Hà Nội đề xuất quy định mới xây dựng trên đất nông nghiệp bãi sông: Mở “cửa” cho mô hình nông nghiệp sinh thái – du lịch trải nghiệm

Hà Nội đề xuất cơ chế mới khai thác quỹ đất bãi sông

UBND Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố liên quan đến việc sử dụng và khai thác quỹ đất nông nghiệp tại khu vực bãi sông.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai còn nhiều tiềm năng, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu phát triển nông nghiệp sinh thái và du lịch trải nghiệm ngày càng gia tăng.

Theo cơ quan chức năng, hệ thống sông ngòi của Hà Nội khá phong phú, nổi bật với Sông Hồng và Sông Thái Bình, cùng nhiều nhánh sông lớn nhỏ khác. Tổng diện tích khu vực lòng sông, bãi sông ước tính khoảng 36.266 ha, tập trung chủ yếu tại các tuyến sông lớn như sông Hồng và sông Đuống.

Điều kiện xây dựng công trình trên đất nông nghiệp bãi sông

Dự thảo Nghị quyết nêu rõ các tiêu chí cụ thể đối với việc xây dựng công trình phục vụ sản xuất nông nghiệp tại khu vực bãi sông.

Điều kiện chung:

• Diện tích tối thiểu: 1.000 m² trở lên
• Nằm ngoài phạm vi bảo vệ đê điều, thủy lợi
• Không thuộc khu vực sạt lở hoặc thường xuyên ngập lụt

Khi đáp ứng các điều kiện này, người sử dụng đất được phép xây dựng các công trình phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất.

Quy định chi tiết về quy mô và diện tích công trình

Dự thảo đưa ra quy định rõ ràng theo từng quy mô đất:

• Từ 1.000 – 5.000 m²: Công trình tối đa 10 m²
• Từ 5.000 – 10.000 m²: Công trình tối đa 15 m²
• Trên 10.000 m²: Công trình tối đa 20 m²

Các công trình phải đảm bảo:

• Chỉ xây dựng 1 tầng
• Chiều cao không quá 4 m
• Không có tầng hầm
• Kết cấu bán kiên cố, dễ tháo dỡ
• Mái sử dụng vật liệu nhẹ, thân thiện môi trường

Ngoài ra, người dân có thể lắp dựng các mô hình như:

• Nhà màng
• Nhà lưới
• Công trình phục vụ nông nghiệp công nghệ cao

Điểm đáng chú ý là không được xây dựng tường bao, không san lấp hay nâng cao bãi sông, nhằm bảo đảm an toàn thủy lợi và môi trường sinh thái.

Phát triển nông nghiệp kết hợp du lịch, giáo dục trải nghiệm

Một điểm mới quan trọng trong dự thảo là cho phép khai thác mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch và giáo dục trải nghiệm.

Điều kiện áp dụng:

• Diện tích tối thiểu: 10.000 m² trở lên
• Có phương án sử dụng đất và thiết kế công trình cụ thể
• Không nằm trong khu vực rủi ro sạt lở, ngập lụt

Quy định xây dựng:

• Tổng diện tích công trình không vượt quá 5% diện tích đất
• Công trình 1 tầng, chiều cao tối đa 6 m
• Kết cấu thân thiện môi trường, dễ tháo dỡ

Mô hình này được kỳ vọng sẽ tạo ra các sản phẩm du lịch mới như:

• Trang trại trải nghiệm
• Khu giáo dục nông nghiệp cho học sinh
• Không gian nghỉ dưỡng sinh thái ven sông

Quy trình đăng ký và thẩm định hồ sơ

Đối với cá nhân, hộ gia đình:

• Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi có đất
• Chủ tịch UBND xã sẽ xem xét và quyết định

Đối với tổ chức hoặc dự án liên quan nhiều địa bàn:

• Nộp hồ sơ tại Sở Nông nghiệp và Môi trường
• Chủ tịch UBND thành phố quyết định phê duyệt

Thời hạn cho thuê đất nông nghiệp tối đa là 20 năm, tạo điều kiện cho các dự án có tính ổn định dài hạn.

Tác động đến thị trường và kinh tế địa phương

Việc ban hành quy định này có thể mang lại nhiều lợi ích:

1. Khai thác hiệu quả quỹ đất bãi sông

Thay vì bỏ hoang hoặc sử dụng kém hiệu quả, đất bãi sông sẽ trở thành nguồn lực phát triển kinh tế.

2. Thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao

Các mô hình nhà màng, nhà lưới sẽ được phát triển mạnh hơn.

3. Tạo sản phẩm du lịch mới

Góp phần đa dạng hóa trải nghiệm du lịch tại Hà Nội.

4. Tăng thu nhập cho người dân

Kết hợp sản xuất và dịch vụ giúp nâng cao giá trị kinh tế trên mỗi đơn vị đất.

Những lưu ý quan trọng cho nhà đầu tư

Dù mở ra nhiều cơ hội, nhưng nhà đầu tư cần lưu ý:

• Không được xây dựng công trình kiên cố
• Phải tuân thủ nghiêm ngặt quy hoạch đê điều
• Cần có phương án sử dụng đất rõ ràng
• Tránh đầu tư theo phong trào khi chưa hiểu rõ quy định

Dự thảo Nghị quyết của Hà Nội cho thấy xu hướng chuyển dịch từ tư duy “quản lý đất đai” sang “khai thác giá trị đất đai”.

Nếu được thông qua tại kỳ họp HĐND vào tháng 5/2026, chính sách này có thể trở thành cú hích lớn cho:

• Nông nghiệp đô thị
• Du lịch sinh thái
• Kinh tế xanh

Tuy nhiên, việc triển khai cần đi kèm cơ chế giám sát chặt chẽ để tránh biến tướng thành phân lô, xây dựng trái phép.