Hà Nội thông qua 5 dự án đầu tư công khẩn cấp hơn 42.800 tỷ đồng: Tăng tốc hạ tầng đường sắt, giảm ùn tắc giao thông

Ngày 4/11, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về việc triển khai 5 dự án đầu tư công khẩn cấp nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn lớn về hạ tầng giao thông, tăng cường năng lực kết nối giữa các khu vực và đẩy nhanh tiến độ thực hiện những công trình trọng điểm trên địa bàn Thủ đô.

Theo báo cáo của UBND TP Hà Nội, Chủ tịch UBND thành phố đã ban hành 5 lệnh xây dựng công trình khẩn cấp. Các dự án tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ chính gồm tổ chức lại hệ thống hạ tầng đường sắt, nâng cấp kết nối giao thông đường bộ và phát triển hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư.

Tổng mức đầu tư và kinh phí dự kiến của 5 dự án khoảng 42.846 tỷ đồng. Đây là nguồn lực đầu tư đáng kể, thể hiện quyết tâm của Hà Nội trong việc giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng đã tồn tại nhiều năm, đặc biệt tại khu vực cửa ngõ phía Nam và phía Đông thành phố.

Đáng chú ý, hai dự án đường sắt có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 40.171 tỷ đồng, chiếm phần lớn tổng nguồn lực của chương trình. Bên cạnh đó, tuyến đường trên cao Cổ Linh kết nối cao tốc Hà Nội – Hải Phòng được kỳ vọng cải thiện đáng kể khả năng lưu thông tại cửa ngõ phía Đông.

1. Cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội – TP.HCM đoạn Phú Xuyên – Ngọc Hồi: Vốn đầu tư hơn 12.400 tỷ đồng

Một trong những dự án quan trọng được HĐND TP Hà Nội thông qua là cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội – TP.HCM hiện hữu, đoạn Phú Xuyên – Ngọc Hồi, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 12.419 tỷ đồng.

Theo phương án đề xuất, phạm vi cải dịch tuyến đường sắt dài khoảng 27,5 km. Ngoài ra, dự án còn đầu tư khoảng 3 km đường kết nối từ Ngọc Hồi đến tuyến đường sắt vành đai Bắc Hồng – Văn Điển.

Đáng chú ý, dự án dự kiến xây dựng 3 nhà ga mới gồm:

• Ga Ngọc Hồi.
• Ga Thường Tín.
• Ga Phú Xuyên.

Việc điều chỉnh tuyến đường sắt hiện hữu nhằm tạo điều kiện giải phóng mặt bằng, bảo đảm không gian triển khai các công trình trọng điểm tại khu vực cửa ngõ phía Nam Hà Nội.

Đây cũng là khu vực có vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông liên vùng, kết nối trung tâm Thủ đô với các địa phương phía Nam. Vì vậy, việc tổ chức lại hạ tầng đường sắt được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả khai thác giao thông, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động vận tải trong quá trình triển khai những dự án mới.

Một yêu cầu quan trọng của dự án là phải duy trì hoạt động vận tải đường sắt hiện hữu, tránh làm gián đoạn hoạt động vận chuyển hành khách và hàng hóa.

Theo kế hoạch, công trình dự kiến hoàn thành vào ngày 31/3/2027.

2. Tuyến đường sắt vành đai phía Đông Ngọc Hồi – Kim Sơn có vốn gần 27.800 tỷ đồng

Dự án có quy mô vốn lớn nhất trong nhóm 5 công trình là tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông, đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn, với tổng mức đầu tư tạm tính khoảng 27.752 tỷ đồng.

Theo phương án được UBND thành phố báo cáo, tuyến chính từ Thường Tín đến Kim Sơn có chiều dài khoảng 31,3 km. Công trình được đầu tư theo quy mô đường đôi, khổ đường 1.435 mm, điện khí hóa và khai thác chung vận tải hành khách lẫn hàng hóa.

