Nghị định 209/2026/NĐ-CP: Việt Nam thúc đẩy vật liệu xây dựng xanh, mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp và thị trường bất động sản

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 209/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xây dựng về quản lý vật liệu xây dựng. Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và được đánh giá là một trong những văn bản quan trọng nhằm định hướng phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng hiện đại, bền vững và thân thiện với môi trường.

Điểm đáng chú ý nhất của Nghị định là việc Nhà nước đưa ra nhiều cơ chế khuyến khích và ưu đãi đối với hoạt động nghiên cứu, đầu tư phát triển cũng như sử dụng các loại vật liệu xây dựng mới, vật liệu tái chế, vật liệu xanh, vật liệu nhẹ và vật liệu thông minh.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải carbon, chính sách mới được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho toàn ngành xây dựng và bất động sản.

Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng được hoạch định dài hạn

Theo quy định mới, Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng sẽ là cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nước điều hành hoạt động phát triển vật liệu xây dựng trên phạm vi cả nước.

Đây đồng thời là căn cứ để tích hợp các nội dung liên quan đến vật liệu xây dựng vào quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch ngành, quy hoạch vùng và quy hoạch cấp tỉnh.

Chiến lược được xây dựng theo chu kỳ 10 năm và có tầm nhìn 30 năm. Định kỳ 5 năm một lần, cơ quan quản lý sẽ tiến hành rà soát, điều chỉnh nhằm bảo đảm cân đối cung – cầu, ổn định thị trường và phù hợp với các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh cũng như yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu.

Việc xây dựng tầm nhìn dài hạn giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch đầu tư, nghiên cứu công nghệ và mở rộng sản xuất.

Địa phương phải xây dựng kế hoạch phát triển vật liệu xây dựng

Không chỉ ở cấp quốc gia, Nghị định còn giao trách nhiệm cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức lập, điều chỉnh và phê duyệt kế hoạch phát triển vật liệu xây dựng tại địa phương.

Kế hoạch này sẽ cụ thể hóa các mục tiêu trong chiến lược quốc gia, đồng thời làm cơ sở cho việc quản lý khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng, phát triển sản xuất và cân đối nguồn cung trong từng khu vực.

Theo quy định, kế hoạch phát triển vật liệu xây dựng địa phương sẽ được xây dựng cho giai đoạn 5 năm và định hướng 10 năm. Các địa phương phải hoàn thành phê duyệt trước ngày 31/3 của năm đầu kỳ kế hoạch.

Quy định này giúp hạn chế tình trạng phát triển thiếu đồng bộ, dư thừa hoặc thiếu hụt nguồn vật liệu xây dựng tại từng địa phương.

Khuyến khích khai thác khoáng sản tiết kiệm và chế biến sâu

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định là yêu cầu khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng phải theo hướng tiết kiệm tài nguyên và nâng cao giá trị gia tăng.

Thay vì chỉ khai thác thô như trước đây, các doanh nghiệp được khuyến khích đầu tư công nghệ hiện đại để chế biến sâu, nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thất thoát tài nguyên.

Bên cạnh đó, việc quy hoạch và khai thác khoáng sản phải gắn liền với yêu cầu bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên và đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài của nền kinh tế.

Thúc đẩy tái chế đất đá thải và phế thải xây dựng

Một điểm mới mang tính đột phá là Nghị định khuyến khích tận dụng đất đá thải, phế thải phát sinh từ hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản để sản xuất vật liệu xây dựng hoặc sử dụng trực tiếp trong các công trình xây dựng.

Đây là giải pháp phù hợp với xu hướng kinh tế tuần hoàn đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm giảm lượng chất thải ra môi trường.

Tuy nhiên, việc sử dụng các loại vật liệu tái chế này phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định pháp luật.

Nếu được triển khai hiệu quả, chính sách này sẽ góp phần giảm áp lực lên các bãi thải, đồng thời tiết kiệm đáng kể nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Hàng loạt ưu đãi dành cho vật liệu xây dựng xanh

Nghị định 209/2026/NĐ-CP xác định rõ Nhà nước sẽ có cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ đối với các dự án nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng vật liệu xây dựng xanh.

Các loại vật liệu được ưu tiên bao gồm:

• Vật liệu xây dựng mới.
• Vật liệu tái chế.
• Vật liệu nhẹ.
• Vật liệu thông minh.
• Vật liệu thân thiện môi trường.
• Vật liệu phù hợp với khu vực ven biển và hải đảo.
• Vật liệu phục vụ quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững.

Những doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này có thể tiếp cận nhiều chính sách ưu đãi về tín dụng, hỗ trợ lãi suất, vốn đầu tư công, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ngoài ra, các dự án còn có cơ hội được hưởng ưu đãi về đất đai, thuế và các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật hiện hành.

Tác động tích cực đến thị trường bất động sản

Giới chuyên gia nhận định Nghị định 209/2026/NĐ-CP không chỉ tác động đến ngành vật liệu xây dựng mà còn mang lại lợi ích đáng kể cho thị trường bất động sản.

Việc phát triển vật liệu xanh và vật liệu thông minh sẽ giúp giảm chi phí vận hành công trình, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và kéo dài tuổi thọ công trình.

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn công trình xanh ngày càng được chú trọng, đây sẽ là động lực để các chủ đầu tư bất động sản nâng cao chất lượng dự án, đáp ứng yêu cầu của khách hàng và các nhà đầu tư quốc tế.

Đồng thời, việc tận dụng vật liệu tái chế và công nghệ mới cũng giúp giảm áp lực lên nguồn tài nguyên thiên nhiên, góp phần hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững.

Triển vọng phát triển ngành vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới

Với việc Nghị định 209/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, ngành vật liệu xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với định hướng xanh hóa và hiện đại hóa mạnh mẽ.

Không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, chính sách mới còn tạo cơ hội cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để ngành xây dựng và bất động sản Việt Nam tiến gần hơn tới các tiêu chuẩn phát triển bền vững của khu vực và thế giới.