Người trẻ nên thuê hay mua nhà? Chuyên gia chỉ ra thời điểm vàng để sở hữu bất động sản và tích lũy tài sản bền vững

Nhà ở từ lâu không chỉ đơn thuần là nơi để sinh sống mà còn được xem là một trong những tài sản có giá trị lớn nhất của mỗi gia đình. Đối với người trẻ, quyết định thuê nhà hay mua nhà không chỉ liên quan đến nhu cầu an cư mà còn tác động trực tiếp đến kế hoạch tài chính, khả năng tích lũy và xây dựng tài sản trong tương lai.

Theo phân tích từ VARS IRE, hành trình sở hữu nhà ở của người trẻ thường trải qua nhiều giai đoạn khác nhau. Trong những năm đầu lập nghiệp, khi thu nhập còn hạn chế, công việc chưa thực sự ổn định và nguồn vốn tích lũy chưa nhiều, thuê nhà vẫn là giải pháp phù hợp nhất.

Việc thuê nhà giúp người trẻ giảm áp lực tài chính ban đầu, có sự linh hoạt trong lựa chọn nơi ở, đồng thời dành nguồn lực cho việc học tập, phát triển kỹ năng và tích lũy vốn. Đây là giai đoạn ưu tiên sự linh hoạt thay vì gánh nặng tài chính dài hạn.

Tuy nhiên, khi sự nghiệp dần ổn định, thu nhập tăng trưởng đều đặn và nhu cầu an cư trở nên rõ ràng hơn, bài toán tài chính bắt đầu thay đổi. Lúc này, chi phí dành cho nhà ở không còn đơn thuần là khoản chi tiêu hàng tháng mà có thể trở thành một phần trong chiến lược hình thành tài sản nếu người mua lựa chọn bất động sản phù hợp với năng lực tài chính.

Thuê nhà và mua nhà không phải hai lựa chọn đối lập

Theo các chuyên gia, thuê nhà và mua nhà không nên được nhìn nhận là hai lựa chọn đối nghịch nhau. Trên thực tế, đây là hai giai đoạn khác nhau trong quá trình phát triển tài chính và ổn định cuộc sống của mỗi người.

Thuê nhà phù hợp với giai đoạn khởi nghiệp, khi người trẻ cần tối ưu dòng tiền và duy trì tính linh hoạt. Trong khi đó, mua nhà là mục tiêu dài hạn khi điều kiện tài chính đã đủ vững chắc để hướng tới việc tích lũy tài sản và ổn định cuộc sống.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai hình thức này nằm ở khả năng tạo dựng tài sản. Người thuê nhà chi trả tiền để được sử dụng không gian sống trong một khoảng thời gian nhất định. Ngược lại, người mua nhà đang từng bước chuyển hóa các khoản thanh toán hàng tháng thành quyền sở hữu đối với bất động sản.

Sở hữu nhà giúp hình thành tài sản như thế nào?

Theo VARS IRE, giá trị tài sản từ nhà ở được hình thành thông qua nhiều yếu tố khác nhau.

Tích lũy vốn chủ sở hữu thông qua quá trình trả nợ

Đối với những người sử dụng đòn bẩy tài chính, những năm đầu phần lớn khoản thanh toán hàng tháng thường được dùng để trả lãi vay. Tuy nhiên, theo thời gian, tỷ lệ trả vào nợ gốc sẽ tăng dần.

Điều này đồng nghĩa dư nợ giảm xuống và phần vốn chủ sở hữu của người mua trong căn nhà ngày càng lớn hơn. Khoản chi trả hàng tháng không còn đơn thuần là chi phí sinh hoạt mà trở thành hình thức tích lũy tài sản lâu dài.

Giá trị bất động sản có xu hướng tăng theo thời gian

Mặc dù thị trường bất động sản luôn vận động theo chu kỳ tăng trưởng và điều chỉnh, nhưng tại các khu vực có nền kinh tế phát triển, hạ tầng đồng bộ, dân cư đông đúc và nhu cầu ở thực cao, giá trị nhà ở thường có xu hướng gia tăng trong dài hạn.

Theo nghiên cứu của VARS, giá bất động sản tại một số đô thị lớn ghi nhận tốc độ tăng trưởng kép khoảng 12% mỗi năm trong vòng 10 năm qua. Trong khi đó, lãi suất tiền gửi ngân hàng phổ biến chỉ dao động từ 5,5% đến 6,5% mỗi năm.