Đây là dự án có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược phát triển mạng lưới đường sắt khu vực phía Bắc, đặc biệt là khả năng kết nối các tuyến vận tải liên vùng.

Theo UBND TP Hà Nội, tuyến đường sắt vành đai phía Đông hướng tới kết nối với tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Khi được triển khai đồng bộ, hệ thống này có thể góp phần tăng cường năng lực vận chuyển hàng hóa, giảm áp lực cho mạng lưới giao thông đường bộ và nâng cao hiệu quả kết nối giữa các trung tâm kinh tế, công nghiệp và logistics.

Một điểm đáng chú ý là dự án cần được triển khai đồng bộ với công trình cải dịch tuyến đường sắt Phú Xuyên – Ngọc Hồi.

Việc phối hợp tiến độ giữa hai dự án được đánh giá cần thiết nhằm tận dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, hạn chế phát sinh chi phí và bảo đảm khả năng khai thác thống nhất của toàn bộ hệ thống đường sắt.

Hai dự án đường sắt nói trên dự kiến sử dụng nguồn ngân sách Trung ương chuyển về TP Hà Nội, với tổng vốn đầu tư khoảng 40.171 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2028.

3. Xây dựng đường trên cao Cổ Linh kết nối cao tốc Hà Nội – Hải Phòng với vốn 2.202 tỷ đồng

Trong nhóm các dự án đường bộ, công trình xây dựng tuyến đường trên cao dọc đường Cổ Linh, kết nối với cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, được xem là giải pháp đáng chú ý nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc tại cửa ngõ phía Đông Thủ đô.

Dự án có kinh phí dự kiến khoảng 2.202 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026-2027.

Theo phương án đầu tư, tuyến đường có chiều dài khoảng 1.764 m, chiều rộng 16,5 m, quy mô 4 làn xe.

Mục tiêu chính của công trình là tách dòng phương tiện lưu thông thẳng theo hướng liên tỉnh khỏi các luồng phương tiện di chuyển qua những nút giao đồng mức. Qua đó, phương tiện từ cao tốc Hà Nội – Hải Phòng có thể tiếp cận hệ thống đường đô thị thuận lợi hơn, giảm xung đột giao thông và nâng cao năng lực thông hành.

Khu vực Cổ Linh hiện giữ vai trò quan trọng trong kết nối giao thông giữa khu vực Long Biên, trung tâm Hà Nội và các tỉnh, thành phố phía Đông.

Đây cũng là hướng lưu thông có mật độ phương tiện lớn, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm và những dịp lễ, Tết. Khi lưu lượng phương tiện tăng cao, các điểm giao cắt đồng mức dễ trở thành nút thắt, gây ùn ứ kéo dài.

Việc xây dựng tuyến đường trên cao được kỳ vọng giúp phân luồng giao thông hiệu quả hơn, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận cao tốc và các khu vực đô thị lân cận.

Kết hợp đường trên cao với hầm chui Cổ Linh – Đàm Quang Trung

Tại kỳ họp, đại biểu Đường Hoài Nam bày tỏ sự đồng tình với chủ trương triển khai các dự án đầu tư công khẩn cấp.

Đề cập đến khu vực nút giao Cổ Linh, phía cuối cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, đại biểu cho biết điều kiện mặt bằng thi công tương đối chật hẹp, khiến quá trình tổ chức xây dựng gặp nhiều khó khăn.

Nếu thực hiện theo trình tự và thủ tục đầu tư thông thường, thời gian rào chắn công trường có thể kéo dài, gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động giao thông cũng như đời sống của người dân xung quanh.

Theo đại biểu Đường Hoài Nam, việc áp dụng cơ chế khẩn cấp để đồng thời triển khai tuyến đường trên cao và hầm chui Cổ Linh – Đàm Quang Trung là phương án phù hợp với tình hình thực tế.

