Hà Nội chuyển đổi hơn 4.000 căn hộ tái định cư bỏ trống thành nhà ở xã hội: Giải pháp tăng nguồn cung và chống lãng phí tài sản công

Trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở xã hội ngày càng gia tăng, trong khi nhiều dự án tái định cư vẫn trong tình trạng bỏ trống nhiều năm, UBND TP Hà Nội đang triển khai giải pháp rà soát, cải tạo và chuyển đổi quỹ nhà tái định cư chưa khai thác hiệu quả sang các mục đích sử dụng phù hợp.

Theo thống kê của thành phố, hiện Hà Nội còn khoảng 170 dự án tái định cư chưa đưa vào sử dụng, với hơn 4.000 căn hộ đang để trống. Đây là nguồn tài sản công có giá trị lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả do nhiều nguyên nhân như vướng mắc giải phóng mặt bằng, thay đổi nhu cầu tái định cư hoặc hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội chưa hoàn thiện.

Việc chuyển đổi quỹ nhà này sang nhà ở xã hội được đánh giá là hướng đi phù hợp, vừa góp phần giảm lãng phí tài sản công, vừa bổ sung nhanh nguồn cung nhà ở trong bối cảnh quỹ đất phát triển dự án mới ngày càng hạn chế.

Hơn 170 dự án tái định cư chưa khai thác hiệu quả

Theo UBND TP Hà Nội, nhiều dự án tái định cư được đầu tư xây dựng từ nhiều năm trước nhưng chưa thể đưa vào sử dụng đúng mục đích.

Nguyên nhân chủ yếu bao gồm:

• Công tác giải phóng mặt bằng của các dự án liên quan kéo dài.
• Nhu cầu tái định cư thay đổi theo thực tế phát triển đô thị.
• Hệ thống giao thông kết nối chưa đồng bộ.
• Thiếu các tiện ích công cộng và hạ tầng xã hội.
• Môi trường sống chưa đủ hấp dẫn để người dân chuyển đến sinh sống.

Điều này khiến hàng nghìn căn hộ đã hoàn thành vẫn trong tình trạng bỏ trống, gây lãng phí lớn về nguồn lực đầu tư.

Trước thực trạng đó, Hà Nội đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương rà soát toàn bộ danh mục các dự án chậm tiến độ hoặc chưa khai thác nhằm có phương án xử lý phù hợp.

Hoàn thiện hạ tầng để tăng khả năng khai thác quỹ nhà tái định cư

Đối với những dự án vẫn nằm trong kế hoạch bố trí tái định cư, thành phố yêu cầu đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Các hạng mục được ưu tiên bao gồm:

• Hệ thống giao thông kết nối.
• Điện, nước và thoát nước.
• Trường học.
• Cơ sở y tế.
• Không gian sinh hoạt cộng đồng.
• Dịch vụ thương mại thiết yếu.

Theo đánh giá của thành phố, chỉ khi hạ tầng đồng bộ và chất lượng sống được nâng cao thì người dân thuộc diện tái định cư mới yên tâm chuyển đến sinh sống.

Đây cũng là yếu tố quyết định hiệu quả khai thác lâu dài của các khu tái định cư.

Chuyển đổi quỹ nhà dư thừa sang nhà ở xã hội và nhà ở thương mại

Điểm đáng chú ý trong chủ trương mới của Hà Nội là xem xét chuyển đổi các quỹ nhà tái định cư dư thừa hoặc không còn nhu cầu sử dụng sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại theo đúng quy định của pháp luật.

Giải pháp này giúp:

• Đưa tài sản công trở lại sử dụng.
• Bổ sung nhanh nguồn cung nhà ở.
• Hạn chế lãng phí ngân sách.
• Giảm áp lực phát triển dự án mới.
• Đáp ứng nhu cầu an cư của người dân có thu nhập thấp.

Trong bối cảnh việc chuẩn bị thủ tục đầu tư cho các dự án nhà ở mới thường kéo dài nhiều năm, tận dụng các công trình đã hoàn thành được xem là giải pháp có hiệu quả cao cả về kinh tế lẫn xã hội.

Nhiều dự án đã bắt đầu được cải tạo và chuyển đổi

Trên thực tế, định hướng này đã được triển khai tại một số dự án tiêu biểu.

