Điều chỉnh quy hoạch đô thị – nông thôn đến 2050: Định hình mạng lưới đa trung tâm, thúc đẩy liên kết vùng

Điều chỉnh quy hoạch đô thị – nông thôn: Yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh mới

Ngày 24/4 tại Hà Nội, hội thảo lấy ý kiến điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được tổ chức dưới sự chủ trì của Nguyễn Tường Văn.

Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, việc điều chỉnh quy hoạch lần này là yêu cầu cấp thiết nhằm thích ứng với những thay đổi về thể chế, tổ chức lãnh thổ, cũng như định hướng phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới. Đặc biệt, trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh, việc hoàn thiện hệ thống quy hoạch mang tính liên kết và đồng bộ càng trở nên quan trọng.

Định hướng phát triển theo mô hình mạng lưới, đa trung tâm

Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn trước đó đã được phê duyệt theo Quyết định 891/QĐ-TTg, bước đầu định hình mô hình phát triển theo mạng lưới, gắn với các vùng động lực và hành lang kinh tế.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia, trước những biến động mới, nhiều nội dung cần được cập nhật để đảm bảo phù hợp thực tiễn.

Điểm nhấn trong lần điều chỉnh này là chuyển đổi cách tiếp cận từ quản lý theo địa giới hành chính sang phát triển theo không gian chức năng. Điều này cho phép hình thành các cấu trúc đô thị linh hoạt hơn như cụm đô thị, chuỗi đô thị và vùng đô thị liên kết.

Tăng cường liên kết vùng và hành lang kinh tế đô thị

Một trong những nội dung trọng tâm của điều chỉnh quy hoạch là thúc đẩy liên kết vùng, đặc biệt giữa các cực tăng trưởng và hành lang kinh tế đô thị.

Theo định hướng mới, Việt Nam sẽ hình thành 4 vùng đô thị lớn gồm:

• Hà Nội
• TP.HCM
• Đà Nẵng
• Huế và Cần Thơ

Các vùng này sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc dẫn dắt tăng trưởng, kết nối các khu vực lân cận và tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội.

Ngoài ra, quy hoạch cũng hướng tới việc tích hợp các yếu tố như công nghiệp văn hóa, du lịch, hạ tầng giao thông và đô thị thông minh để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Mục tiêu đô thị hóa đến năm 2030 và 2050

Theo phương án điều chỉnh, các chỉ tiêu phát triển đô thị được xác định rõ:

• Đến năm 2030: Tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 50%
• Đến năm 2050: Tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 70 – 75%

Hệ thống đô thị tương lai sẽ phát triển theo hướng:

• Xanh và bền vững
• Ứng dụng công nghệ thông minh
• Giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên
• Tăng tỷ lệ giao thông công cộng tại các đô thị lớn

Đây là những tiêu chí quan trọng nhằm đưa Việt Nam tiến gần hơn tới chuẩn mực đô thị hiện đại trong khu vực.

Điều chỉnh quy hoạch theo thủ tục rút gọn

Một điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh quy hoạch lần này sẽ được triển khai theo thủ tục rút gọn. Theo Nguyễn Tường Văn, điều này nhằm đảm bảo tiến độ trong bối cảnh thời gian gấp rút nhưng vẫn phải đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Quá trình thực hiện sẽ bao gồm:

• Rà soát, cập nhật mô hình phát triển
• Điều chỉnh cấu trúc không gian đô thị – nông thôn
• Hoàn thiện hệ thống phân loại đô thị theo quy định mới
• Đồng bộ với quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng

Việc triển khai song song giữa nghiên cứu, ban hành và thực hiện được xem là giải pháp linh hoạt để tháo gỡ các vướng mắc phát sinh.

Bổ sung góc nhìn đa ngành và yếu tố văn hóa

Tại hội thảo, nhiều ý kiến từ các bộ, ngành và tổ chức chuyên môn đã được đưa ra nhằm hoàn thiện quy hoạch.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất làm rõ vai trò của công nghiệp văn hóa trong phát triển đô thị. Trong khi đó, Viện Kiến trúc quốc gia kiến nghị nghiên cứu thêm các mô hình mới như đô thị sân bay hay đô thị sinh thái.

Hiệp hội các đô thị Việt Nam cũng nhấn mạnh việc rà soát tầm nhìn dài hạn để đảm bảo tính khả thi và bền vững.

Những đóng góp này cho thấy quy hoạch đô thị không chỉ là bài toán hạ tầng mà còn liên quan mật thiết đến văn hóa, xã hội và bản sắc địa phương.

Tác động tới thị trường bất động sản và phát triển địa phương

Việc điều chỉnh quy hoạch đô thị – nông thôn sẽ có tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản, đặc biệt tại các khu vực nằm trong hành lang kinh tế và vùng đô thị lớn.

Một số tác động đáng chú ý gồm:

• Tăng giá trị bất động sản tại khu vực có hạ tầng phát triển
• Hình thành các trung tâm đô thị mới
• Thu hút đầu tư vào các dự án quy mô lớn
• Thúc đẩy phát triển nhà ở và dịch vụ

Đây cũng là cơ hội để các địa phương tái cấu trúc không gian phát triển, nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Việc điều chỉnh quy hoạch đô thị và nông thôn giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn 2050 là bước đi chiến lược nhằm thích ứng với bối cảnh phát triển mới. Với định hướng đa trung tâm, tăng liên kết vùng và phát triển bền vững, quy hoạch này không chỉ tạo nền tảng cho phát triển đô thị mà còn mở ra nhiều cơ hội cho thị trường bất động sản và kinh tế địa phương.