Sự chênh lệch này cho thấy dù tiền gửi tiết kiệm vẫn tăng trưởng, nhưng tốc độ tăng giá bất động sản có thể khiến sức mua của người dân giảm dần nếu trì hoãn kế hoạch mua nhà quá lâu.

Thời gian là lợi thế lớn nhất của người mua nhà sớm

Một trong những yếu tố quan trọng nhất khi sở hữu nhà chính là thời gian. Người mua nhà sớm sẽ có thêm nhiều năm để tích lũy vốn chủ sở hữu và hưởng lợi từ khả năng tăng giá của tài sản.

Trong bối cảnh giá nhà tại nhiều thành phố lớn tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập, việc trì hoãn quyết định mua nhà có thể khiến khoảng cách giữa khả năng tài chính và giá trị bất động sản mục tiêu ngày càng lớn.

Bất động sản vẫn là kênh tích lũy tài sản chủ đạo của người Việt

Không chỉ tại Việt Nam mà trên thế giới, nhiều nghiên cứu cho thấy sở hữu nhà ở là một trong những yếu tố quan trọng quyết định mức độ tích lũy tài sản của các hộ gia đình.

Đối với Việt Nam, bất động sản hiện vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài sản của người dân. Theo tổng hợp từ báo cáo tài chính của các ngân hàng lớn gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank và MB, đến cuối năm 2025, tổng giá trị tài sản bảo đảm đạt gần 16 triệu tỷ đồng.

Trong đó, bất động sản chiếm hơn 11,6 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 73% tổng danh mục tài sản thế chấp. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của bất động sản trong hoạt động tài chính cũng như quá trình tích lũy tài sản của các gia đình Việt Nam.

Người trẻ đang có thêm nhiều cơ hội tiếp cận nhà ở

Bên cạnh nguồn lực tự thân, nhiều người trẻ hiện nay còn nhận được sự hỗ trợ từ gia đình. Việc cha mẹ hỗ trợ một phần vốn ban đầu để mua nhà đang trở nên phổ biến tại các đô thị lớn.

Khoản hỗ trợ này giúp rút ngắn thời gian tích lũy, giảm áp lực vay vốn và tăng khả năng tiếp cận các sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

Ngoài ra, thị trường cũng xuất hiện nhiều giải pháp tài chính như:

• Thanh toán theo tiến độ kéo dài.
• Chia nhỏ dòng tiền thanh toán.
• Ưu đãi lãi suất vay mua nhà.
• Các gói tín dụng dành riêng cho người trẻ.
• Chương trình liên kết giữa chủ đầu tư và ngân hàng.

Những chính sách này góp phần giảm áp lực tài chính ban đầu và mở rộng cơ hội sở hữu nhà ở cho người trẻ.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng đây chỉ là yếu tố hỗ trợ. Khả năng sở hữu nhà bền vững vẫn phụ thuộc vào năng lực tài chính cá nhân, khả năng duy trì dòng tiền, tỷ lệ vay hợp lý và lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Người trẻ có nên mua nhà sớm?

Theo VARS IRE, mua nhà sớm có thể mang lại lợi thế đáng kể trong quá trình tích lũy tài sản. Tuy nhiên, quyết định này cần dựa trên nhiều yếu tố như:

• Thu nhập ổn định.
• Công việc có tính bền vững.
• Kế hoạch tài chính dài hạn rõ ràng.
• Dòng tiền đủ khả năng chi trả.
• Nhu cầu an cư thực sự.

Không phải ai cũng cần mua nhà ngay từ khi mới đi làm. Thuê nhà vẫn là lựa chọn hợp lý trong giai đoạn đầu để tối ưu nguồn lực. Nhưng khi điều kiện tài chính đã đủ vững vàng, việc sở hữu một căn nhà phù hợp có thể trở thành nền tảng quan trọng giúp xây dựng tài sản và nâng cao mức độ ổn định tài chính trong tương lai.

Thuê nhà và mua nhà đều có vai trò riêng trong hành trình phát triển tài chính của mỗi người. Thuê nhà giúp tối ưu nguồn lực trong giai đoạn khởi đầu, còn sở hữu nhà là bước tiến quan trọng để xây dựng tài sản và ổn định cuộc sống lâu dài. Với những người trẻ đã có thu nhập ổn định, kế hoạch tài chính rõ ràng và khả năng chi trả phù hợp, việc mua nhà sớm có thể trở thành đòn bẩy giúp gia tăng tài sản và bảo vệ giá trị tài chính trước tốc độ tăng giá của thị trường bất động sản.