Chung cư N01 – Khu đô thị mới Cầu Giấy

Sau nhiều năm chưa được khai thác, chung cư N01 tại ô đất D17, Khu đô thị mới Cầu Giấy đang được hoàn thiện các hạng mục kỹ thuật cuối cùng để sớm đưa vào sử dụng.

Việc tái khởi động dự án được kỳ vọng sẽ giúp tận dụng hiệu quả quỹ nhà đã đầu tư và đáp ứng nhu cầu nhà ở trong khu vực.

Khu tái định cư Đền Lừ III

Tại Đền Lừ III, các hạng mục cải tạo và sửa chữa cũng đang được triển khai.

Sau khi các vướng mắc về giải phóng mặt bằng tại các dự án liên quan được tháo gỡ, khu tái định cư sẽ sẵn sàng phục vụ công tác bố trí tái định cư cho người dân.

Pháp Vân – Tứ Hiệp bổ sung hơn 1.100 căn nhà ở xã hội

Một trong những dự án chuyển đổi nổi bật hiện nay là Khu nhà ở học sinh, sinh viên Pháp Vân – Tứ Hiệp.

Theo kế hoạch:

• Hai tòa nhà A2 và A3 sẽ hoàn thành trong năm 2026.
• Dự án sẽ cung cấp 768 căn hộ nhà ở xã hội cho thuê.

Tiếp đó:

• Tòa A4 dự kiến khởi công trong giai đoạn 2026 – 2027.
• Bổ sung thêm 408 căn hộ.

Sau khi hoàn thành toàn bộ dự án, Hà Nội sẽ có thêm 1.176 căn hộ nhà ở xã hội, góp phần cải thiện nguồn cung cho phân khúc đang có nhu cầu rất lớn.

Chuyên gia: Cần khai thác hiệu quả tài sản công

Theo KTS. Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, mục tiêu quan trọng nhất của việc cải tạo quỹ nhà tái định cư là nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.

Ông cho rằng sau khi cải tạo, các công trình cần nhanh chóng được đưa vào sử dụng với cơ chế phù hợp nhằm tránh tiếp tục lãng phí nguồn lực đã đầu tư, đồng thời đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng tăng của người dân.

Đồng quan điểm, TS.KTS. Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, nhận định việc chuyển đổi công năng là hướng đi hợp lý đối với những dự án không còn phù hợp với mục tiêu tái định cư ban đầu.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh quá trình chuyển đổi cần gắn với:

• Quy hoạch đô thị.
• Nhu cầu thực tế của thị trường.
• Hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.
• Hạ tầng xã hội.
• Cơ chế quản lý và vận hành lâu dài.

Chỉ khi các yếu tố này được triển khai đồng bộ thì quỹ nhà sau chuyển đổi mới phát huy được giá trị bền vững.

Giải pháp góp phần tăng nguồn cung nhà ở tại Hà Nội

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia bất động sản, việc rà soát và chuyển đổi quỹ nhà tái định cư mang lại nhiều lợi ích cho thị trường.

Thứ nhất, thành phố có thể nhanh chóng bổ sung nguồn cung nhà ở mà không cần chờ triển khai dự án mới.

Thứ hai, tận dụng tối đa các công trình đã đầu tư bằng ngân sách, tránh lãng phí tài sản công.

Thứ ba, đáp ứng nhu cầu về nhà ở xã hội trong bối cảnh giá nhà thương mại tại Hà Nội vẫn ở mức cao.

Ngoài ra, việc đưa các khu nhà tái định cư vào khai thác còn giúp tăng mật độ dân cư, thúc đẩy hoạt động thương mại và dịch vụ tại các khu vực xung quanh.

Triển vọng thị trường nhà ở xã hội trong thời gian tới

Việc Hà Nội chủ động chuyển đổi hàng nghìn căn hộ tái định cư sang nhà ở xã hội được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn cung đáng kể cho thị trường.

Nếu quá trình rà soát, cải tạo và hoàn thiện hạ tầng được triển khai đúng tiến độ, hàng nghìn căn hộ sẽ sớm được đưa vào sử dụng, góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng chính sách.

Đây cũng là bước đi quan trọng trong chiến lược nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, phát triển đô thị bền vững và cân bằng cung – cầu nhà ở tại Thủ đô.