Doanh nghiệp bất động sản “kêu cứu” vì dự án tồn đọng: HoREA thúc đẩy tháo gỡ, mở lối hồi sinh thị trường

Thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn được kỳ vọng là “điểm xoay” quan trọng sau nhiều năm đối mặt với hàng loạt khó khăn về pháp lý, thủ tục đầu tư và dòng vốn. Tại hội nghị do Hiệp hội Bất động sản TPHCM tổ chức ngày 13-5, nhiều doanh nghiệp địa ốc lớn đã đồng loạt lên tiếng về thực trạng dự án bị đình trệ kéo dài, đồng thời đề xuất các giải pháp cấp thiết nhằm tháo gỡ nút thắt cho thị trường.

Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh UBND TPHCM vừa ban hành Chỉ thị 45/CT-UBND ngày 5-5-2026, yêu cầu tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng kéo dài trên địa bàn thành phố.

Doanh nghiệp bất động sản xem đây là “cơ hội hồi sinh”

Phát biểu tại hội nghị, Trương Anh Tuấn – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tư vấn – Thương mại – Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân – cho biết cộng đồng doanh nghiệp đang nhìn nhận giai đoạn hiện nay như một cơ hội để tái cấu trúc và hồi phục sau thời gian dài đầy biến động.

Theo ông Tuấn, những nghị quyết, chỉ đạo gần đây từ Trung ương và Chính phủ liên quan đến tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản đã tạo ra niềm tin rất lớn cho doanh nghiệp.

Ông chia sẻ đầy xúc động rằng bản thân “đã khóc” khi đọc các nghị quyết tháo gỡ cho doanh nghiệp bất động sản, bởi điều đó cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Nhà nước trong việc hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.

Trong nhiều năm qua, thị trường bất động sản liên tục rơi vào trạng thái đóng băng cục bộ do hàng loạt dự án bị ách tắc pháp lý. Điều này khiến không ít doanh nghiệp đứng trước ranh giới mong manh giữa tồn tại và giải thể.

Theo lãnh đạo Địa ốc Hoàng Quân, doanh nghiệp hiện có khoảng 50 dự án đã hoàn thành nhưng vẫn còn nhiều dự án lớn tại TPHCM chưa thể tháo gỡ các thủ tục pháp lý. Ngoài ra, khoảng 30 dự án đang triển khai cũng gặp nhiều vướng mắc, thậm chí có dự án kéo dài suốt 5 năm vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Những “điểm nghẽn” khiến dự án kéo dài nhiều năm

Tại hội nghị, các doanh nghiệp cho rằng vấn đề lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở thủ tục hành chính mà còn ở sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan quản lý.

Ông Trương Anh Tuấn kiến nghị thành phố cần quán triệt tinh thần phối hợp giữa sở ngành và doanh nghiệp nhằm giảm áp lực xử lý hồ sơ tồn đọng.

Theo ông, dù chính quyền thành phố đã rất quyết liệt nhưng lượng hồ sơ quá lớn khiến nhiều cơ quan rơi vào tình trạng quá tải. Điều này làm cho tiến độ xử lý kéo dài, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới dòng tiền và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, doanh nghiệp cũng đề nghị thực hiện nghiêm tinh thần “không hình sự hóa các quan hệ kinh tế” để cán bộ và doanh nghiệp yên tâm phối hợp xử lý hồ sơ.

Ngoài ra, ông Tuấn đề xuất cần xác định rõ đầu mối tiếp nhận và xử lý kiến nghị thay vì để doanh nghiệp phải đi qua quá nhiều cơ quan khác nhau.

Theo đó, Sở Tài chính TPHCM được đề xuất làm cơ quan điều phối chính để theo dõi xuyên suốt quá trình xử lý các dự án tồn đọng. Đồng thời, mỗi sở ngành liên quan như Sở Xây dựng TPHCM hay Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM cần có bộ phận chuyên trách hỗ trợ doanh nghiệp.

Đề xuất số hóa toàn bộ quy trình xử lý hồ sơ

Một trong những đề xuất nhận được nhiều sự quan tâm tại hội nghị là việc số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ dự án bất động sản.

Theo doanh nghiệp, việc ứng dụng công nghệ sẽ giúp các cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi tiến độ xử lý, hạn chế tình trạng hồ sơ bị luân chuyển kéo dài giữa nhiều đơn vị.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng mong muốn cơ quan chức năng quy định rõ thời hạn xử lý cho từng nhóm vấn đề nhằm tránh tình trạng chờ đợi nhiều năm nhưng không có kết quả cụ thể.

Ngoài ra, đại diện Địa ốc Hoàng Quân cũng đề xuất gia hạn thời gian tiếp nhận kiến nghị của doanh nghiệp đến ngày 18-5 thay vì kết thúc vào ngày 15-5 như kế hoạch hiện tại, bởi nhiều doanh nghiệp chưa kịp hoàn thiện hồ sơ.

Doanh nghiệp nhà ở xã hội gặp áp lực nặng nề

Không chỉ các doanh nghiệp tại TPHCM, nhiều đơn vị phát triển nhà ở xã hội tại khu vực phía Nam cũng đang chịu áp lực rất lớn.

Nguyễn Nam Phương – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Lan Anh – cho biết nhiều dự án của doanh nghiệp tại khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu đang bị đình trệ kéo dài do vướng mắc về nghĩa vụ tài chính và xác định tiền sử dụng đất.

Theo bà Phương, việc chậm xác định tiền sử dụng đất trong suốt 4-5 năm đã khiến doanh nghiệp liên tục thua lỗ, mất cân đối dòng tiền và suy giảm động lực đầu tư.

Đáng chú ý, quy trình định giá đất hiện nay bị cho là còn nhiều bất cập. Có trường hợp cơ quan thuế tạm tính nghĩa vụ tài chính khoảng 24 tỉ đồng nhưng vì vượt ngưỡng 20 tỉ đồng nên hồ sơ phải khảo sát lại và chuyển qua nhiều cơ quan khác nhau, khiến tiến độ tiếp tục kéo dài.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc khấu trừ chi phí đầu tư hạ tầng. Nhiều tuyến đường do doanh nghiệp tự bỏ vốn đền bù, giải phóng mặt bằng và xây dựng nhưng giá trị thực tế lại không được khấu trừ tương xứng khi tính nghĩa vụ tài chính.

Theo các doanh nghiệp, đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án nhà ở xã hội không thể triển khai đúng tiến độ dù nhu cầu thị trường rất lớn.

Thị trường bất động sản kỳ vọng bước vào chu kỳ phục hồi mới

Việc TPHCM quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng đang được xem là tín hiệu tích cực đối với toàn thị trường bất động sản.

Các chuyên gia nhận định nếu các nút thắt pháp lý được xử lý đồng bộ, nguồn cung dự án sẽ được cải thiện đáng kể, đặc biệt ở phân khúc nhà ở xã hội và nhà ở dành cho người thu nhập thấp.

Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp phục hồi hoạt động mà còn góp phần ổn định thị trường, tạo thêm việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở tại các đô thị lớn vẫn rất cao, việc khơi thông pháp lý cho dự án được xem là chìa khóa để thị trường bước sang chu kỳ phát triển bền vững hơn trong giai đoạn tới.