23 Tông Đản: Thanh tra Chính phủ làm rõ vụ lấn chiếm khoảng 80m² đất của Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy vừa ký ban hành thông báo Kết luận thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Một trong những nội dung đáng chú ý được nêu trong kết luận là tình trạng lấn chiếm khoảng 80m² đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của Bảo tàng Lịch sử quốc gia tại số 23 Tông Đản, Hà Nội.

Vụ việc thu hút sự quan tâm bởi khu đất nằm tại khu vực trung tâm Hà Nội, có giá trị lớn về vị trí cũng như liên quan trực tiếp đến việc quản lý, sử dụng tài sản công. Thanh tra Chính phủ đã yêu cầu Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền làm rõ trách nhiệm và xử lý việc cá nhân lấn chiếm phần đất công tại cơ sở này.

Theo ghi nhận tại hiện trường, ngôi nhà số 23 Tông Đản hiện là một công trình kiên cố cao 6 tầng, được đặt tên là Rose Villa. Công trình có diện tích hơn 300m² và đã hoàn thiện từ lâu sau một quá trình xây dựng kéo dài.

Người dân sinh sống tại khu tập thể bên cạnh cho biết công trình từng bị đình chỉ thi công trong quá trình xây dựng. Tuy nhiên, sau đó công trình tiếp tục được hoàn thiện và đưa vào sử dụng.

Khu đất 23 và 25 Tông Đản rộng khoảng 9.500m²

Theo kết luận thanh tra, cơ sở nhà, đất tại số 23 và 25 Tông Đản có tổng diện tích khoảng 9.500m². Đây là khuôn viên trước đây thuộc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, nay là Bảo tàng Lịch sử quốc gia.

Đáng chú ý, đến tháng 6/2026, Bảo tàng Lịch sử quốc gia vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu vực này. Một trong những nguyên nhân được xác định là còn tồn tại vấn đề lấn chiếm nhà, đất tại số 23 Tông Đản.

Điều này cho thấy việc quản lý đất công không chỉ liên quan đến quyền sử dụng đất trên thực tế mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hoàn thiện hồ sơ pháp lý của đơn vị được Nhà nước giao quản lý tài sản.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh rà soát, sắp xếp và xử lý nhà, đất công sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, câu chuyện tại 23 Tông Đản trở thành một trường hợp đáng chú ý về những vấn đề phát sinh trong quá trình quản lý tài sản công qua nhiều giai đoạn.

Hai nguyên giám đốc bảo tàng từng sử dụng căn nhà làm nơi ở

Kết quả thanh tra cho thấy, trước đây ngôi nhà số 23 Tông Đản từng được hai nguyên giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam sử dụng làm nhà ở trong thời gian công tác.

Theo thông tin được nêu trong kết luận, đến năm 2007, bảo tàng đã nhận lại khoảng 80m² đất. Tuy nhiên, đầu năm 2009, gia đình ông Đặng Quốc Thắng, con trai ông Đặng Xuân Thiều – nguyên giám đốc bảo tàng – đã tháo dỡ bức tường ngăn cách giữa nhà với phần đất do bảo tàng quản lý.

Ngày 10/2/2009, UBND phường Tràng Tiền có thông báo yêu cầu khôi phục phần diện tích phụ và trả lại diện tích nhà, đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của bảo tàng.

Như vậy, vấn đề về ranh giới và quyền quản lý phần đất này đã được cơ quan chức năng địa phương đặt ra từ nhiều năm trước.

Tuy nhiên, diễn biến sau đó lại phát sinh vấn đề đáng chú ý.

Giấy chứng nhận năm 2011 bao gồm cả phần đất khoảng 80m² của bảo tàng

Ngày 29/7/2011, UBND quận Hoàn Kiếm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho ông Đặng Quốc Thắng và bà Đặng Thanh Trúc đối với thửa đất tại số 23 Tông Đản.

Diện tích được cấp giấy chứng nhận là 304,3m².

Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, diện tích được cấp giấy chứng nhận này bao gồm cả khoảng 80m² đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, sau này là Bảo tàng Lịch sử quốc gia, mà gia đình ông Thắng đã lấn chiếm.

Đây là điểm quan trọng trong toàn bộ vụ việc, bởi phần diện tích khoảng 80m² vốn thuộc tài sản công nhưng sau đó lại nằm trong diện tích được cấp giấy chứng nhận cho cá nhân.

Thanh tra Chính phủ đã xác định trách nhiệm liên quan đến việc để cá nhân lấn chiếm đất công, đồng thời có tình trạng hủy hoại tài sản trên đất được giao cho Bảo tàng Cách mạng Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử quốc gia quản lý, sử dụng từ năm 2011.

Nguồn gốc nhà đất số 23 Tông Đản được lý giải như thế nào?

Trao đổi với báo chí, một nguyên lãnh đạo phường Tràng Tiền cho biết ngôi nhà trước đây thuộc đất sở hữu của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Sau đó, căn nhà được bán theo Nghị định 61 của Chính phủ năm 1994 về mua bán và kinh doanh nhà ở. Theo vị này, sau khi có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, công trình được cấp phép xây dựng đầy đủ.

Thông tin này cho thấy hồ sơ pháp lý của căn nhà có quá trình hình thành qua nhiều giai đoạn. Tuy nhiên, vấn đề mà Thanh tra Chính phủ tập trung làm rõ không chỉ là nguồn gốc căn nhà mà còn là phần diện tích đất công khoảng 80m² đã bị lấn chiếm và sau đó được đưa vào giấy chứng nhận cấp cho cá nhân.

