Lô cốt metro chậm tiến độ khiến phố Kim Mã “đóng băng”: Nhà 2 mặt tiền ế khách, hàng loạt cửa hàng bỏ trống

Phố Kim Mã từ “đất vàng” sầm uất thành tuyến đường bị chia cắt bởi lô cốt metro

Chiều muộn trên phố Kim Mã (Hà Nội), dòng xe cộ vẫn ken đặc nhưng di chuyển chậm chạp qua đoạn đường bị thu hẹp bởi rào chắn thi công tuyến metro Nhổn – ga Hà Nội. Khung cảnh nhộn nhịp ngày nào nay bị thay thế bởi sự chật chội, bụi bặm và ùn tắc kéo dài.

Ngay phía trong con phố ấy, căn nhà số 409 – một bất động sản hai mặt tiền từng được xem là “vị trí vàng” – lại rơi vào cảnh im lìm. Cửa đóng kín, biển cho thuê treo lặng lẽ suốt hơn một năm nhưng không có khách hỏi thuê.

Chủ nhà cho biết, trước đây có thể cho thuê tới 200 triệu đồng/tháng, nhưng hiện đã giảm còn khoảng 120 triệu đồng vẫn không ai thuê. Việc để trống kéo dài khiến thiệt hại ước tính lên tới hàng tỷ đồng.

Metro chậm tiến độ kéo theo hệ lụy kinh doanh trên diện rộng

Theo ghi nhận, tình trạng không chỉ xảy ra tại một căn nhà đơn lẻ mà lan rộng trên toàn tuyến phố Kim Mã – khu vực vốn được coi là “phố vàng” thương mại của Hà Nội.

Hàng loạt cửa hàng, mặt bằng kinh doanh từng sầm uất nay:

• Đồng loạt đóng cửa hoặc trả mặt bằng
• Mặt tiền bị che khuất bởi tôn công trình
• Lượng khách giảm mạnh kéo dài nhiều năm

Không gian kinh doanh bị chia cắt, giao thông thu hẹp khiến việc tiếp cận cửa hàng trở nên khó khăn, đặc biệt vào giờ cao điểm thường xuyên ùn tắc.

Doanh thu lao dốc, nhiều cửa hàng buộc phải đóng cửa

Chị N.T.H, quản lý một cửa hàng đồ ăn nhanh trên phố Kim Mã, cho biết sự thay đổi diễn ra từ khi công trường metro xuất hiện và kéo dài nhiều năm.

Trước đây, cửa hàng có doanh thu ổn định:

• 20 triệu đồng/ngày thường
• 50 – 60 triệu đồng cuối tuần

Tuy nhiên, sau khi rào chắn dựng lên, doanh thu giảm dần và có thời điểm:

• Chỉ còn dưới 10 triệu đồng/ngày
• Giảm hơn 50% so với trước

Trong khi đó, chi phí cố định vẫn rất cao:

• Thuê mặt bằng ban đầu: 160 triệu đồng/tháng
• Sau đàm phán giảm còn: khoảng 90 triệu đồng/tháng

Dù vậy, mức giảm này vẫn không đủ để bù đắp doanh thu sụt giảm nghiêm trọng.

Áp lực chi phí khiến doanh nghiệp “đuối sức”

Không chỉ doanh thu giảm, các chi phí vận hành vẫn duy trì ở mức cao:

• Lương nhân viên
• Nguyên vật liệu
• Điện nước
• Vận hành mặt bằng

Chị H. cho biết cửa hàng từng phải:

• Cắt giảm hơn 50% nhân sự
• Thu hẹp quy mô hoạt động
• Tự xoay xở nhiều công việc để tiết kiệm chi phí

Đặc biệt, nguồn khách lớn như học sinh đi xe đưa đón – vốn từng rất ổn định – đã biến mất do xe không thể dừng đỗ trong khu vực thi công.

“Có những tháng lỗ 40–60 triệu đồng, kéo dài hơn 2 năm. Không thể duy trì được nữa nên phải đóng cửa vào tháng 9/2024”, chị H. chia sẻ.

Cảnh quan đô thị bị ảnh hưởng nặng nề

Không chỉ kinh doanh, môi trường xung quanh cũng xuống cấp rõ rệt:

• Bụi công trình phủ kín mặt đường
• Kính cửa hàng thường xuyên bám bụi
• Mưa gây bùn đất tràn vào khu vực tầng hầm
• Không gian nhìn ra chỉ còn công trường và rào chắn

Nhiều chủ cửa hàng cho biết, khách hàng ngày càng ngại quay lại vì cảm giác bất tiện và ô nhiễm.

“Hóa đơn vô hình” từ một dự án chậm tiến độ

Theo các chuyên gia kinh tế, câu chuyện trên phố Kim Mã không chỉ là vấn đề cục bộ mà phản ánh “chi phí xã hội” rất lớn từ các dự án hạ tầng chậm tiến độ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long nhận định, việc đánh giá dự án metro không thể chỉ dựa trên tiến độ xây dựng hay giải ngân, mà cần tính đến:

• Thời gian xã hội bị lãng phí
• Thiệt hại của doanh nghiệp địa phương
• Tác động đến giao thông và thương mại
• Mất cơ hội phát triển đô thị

Ông nhấn mạnh, mỗi năm chậm tiến độ đồng nghĩa với việc đô thị tiếp tục chịu ùn tắc, doanh nghiệp tiếp tục mất doanh thu và người dân tiếp tục chịu ảnh hưởng môi trường.

Metro Nhổn – ga Hà Nội và bài toán quản trị đô thị

Dù gặp nhiều khó khăn, tuyến metro Nhổn – ga Hà Nội sau khi đưa vào khai thác từng phần đã ghi nhận hơn 6,4 triệu lượt hành khách sau một năm vận hành, cho thấy nhu cầu lớn đối với giao thông công cộng.

Tuy nhiên, mặt trái của quá trình thi công kéo dài là:

• Biến động lớn đối với kinh doanh dọc tuyến
• Suy giảm giá trị bất động sản cục bộ
• Áp lực tài chính lên doanh nghiệp nhỏ

Các chuyên gia cho rằng cần chuyển từ “quản lý công trình” sang “quản trị chi phí xã hội” để hạn chế tác động tiêu cực trong tương lai.