Dự án Công viên sinh thái tre luồng Thanh Tam “mắc kẹt” gần 10 năm: Vướng pháp lý, chờ tháo gỡ từ Chính ph

Dự án sinh thái quy mô lớn “đắp chiếu” nhiều năm

Dự án Công viên sinh thái tre luồng Thanh Tam tại Thanh Hóa từng được kỳ vọng trở thành điểm nhấn du lịch sinh thái khu vực Bắc Trung Bộ. Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ kể từ khi được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án vẫn trong tình trạng dang dở, nhiều hạng mục xuống cấp, gây lãng phí tài nguyên đất đai và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư địa phương.

Theo quyết định ban hành từ tháng 5/2016 của UBND tỉnh Thanh Hóa (được điều chỉnh năm 2023), dự án do Công ty CP mía đường Lam Sơn làm chủ đầu tư, với tổng diện tích hơn 159 ha và tổng vốn đầu tư trên 300 tỷ đồng.

Dự án trải rộng trên địa bàn nhiều xã thuộc huyện Thọ Xuân và Thường Xuân (nay thuộc các xã Thường Xuân và Lam Sơn), với mục tiêu phát triển tổ hợp du lịch sinh thái – nghỉ dưỡng – văn hóa, góp phần tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế khu vực miền Tây Thanh Hóa.

Quy hoạch bài bản nhưng triển khai gặp nhiều rào cản

Theo quy hoạch, dự án được chia thành 3 giai đoạn:

• Giai đoạn 1: Triển khai các khu A, B, C (hơn 97,5 ha), kết hợp đầu tư hạ tầng giao thông
• Giai đoạn 2: Phát triển khu D (hơn 39 ha), định hướng văn hóa – lịch sử – tâm linh
• Giai đoạn 3: Hoàn thiện các khu E, F, G, H (khoảng 13,7 ha)

Mặc dù có định hướng rõ ràng và quy mô lớn, nhưng quá trình triển khai lại phát sinh nhiều vướng mắc pháp lý và thủ tục đất đai, khiến tiến độ dự án bị đình trệ kéo dài.

Xây dựng khi chưa được giao đất: Sai phạm đã được xử lý

Một trong những vấn đề nổi cộm của dự án là việc chủ đầu tư đã tiến hành xây dựng một số hạng mục khi chưa hoàn tất thủ tục thuê đất.

Cụ thể, doanh nghiệp đã:

• Xây dựng đường giao thông nội bộ
• Triển khai một số công trình kỹ thuật
• Xây dựng các hạng mục văn hóa

Hành vi này đã bị UBND huyện Thọ Xuân xử lý vi phạm theo quy định. Chủ đầu tư sau đó đã chấp hành nộp phạt và dừng thi công cho đến nay.

Đây được xem là nguyên nhân trực tiếp khiến dự án bị “đóng băng”, kéo dài tình trạng dang dở trong nhiều năm.

Nút thắt lớn nhất: Quy định đấu giá đất

Không chỉ vướng sai phạm ban đầu, dự án còn gặp khó khăn lớn trong việc phân bổ và sử dụng quỹ đất.

Trong tổng diện tích hơn 159 ha:

• Hơn 57 ha thuộc khu vực kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, được xem xét cho thuê đất không qua đấu giá
• Khoảng 102,4 ha còn lại bắt buộc phải thực hiện đấu giá theo quy định

Điều này tạo ra rào cản lớn, bởi việc tổ chức đấu giá đất với quy mô lớn, liên quan đến nhiều khu chức năng là một quá trình phức tạp, kéo dài và tiềm ẩn rủi ro pháp lý.

Hệ lụy: Công trình xuống cấp, lãng phí tài nguyên

Kể từ khi khởi công năm 2018 đến nay, dự án gần như “án binh bất động”. Nhiều hạng mục bằng tre luồng – vật liệu chủ đạo của dự án – đã xuống cấp theo thời gian.

Hệ quả của việc chậm tiến độ bao gồm:

• Lãng phí nguồn lực đầu tư hàng trăm tỷ đồng
• Ảnh hưởng đến cảnh quan và môi trường khu vực
• Làm giảm niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh địa phương
• Chậm tạo việc làm cho người dân

Thanh Hóa kiến nghị Chính phủ tháo gỡ vướng mắc

Trước thực trạng trên, tháng 1/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã có văn bản xin ý kiến chỉ đạo từ Thủ tướng Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn cho dự án.

Đề xuất đáng chú ý là:

• Cho phép tiếp tục giao và cho thuê đất không qua đấu giá
• Áp dụng với phần diện tích mà nhà đầu tư đã ứng tiền giải phóng mặt bằng (khoảng 77 tỷ đồng)

Nếu được chấp thuận, đây sẽ là “chìa khóa” giúp dự án tái khởi động sau nhiều năm đình trệ.

Góc nhìn thị trường: Bài học về pháp lý dự án bất động sản

Câu chuyện của Công viên sinh thái tre luồng Thanh Tam phản ánh rõ một thực tế: pháp lý là yếu tố sống còn đối với các dự án bất động sản quy mô lớn.

Các chuyên gia cho rằng:

• Việc triển khai dự án khi chưa hoàn tất thủ tục đất đai tiềm ẩn rủi ro lớn
• Cơ chế đấu giá đất cần linh hoạt hơn với các dự án đặc thù
• Sự phối hợp giữa chính quyền và doanh nghiệp cần chặt chẽ hơn

Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang hướng tới minh bạch và bền vững, những dự án “treo” như Thanh Tam là bài học quan trọng cho cả nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

Dự án Công viên sinh thái tre luồng Thanh Tam là minh chứng rõ nét cho những thách thức trong phát triển bất động sản tại Việt Nam, đặc biệt liên quan đến pháp lý đất đai. Việc tháo gỡ vướng mắc không chỉ giúp “hồi sinh” một dự án lớn, mà còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.