nông nghiệp?

Người sử dụng đất cần kiểm tra rõ mục đích sử dụng được pháp luật và hồ sơ đất đai cho phép trước khi xây dựng công trình.

Không nên mặc định rằng việc dựng nhà tạm, nhà kho, chuồng trại hay công trình phục vụ sản xuất trên đất nông nghiệp đều được phép. Việc xây dựng cần tuân thủ các quy định liên quan đến mục đích sử dụng đất, diện tích, loại công trình và các yêu cầu pháp lý khác.

Đặc biệt, việc công trình đã tồn tại trong nhiều năm không đồng nghĩa với việc công trình mặc nhiên trở thành hợp pháp.

Trường hợp phát sinh nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất, người dân nên thực hiện thủ tục theo quy định trước khi triển khai xây dựng, thay vì xây dựng trước rồi mới tìm cách hợp thức hóa.

Hát Môn chuyển từ xử lý tồn đọng sang kiểm soát vi phạm mới

Việc rà soát 575 trường hợp và triển khai xử lý theo từng nhóm cho thấy công tác quản lý đất đai tại xã Hát Môn đang được thực hiện theo hướng phân loại cụ thể thay vì xử lý chung chung.

Trong đó, nhóm 216 trường hợp sử dụng đất vào mục đích ở, phi nông nghiệp đang được tập trung hoàn thiện hồ sơ; nhóm 354 trường hợp xây dựng nhà quản lý, nhà trông coi vượt 20 m² đã có chuyển biến đáng chú ý khi toàn bộ các hộ được thống kê đã ký cam kết và tự tháo dỡ phần vượt quy định.

Việc cưỡng chế một số trường hợp vi phạm lớn trước đó cũng tạo ra tác động nhất định đến quá trình vận động người dân tự khắc phục, theo đánh giá của chính quyền địa phương.

Trong thời gian tới, hiệu quả quản lý sẽ phụ thuộc không chỉ vào việc xử lý số trường hợp tồn đọng mà còn ở khả năng ngăn chặn vi phạm mới, giám sát sau khắc phục và bảo đảm các quyết định xử lý được thực hiện đúng trình tự pháp luật.

Đối với người dân có đất nông nghiệp, diễn biến tại Hát Môn cũng là lời nhắc về việc cần kiểm tra kỹ mục đích sử dụng đất và các quy định liên quan trước khi xây dựng, cơi nới hoặc thay đổi công năng công trình.

Một số câu hỏi thường gặp

Xã Hát Môn phát hiện bao nhiêu trường hợp vi phạm đất đai?

Theo thông tin công bố ngày 24/9, xã Hát Môn ghi nhận 575 trường hợp thuộc diện tập trung xử lý trong đợt rà soát cao điểm.

Có bao nhiêu trường hợp sử dụng đất sai mục đích để ở, phi nông nghiệp?

Có 216 trường hợp được xác định sử dụng đất vào mục đích để ở, phi nông nghiệp.

Bao nhiêu trường hợp xây nhà quản lý vượt diện tích 20 m²?

Có 354 trường hợp xây dựng nhà quản lý, nhà trông coi phục vụ sản xuất nông nghiệp có diện tích vượt quá 20 m². Theo UBND xã, cả 354 hộ đã ký cam kết và tự giác tháo dỡ phần diện tích vượt quy định.

Xã Hát Môn đã xử lý bao nhiêu trường hợp vi phạm đất nông nghiệp?

Trong nhóm 216 trường hợp vi phạm sử dụng đất vào mục đích ở, phi nông nghiệp, địa phương cho biết đã xử lý dứt điểm 66 trường hợp, bao gồm cả cưỡng chế và tự khắc phục.

Người dân tự tháo dỡ công trình vi phạm có được không?

Việc tự khắc phục là một hướng được địa phương vận động đối với các trường hợp phù hợp. Tuy nhiên, người dân cần thực hiện theo yêu cầu và trình tự của cơ quan có thẩm quyền, không nên tự ý tháo dỡ hoặc xây dựng lại khi chưa xác định rõ nghĩa vụ pháp lý của mình.

Vì sao Hát Môn tăng cường xử lý vi phạm đất đai?

Mục tiêu của địa phương là xử lý các trường hợp tồn đọng, duy trì kỷ cương quản lý đất đai và ngăn chặn vi phạm mới phát sinh. Các trường hợp chưa chấp hành sẽ tiếp tục được hoàn thiện hồ sơ và xử lý theo quy định.