Cách làm này có thể hạn chế tình trạng thi công nhiều lần, giảm thời gian chiếm dụng mặt đường và tránh gây xáo trộn kéo dài đối với hoạt động đi lại của người dân.

Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng để bảo đảm hiệu quả đầu tư, nhất là tại các khu vực có mật độ giao thông cao.

4. Đầu tư hơn 403 tỷ đồng xây dựng hạ tầng khu tái định cư tại Thượng Cát

Bên cạnh các dự án giao thông, Hà Nội cũng thông qua chủ trương đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật ô đất GS1-1 tại phường Thượng Cát.

Dự án có diện tích khoảng 13,66 ha, tổng kinh phí dự kiến 403,047 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026-2027.

Mục tiêu của công trình là hình thành quỹ đất tái định cư phục vụ dự án đường Vành đai 2,5 và các công trình giao thông trọng điểm khác trên địa bàn thành phố.

Trong quá trình triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, công tác giải phóng mặt bằng thường là một trong những khâu phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện.

Việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư từ sớm có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm quyền lợi của người dân có đất bị thu hồi, đồng thời tạo điều kiện để các dự án giao thông được triển khai đúng kế hoạch.

Đối với khu vực Thượng Cát, việc đầu tư hạ tầng kỹ thuật đồng bộ còn góp phần chuẩn bị điều kiện phát triển không gian đô thị, hình thành khu vực dân cư có khả năng đáp ứng nhu cầu sinh sống của các hộ gia đình thuộc diện di dời.

Tuy nhiên, hiệu quả của dự án không chỉ nằm ở việc tạo ra quỹ đất mà còn phụ thuộc vào chất lượng hạ tầng, khả năng kết nối giao thông và tiến độ bố trí tái định cư thực tế.

5. Dành 70 tỷ đồng chỉnh trang hạ tầng đường sắt, bảo đảm an toàn giao thông

Dự án thứ năm có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 70 tỷ đồng, thực hiện trong năm 2026.

Các hạng mục chính bao gồm xây dựng đường gom, đóng các lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Bắc Hồng – Văn Điển và Yên Viên – Lào Cai; xây dựng bãi đón, tiễn hành khách trung chuyển tại Gia Lâm; đồng thời san lấp mặt bằng bãi hàng ga Hà Đông.

Đây là nhóm công trình có quy mô vốn nhỏ hơn đáng kể so với hai dự án đường sắt lớn, nhưng có ý nghĩa trực tiếp đối với công tác tổ chức vận tải và bảo đảm an toàn giao thông.

Việc đóng các lối đi tự mở trên đường sắt được kỳ vọng hạn chế nguy cơ tai nạn tại những vị trí giao cắt không bảo đảm điều kiện an toàn.

Trong khi đó, hệ thống đường gom sẽ giúp tổ chức lại luồng phương tiện, hạn chế tình trạng phương tiện giao thông đường bộ đi trực tiếp qua khu vực đường sắt thiếu kiểm soát.

Các hạng mục tại Gia Lâm và ga Hà Đông cũng nhằm phục vụ việc tổ chức lại hoạt động vận tải, đồng thời tạo điều kiện bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt đoạn ga Hà Nội – ga Gia Lâm về thành phố quản lý.

Như vậy, dự án không chỉ tập trung vào cải thiện hạ tầng vật chất mà còn hướng đến nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác hệ thống đường sắt trên địa bàn Hà Nội.

Tổng hợp 5 dự án đầu tư công khẩn cấp tại Hà Nội

Dưới đây là các dự án và mức vốn đầu tư dự kiến theo nội dung được UBND TP Hà Nội báo cáo:

Lưu ý: Các mức vốn là số liệu dự kiến, tạm tính theo nội dung báo cáo; tổng mức đầu tư chính thức có thể được xác định, điều chỉnh theo hồ sơ và quá trình triển khai dự án.