Đây cũng là lý do vụ việc cần được xem xét trên cơ sở tổng thể hồ sơ nhà đất, quá trình quản lý tài sản công, ranh giới sử dụng đất và quá trình cấp giấy chứng nhận.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu làm rõ trách nhiệm

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ yêu cầu Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền làm rõ việc để cá nhân lấn chiếm đất công tại cơ sở nhà, đất số 23 Tông Đản.

Nội dung này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh Nhà nước đang tăng cường quản lý tài sản công, rà soát các cơ sở nhà đất dôi dư và xử lý những trường hợp sử dụng không đúng mục đích hoặc phát sinh tranh chấp, lấn chiếm.

Đối với những khu đất có vị trí đắc địa ở trung tâm Hà Nội, việc xác định rõ nguồn gốc, diện tích, ranh giới và chủ thể quản lý có ý nghĩa quan trọng. Chỉ một phần diện tích nhỏ bị thay đổi hiện trạng hoặc đưa vào hồ sơ của chủ thể khác cũng có thể gây khó khăn cho quá trình hoàn thiện thủ tục pháp lý của toàn bộ khu đất.

Vì sao vụ 23 Tông Đản đáng chú ý?

Vụ việc tại 23 Tông Đản có thể được nhìn nhận từ ba khía cạnh.

Thứ nhất, đây là đất thuộc tài sản công. Phần diện tích khoảng 80m² được xác định thuộc quyền quản lý, sử dụng của Bảo tàng Lịch sử quốc gia.

Thứ hai, quá trình xử lý kéo dài nhiều năm. Từ việc bảo tàng nhận lại đất năm 2007, thông báo yêu cầu trả lại đất năm 2009 cho đến việc cấp giấy chứng nhận năm 2011, vụ việc đã trải qua nhiều mốc quan trọng.

Thứ ba, vấn đề pháp lý vẫn ảnh hưởng đến đơn vị quản lý đất. Đến tháng 6/2026, Bảo tàng Lịch sử quốc gia vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực 23 và 25 Tông Đản do vướng vấn đề lấn chiếm.

Điều này cho thấy việc xử lý dứt điểm các tồn tại liên quan đến nhà đất công có thể là điều kiện quan trọng để cơ quan, đơn vị Nhà nước hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với tài sản được giao quản lý.

Góc nhìn rộng hơn về quản lý nhà đất công tại Hà Nội

Từ câu chuyện 23 Tông Đản, có thể thấy việc quản lý nhà, đất công tại các đô thị lớn vẫn đặt ra nhiều thách thức. Những khu đất có lịch sử sử dụng lâu dài thường liên quan đến nhiều hồ sơ, quyết định và chủ thể khác nhau qua từng thời kỳ.

Trong quá trình sắp xếp lại cơ sở nhà, đất, việc kiểm kê hiện trạng cần đi cùng với xác định chính xác nguồn gốc pháp lý, diện tích thực tế và ranh giới sử dụng. Nếu dữ liệu giữa thực địa và hồ sơ pháp lý không thống nhất, nguy cơ phát sinh tranh chấp, lấn chiếm hoặc khó khăn trong cấp giấy chứng nhận là rất lớn.

Đặc biệt, với các khu đất nằm ở vị trí trung tâm như Hoàn Kiếm, mỗi mét vuông đất đều có giá trị kinh tế cao. Vì vậy, việc bảo đảm tài sản công được quản lý đúng quy định không chỉ có ý nghĩa về mặt pháp lý mà còn liên quan trực tiếp đến hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai.

Vụ việc tại số 23 Tông Đản hiện là một trong những nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Các bước xử lý tiếp theo của cơ quan chức năng sẽ là cơ sở để làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan cũng như hướng xử lý đối với phần diện tích đất công khoảng 80m².

Những câu hỏi thường gặp về vụ 23 Tông Đản

1. Nhà số 23 Tông Đản hiện do ai quản lý?

Theo nội dung kết luận thanh tra, khu vực nhà, đất số 23 và 25 Tông Đản thuộc khuôn viên Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, nay là Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Tuy nhiên, riêng nhà số 23 đã phát sinh vấn đề liên quan đến việc cá nhân lấn chiếm khoảng 80m² đất thuộc quyền quản lý của bảo tàng.

2. Diện tích căn nhà số 23 Tông Đản được cấp giấy chứng nhận là bao nhiêu?

Ngày 29/7/2011, UBND quận Hoàn Kiếm cấp giấy chứng nhận cho ông Đặng Quốc Thắng và bà Đặng Thanh Trúc đối với diện tích 304,3m². Thanh tra Chính phủ xác định diện tích này bao gồm cả khoảng 80m² đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của bảo tàng.

3. Khu đất 23 và 25 Tông Đản rộng bao nhiêu?

Theo kết luận thanh tra, cơ sở nhà, đất số 23 và 25 Tông Đản có tổng diện tích khoảng 9.500m².

4. Vì sao Bảo tàng Lịch sử quốc gia chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất?

Theo kết luận được công bố, đến tháng 6/2026, bảo tàng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực này do còn vướng việc lấn chiếm nhà, đất tại số 23 Tông Đản.

5. Thanh tra Chính phủ yêu cầu xử lý thế nào?

Thanh tra Chính phủ yêu cầu Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với cơ quan có thẩm quyền làm rõ việc để cá nhân lấn chiếm đất công tại cơ sở nhà, đất số 23 Tông Đản, đồng thời xác định trách nhiệm liên quan theo kết quả thanh tra.