Bộ Tài chính nghiên cứu Luật Thuế bất động sản: Thị trường địa ốc sẽ thay đổi ra sao?

Thị trường bất động sản Việt Nam đang đứng trước khả năng xuất hiện một thay đổi chính sách lớn khi Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu xây dựng Luật Thuế bất động sản nhằm thay thế các quy định hiện hành liên quan đến thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và thuế sử dụng đất nông nghiệp.

Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới đầu tư, doanh nghiệp và người dân bởi thuế bất động sản được xem là công cụ quan trọng để điều tiết thị trường, kiểm soát đầu cơ và tăng nguồn thu ngân sách nhà nước.

Trong bối cảnh giá nhà đất liên tục tăng cao tại nhiều địa phương, việc nghiên cứu áp dụng sắc thuế mới được đánh giá có thể tạo ra tác động lớn tới toàn bộ thị trường bất động sản Việt Nam trong giai đoạn tới.

Đại biểu Quốc hội đề xuất xây dựng Luật Thuế tài sản

Theo văn bản trả lời kiến nghị của đại biểu Đoàn Thu Hà do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chuyển đến, Bộ Tài chính cho biết đang rà soát và đánh giá toàn diện hiệu quả thực hiện của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành.

Đại biểu kiến nghị cần nghiên cứu xây dựng Luật Thuế tài sản trong dài hạn nhằm thay thế hệ thống thuế hiện tại, đồng thời mở rộng phạm vi điều tiết đối với các loại tài sản có giá trị lớn, đặc biệt là bất động sản.

Theo đề xuất, sắc thuế mới không nên giới hạn về hạn mức hoặc địa bàn mà cần hướng tới mục tiêu quản lý hiệu quả tài nguyên đất đai, hạn chế đầu cơ và tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước.

Đây cũng là xu hướng đã được nhiều quốc gia áp dụng nhằm kiểm soát thị trường bất động sản và tăng tính minh bạch trong quản lý tài sản.

Thuế sử dụng đất hiện nay mang lại nguồn thu ổn định

Theo Bộ Tài chính, trong giai đoạn 2012-2021, số thu từ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đạt trung bình khoảng 1.700 tỷ đồng mỗi năm, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 11,2%/năm.

Dù không phải nguồn thu quá lớn trong cơ cấu ngân sách, nhưng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp vẫn được đánh giá là nguồn thu ổn định và có ý nghĩa đối với ngân sách nhà nước.

Bộ Tài chính cũng cho rằng hiện vẫn còn dư địa để áp dụng các chính sách miễn, giảm thuế trong những trường hợp cần thiết nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh của thị trường bất động sản và giá trị tài sản ngày càng gia tăng, nhiều chuyên gia nhận định hệ thống thuế hiện hành đã bộc lộ không ít hạn chế.

Một trong những vấn đề lớn là mức điều tiết chưa đủ mạnh để kiểm soát đầu cơ, bỏ hoang đất đai hoặc tình trạng sở hữu nhiều bất động sản nhưng đóng thuế ở mức thấp.

Luật Thuế bất động sản có thể thay thế nhiều luật hiện hành

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, ngày 16/3/2023, Chính phủ đã có báo cáo gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả triển khai Kế hoạch số 81.

Trong báo cáo này, Chính phủ đã đề cập đến việc rà soát Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp và định hướng xây dựng dự án Luật Thuế bất động sản để thay thế hai luật hiện hành.

Điều này cho thấy định hướng cải cách chính sách thuế bất động sản đang được nghiên cứu ở cấp độ dài hạn thay vì chỉ sửa đổi cục bộ.

Theo giới chuyên gia, nếu được ban hành, Luật Thuế bất động sản có thể tác động trực tiếp đến:

• Người sở hữu nhiều nhà đất
• Nhà đầu tư bất động sản
• Doanh nghiệp phát triển dự án
• Thị trường nhà ở
• Giá bất động sản tại các đô thị lớn

Đặc biệt, nhóm bất động sản có giá trị cao hoặc bị bỏ hoang có thể trở thành đối tượng chịu tác động mạnh nhất.

Chính sách mới sẽ ảnh hưởng lớn tới thị trường bất động sản

Bộ Tài chính nhận định thuế bất động sản là chính sách hoàn toàn mới tại Việt Nam, có phạm vi điều chỉnh rộng và tính chất phức tạp.

Do đó, việc xây dựng luật cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để tránh tạo cú sốc cho thị trường và nền kinh tế.

Theo cơ quan này, chính sách thuế mới có thể ảnh hưởng lớn tới:

• Người dân
• Doanh nghiệp
• Thị trường bất động sản
• Hoạt động đầu tư
• Tăng trưởng kinh tế

Trong bối cảnh thị trường địa ốc Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn phục hồi sau nhiều biến động, việc áp dụng sắc thuế mới cần được cân nhắc kỹ về thời điểm cũng như lộ trình triển khai.

Nhiều chuyên gia cho rằng nếu thiết kế hợp lý, thuế bất động sản có thể giúp hạn chế đầu cơ, tăng hiệu quả sử dụng đất và tạo sự ổn định cho thị trường.

Ngược lại, nếu áp dụng quá nhanh hoặc thiếu cơ chế phù hợp, chính sách này có thể gây áp lực lớn lên người dân và doanh nghiệp.

Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế

Theo Bộ Tài chính, cơ quan này hiện đang tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế cũng như đánh giá các bất cập trong quá trình triển khai các chính sách thuế liên quan đến bất động sản tại Việt Nam.

Việc nghiên cứu được thực hiện nhằm bảo đảm:

• Phù hợp điều kiện kinh tế – xã hội Việt Nam
• Đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành
• Tiệm cận thông lệ quốc tế
• Phù hợp chiến lược cải cách thuế giai đoạn 2021-2030

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đang xây dựng hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp theo Chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội.

Dự kiến, dự án luật sẽ được trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khóa XVI vào tháng 10 năm nay.

Thuế bất động sản có thể thay đổi chiến lược đầu tư

Giới chuyên gia nhận định việc nghiên cứu Luật Thuế bất động sản có thể làm thay đổi tư duy đầu tư trên thị trường trong dài hạn.

Trong nhiều năm qua, bất động sản luôn được xem là kênh tích sản phổ biến tại Việt Nam nhờ khả năng giữ giá và tăng trưởng dài hạn.

Tuy nhiên, nếu áp dụng thuế tài sản theo hướng đánh vào người sở hữu nhiều bất động sản hoặc tài sản giá trị lớn, dòng tiền đầu cơ có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Điều này được kỳ vọng sẽ góp phần:

• Giảm tình trạng đầu cơ bỏ hoang
• Tăng nguồn cung thực tế cho thị trường
• Hạn chế sốt đất
• Tạo cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân

Dù vậy, nhiều ý kiến cũng cho rằng cần có cơ chế miễn giảm phù hợp đối với người sở hữu nhà ở duy nhất hoặc nhóm thu nhập trung bình để tránh tạo áp lực tài chính quá lớn.