HĐND Hà Nội yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hiệu quả đầu tư và nguồn vốn

Bên cạnh việc thống nhất chủ trương triển khai các công trình khẩn cấp, quá trình thẩm tra của Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội cũng đặt ra nhiều yêu cầu liên quan đến tính pháp lý, hiệu quả đầu tư và khả năng cân đối nguồn lực.

Theo đó, Ban Đô thị đề nghị thành phố rà soát kỹ các tiêu chí và điều kiện áp dụng lệnh xây dựng công trình khẩn cấp, bảo đảm mỗi dự án đều có cơ sở rõ ràng về sự cần thiết và tính cấp bách.

Một trong những vấn đề quan trọng là bảo đảm tính đồng bộ trong quy hoạch và kết nối hạ tầng.

Các dự án cần được nghiên cứu tổng thể, có phương án khớp nối giữa những tuyến đường, nút giao và hệ thống hạ tầng kỹ thuật liên quan. Tránh tình trạng đầu tư từng công trình riêng lẻ, thiếu liên kết, không phát huy được công suất khai thác hoặc phải tiếp tục bổ sung vốn để xử lý những bất cập phát sinh.

Ngoài ra, thành phố cần xây dựng phương án phân bổ nguồn lực phù hợp với tiến độ thực hiện từng dự án. Việc bố trí vốn phải được tính toán kỹ nhằm tránh tình trạng thiếu vốn giữa chừng, kéo dài thời gian thi công hoặc phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.

Đặc biệt, đối với hai dự án đường sắt sử dụng nguồn ngân sách Trung ương chuyển về thành phố, cần làm rõ cơ sở pháp lý và cơ chế quản lý, sử dụng nguồn vốn.

Đây là yêu cầu cần thiết để bảo đảm tính minh bạch trong đầu tư công, đồng thời hạn chế rủi ro về tài chính trong quá trình triển khai các công trình có quy mô vốn lớn.

Tác động đến thị trường bất động sản và phát triển đô thị Hà Nội

Việc Hà Nội thông qua 5 dự án đầu tư công khẩn cấp với tổng nguồn lực dự kiến 42.846 tỷ đồng không chỉ có ý nghĩa đối với hệ thống giao thông mà còn có thể tạo ra những tác động đáng chú ý đến quá trình phát triển đô thị và thị trường bất động sản.

Trên thực tế, hạ tầng giao thông là một trong những yếu tố quan trọng quyết định khả năng kết nối, tiếp cận và khai thác giá trị của đất đai.

Thứ nhất, khu vực phía Đông Hà Nội có thêm động lực phát triển hạ tầng.

Dự án đường trên cao Cổ Linh kết nối cao tốc Hà Nội – Hải Phòng được kỳ vọng cải thiện khả năng lưu thông tại Long Biên và các khu vực lân cận.

Khi năng lực kết nối được nâng cao, hoạt động giao thương, vận tải và di chuyển giữa Hà Nội với các tỉnh phía Đông có thể thuận lợi hơn. Đây là yếu tố hỗ trợ phát triển các khu đô thị, khu thương mại, dịch vụ và logistics.

Thứ hai, khu vực phía Nam có cơ hội tái tổ chức không gian đô thị.

Hai dự án đường sắt Phú Xuyên – Ngọc Hồi và Ngọc Hồi – Kim Sơn có quy mô vốn lớn, liên quan trực tiếp đến việc tổ chức lại hạ tầng giao thông tại cửa ngõ phía Nam.

Nếu được triển khai đồng bộ, các công trình này có thể góp phần cải thiện kết nối liên vùng, nâng cao năng lực vận tải và tạo điều kiện tái cấu trúc không gian phát triển đô thị.

Thứ ba, công tác tái định cư có thể thúc đẩy tiến độ giải phóng mặt bằng.

Dự án hạ tầng kỹ thuật ô đất GS1-1 tại Thượng Cát cho thấy thành phố đang quan tâm đến việc chuẩn bị quỹ đất phục vụ tái định cư.

