Sẽ sửa Luật Đất đai ngay trong năm 2026: Những thay đổi lớn nào đang được đề xuất?

Đẩy nhanh sửa đổi Luật Đất đai để đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Tại hội nghị công bố điều chỉnh quy hoạch quốc gia sáng 6/5, Phạm Gia Túc đã nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải sửa đổi Luật Đất đai 2024 ngay trong năm 2026.

Hội nghị được tổ chức tại trụ sở Bộ Tài chính Việt Nam và kết nối trực tuyến tới UBND 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm định hình lại không gian phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo lãnh đạo Chính phủ, việc triển khai quy hoạch phải đảm bảo tính đồng bộ, hiệu quả và bền vững, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong đó, hoàn thiện thể chế đất đai đóng vai trò then chốt.

Luật Đất đai 2024 bộc lộ bất cập sau gần 2 năm thực thi

Mặc dù có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, Luật Đất đai 2024 sau gần 2 năm triển khai đã phát sinh nhiều vướng mắc trong thực tế.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Quốc hội và Chính phủ đã phải ban hành hơn 26 văn bản hướng dẫn, sửa đổi, bổ sung để tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện.

Tuy nhiên, nhiều nội dung hiện vẫn đang được điều chỉnh bằng nghị định, chưa được luật hóa, dẫn đến thiếu tính ổn định và đồng bộ. Điều này đặt ra yêu cầu cần sửa đổi luật để đảm bảo tính thống nhất lâu dài trong hệ thống pháp luật.

Hai nhóm nội dung lớn sẽ được sửa đổi

Theo đề xuất tại Tờ trình 4204/TTr-BNNMT, việc sửa đổi Luật Đất đai dự kiến tập trung vào hai nhóm nội dung chính:

1. Hoàn thiện cơ chế, chính sách phục vụ tăng trưởng kinh tế

Nhóm nội dung thứ nhất hướng đến mục tiêu đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh mới, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Các đề xuất sửa đổi bao gồm:

• Bổ sung cơ chế tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức thi hành luật
• Điều chỉnh quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã
• Làm rõ quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trồng lúa
• Xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 1/7/2014
• Bổ sung quy định về bồi thường trong các trường hợp đặc thù
• Điều chỉnh chế độ sử dụng của một số loại đất

Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ khơi thông nguồn lực đất đai – một trong những “điểm nghẽn” lớn của nền kinh tế hiện nay.

2. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách hành chính

Nhóm nội dung thứ hai tập trung vào việc hoàn thiện mô hình quản lý đất đai theo hướng phân cấp mạnh mẽ, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Cụ thể:

• Điều chỉnh thẩm quyền quản lý đất đai giữa các cấp
• Loại bỏ các khái niệm trung gian như “cấp huyện”, “thị trấn” trong một số quy định
• Thống nhất sử dụng thuật ngữ “cơ quan, người có thẩm quyền”
• Bổ sung quy định mới về thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai
• Cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt ở cấp tỉnh

Việc đơn giản hóa hệ thống quản lý sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Gắn sửa luật với điều chỉnh quy hoạch quốc gia

Song song với việc sửa đổi luật, Chính phủ yêu cầu khẩn trương hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia giai đoạn 2021–2030.

Các bộ, ngành và địa phương được giao nhiệm vụ:

• Công khai quy hoạch đã được phê duyệt
• Hoàn thiện quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh
• Đảm bảo tính liên kết và thứ bậc giữa các loại quy hoạch theo Luật Quy hoạch 2025

Đồng thời, cần huy động tối đa nguồn lực đầu tư, đặc biệt là đầu tư công, để thúc đẩy triển khai các dự án trọng điểm và giải quyết các dự án tồn đọng kéo dài.

Khơi thông nguồn lực đất đai – động lực tăng trưởng mới

Trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao, việc sửa đổi Luật Đất đai 2024 không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn có tác động sâu rộng đến thị trường bất động sản, đầu tư công và môi trường kinh doanh.

Khi các vướng mắc được tháo gỡ:

• Thị trường bất động sản sẽ minh bạch hơn
• Dòng vốn đầu tư được kích hoạt
• Doanh nghiệp dễ tiếp cận đất đai
• Người dân được đảm bảo quyền lợi rõ ràng

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.

Việc sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026 là bước đi tất yếu nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, đồng thời mở ra cơ hội phát triển mới cho nền kinh tế. Với định hướng rõ ràng từ Chính phủ, thị trường bất động sản và các lĩnh vực liên quan được kỳ vọng sẽ bước vào chu kỳ tăng trưởng bền vững hơn trong thời gian tới.