Đẩy mạnh hạ tầng giao thông quốc gia: Động lực tăng trưởng hai con số và cơ hội bứt phá bất động sản

Hạ tầng giao thông – “xương sống” cho tăng trưởng kinh tế

Chiều 20/4, tại phiên thảo luận về kinh tế – xã hội trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, nhiều đại biểu đã tập trung vào một vấn đề then chốt: phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ nhằm thúc đẩy liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và giảm chi phí logistics.

Giải trình trước Quốc hội, Trần Hồng Minh – Bộ trưởng Bộ Xây dựng – nhấn mạnh rằng, theo định hướng từ Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương, hạ tầng giao thông là một trong những động lực cốt lõi để Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Trên thực tế, ngành xây dựng đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để phát triển hạ tầng trên tất cả các lĩnh vực: đường bộ, đường sắt, hàng không, hàng hải và đường thủy nội địa.

Cao tốc bứt tốc: Mục tiêu gần 9.000 km đến năm 2050

Theo quy hoạch, đến năm 2050, Việt Nam sẽ có 43 tuyến cao tốc với tổng chiều dài khoảng 8.993 km. Trong đó:

• 6.539 km sẽ hoàn thành trước năm 2030
• Phần còn lại triển khai trong giai đoạn 2030 – 2050

Hiện nay, cả nước đã đưa vào khai thác khoảng 3.345 km cao tốc cùng 458 km nút giao. Đây là bước tiến đáng kể so với giai đoạn trước, tuy nhiên vẫn còn khoảng cách lớn để đạt mục tiêu đề ra.

Về quy mô:

• 16% là cao tốc 2 làn xe
• 47% là cao tốc 4 làn hạn chế
• 37% là cao tốc 4–6 làn hoàn chỉnh

Đáng chú ý, phần lớn các dự án do Bộ Xây dựng triển khai (chiếm 77%), phần còn lại do địa phương đầu tư.

Đa dạng nguồn vốn: Đẩy mạnh PPP, giảm gánh nặng ngân sách

Một điểm đáng chú ý là sự chuyển dịch mạnh mẽ về phương thức đầu tư. Hiện nay:

• 74% chiều dài cao tốc được đầu tư công
• 26% triển khai theo hình thức PPP

Trong giai đoạn tới, định hướng sẽ tiếp tục giảm tỷ trọng đầu tư công, tăng cường huy động vốn xã hội hóa, đặc biệt là hợp tác công – tư (PPP).

Theo kế hoạch, giai đoạn 2026 – 2030 sẽ cần khoảng 802.868 tỷ đồng để nâng cấp và mở rộng khoảng 1.721 km cao tốc, bao gồm nâng cấp từ 2–4 làn lên 6 làn theo quy hoạch.

Đường ven biển và bài toán kết nối vùng

Song song với cao tốc, hệ thống đường ven biển cũng đang được đẩy mạnh. Hiện đã hoàn thành 1.701 km (khoảng 60%) và đang triển khai thêm 340 km tại 10 tỉnh, thành.

Mục tiêu đặt ra là hoàn thành toàn tuyến trong năm 2026, đồng thời tiếp tục đầu tư thêm 772 km trong giai đoạn 2026 – 2030.

Đây được xem là trục giao thông chiến lược giúp phát triển kinh tế biển, logistics và du lịch ven biển.

Đường sắt: Tái cấu trúc toàn diện, hướng đến hiện đại hóa

Theo quy hoạch, mạng lưới đường sắt quốc gia sẽ gồm 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658 km, trong đó:

• 7 tuyến hiện hữu dài 2.510 km
• 18 tuyến mới dài 4.148 km

Các tuyến trọng điểm sẽ được ưu tiên phát triển gồm:

• Hà Nội – TP.HCM
• Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng
• Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái
• TP.HCM – Cần Thơ – Cà Mau

Đặc biệt, hệ thống đường sắt đô thị đang được đẩy mạnh tại hai đô thị lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Dự kiến:

• Hà Nội phát triển 18 tuyến với 1.052 km
• TP.HCM xây dựng 12 tuyến

Tổng nhu cầu vốn cho hệ thống metro lên tới hơn 743.000 tỷ đồng – con số cho thấy quy mô đầu tư cực lớn trong tương lai.

Hàng không: Mở rộng lên 31 sân bay vào năm 2030

Lĩnh vực hàng không cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ. Theo quy hoạch:

• Đến 2030: 31 cảng hàng không (15 quốc tế, 16 nội địa)
• Công suất: 294 triệu hành khách/năm
• Định hướng 2050: 34 cảng, 533 triệu hành khách/năm

Hiện nay, Việt Nam đã có 22 sân bay với tổng công suất khoảng 155 triệu hành khách/năm, tăng 1,6 lần so với nhiệm kỳ trước.

Chiến lược tới đây sẽ tập trung:

• Nâng cấp các cảng hiện hữu
• Thu hút đầu tư tư nhân
• Đẩy mạnh mô hình PPP

Cảng biển và đường thủy: Nâng cấp để giảm chi phí logistics

Hệ thống hàng hải và đường thủy nội địa cũng đang được cải thiện mạnh mẽ:

• 309 bến cảng biển với tổng chiều dài 107 km
• Năng lực đạt 955 triệu tấn/năm
• 44 bến cảng dầu khí ngoài khơi

Đối với đường thủy nội địa:

• 310 cảng thủy nội địa
• Hơn 6.300 bến thủy
• 2.562 bến khách ngang sông

Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tập trung:

• Khơi thông luồng tuyến
• Nâng cấp cầu, hạ tầng logistics
• Phân cấp quản lý về địa phương

Tác động đến thị trường bất động sản

Sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng giao thông không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra làn sóng tăng giá bất động sản tại các khu vực hưởng lợi.

Những khu vực có cao tốc, sân bay, đường sắt đi qua thường ghi nhận:

• Giá đất tăng nhanh
• Thanh khoản cải thiện
• Hình thành các đô thị vệ tinh

Đây chính là cơ hội lớn cho các nhà đầu tư biết đón đầu xu hướng.