Đây là yếu tố quan trọng bởi tiến độ giải phóng mặt bằng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai các dự án giao thông lớn.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng việc phê duyệt chủ trương đầu tư hoặc thông qua nghị quyết chưa đồng nghĩa với việc giá bất động sản tại các khu vực liên quan sẽ tăng ngay lập tức.

Giá trị bất động sản còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tiến độ thi công thực tế, quy hoạch sử dụng đất, pháp lý dự án, khả năng kết nối hạ tầng và nhu cầu thị trường.

Vì vậy, nhà đầu tư cần phân biệt rõ giữa thông tin quy hoạch, chủ trương đầu tư và công trình đã hoàn thành, đưa vào khai thác để có đánh giá phù hợp.

HĐND TP Hà Nội thông qua 5 dự án đầu tư công khẩn cấp với tổng kinh phí dự kiến 42.846 tỷ đồng là bước đi đáng chú ý trong chiến lược tháo gỡ những điểm nghẽn giao thông và nâng cấp hạ tầng đô thị.

Trọng tâm đầu tư không chỉ nằm ở việc xây dựng các tuyến đường mới mà còn bao gồm tổ chức lại mạng lưới đường sắt, tăng cường kết nối vận tải liên vùng, bảo đảm an toàn giao thông và chuẩn bị quỹ đất tái định cư.

Nếu được triển khai đúng tiến độ, đồng bộ về quy hoạch và kiểm soát tốt nguồn vốn, các dự án có thể tạo thêm động lực cho quá trình phát triển đô thị Hà Nội, cải thiện khả năng kết nối giữa các khu vực và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng trong dài hạn.

Đối với thị trường bất động sản, đây cũng là những thông tin hạ tầng đáng quan tâm, đặc biệt tại các khu vực cửa ngõ phía Đông, phía Nam và những địa bàn nằm trong phạm vi kết nối của các tuyến giao thông trọng điểm.

Nguồn tham khảo: Nội dung tổng hợp từ thông tin về kỳ họp HĐND TP Hà Nội ngày 4/11 và báo cáo của UBND thành phố

Câu hỏi thường gặp về 5 dự án đầu tư công khẩn cấp tại Hà Nội

1. Hà Nội thông qua 5 dự án đầu tư công khẩn cấp với tổng vốn bao nhiêu?

Tổng mức đầu tư và kinh phí dự kiến của 5 dự án khoảng 42.846 tỷ đồng. Trong đó, hai dự án đường sắt chiếm khoảng 40.171 tỷ đồng.

2. Dự án nào có vốn đầu tư lớn nhất?

Dự án đường sắt quốc gia vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn có tổng mức đầu tư tạm tính lớn nhất, khoảng 27.752 tỷ đồng.

3. Tuyến đường trên cao Cổ Linh có chiều dài bao nhiêu?

Tuyến đường trên cao dọc đường Cổ Linh kết nối cao tốc Hà Nội – Hải Phòng có chiều dài khoảng 1.764 m, rộng 16,5 m, quy mô 4 làn xe. Kinh phí dự kiến là 2.202 tỷ đồng.

4. Khi nào dự án cải dịch đường sắt Phú Xuyên – Ngọc Hồi hoàn thành?

Theo kế hoạch được báo cáo, dự án dự kiến hoàn thành vào ngày 31/3/2027.

5. Dự án đường sắt vành đai phía Đông Ngọc Hồi – Kim Sơn dự kiến hoàn thành khi nào?

Công trình dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2028. Tuyến chính từ Thường Tín đến Kim Sơn dài khoảng 31,3 km, được đầu tư đường đôi, khổ 1.435 mm và điện khí hóa.

6. Dự án tại Thượng Cát có mục đích gì?

Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật ô đất GS1-1 có diện tích khoảng 13,66 ha, vốn đầu tư dự kiến 403,047 tỷ đồng, nhằm tạo quỹ đất tái định cư phục vụ đường Vành đai 2,5 và các công trình giao thông trọng điểm.