Nhà Nước Có Thể Mua Lại Nhà Ở Xã Hội Để Cho Công Nhân Thuê, Mở Hướng Đi Mới Cho Bài Toán An Cư

Tại chương trình đối thoại với đại biểu tham dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam sáng ngày 5/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã đưa ra nhiều thông điệp quan trọng liên quan đến chính sách tiền lương, việc làm, chăm sóc sức khỏe và đặc biệt là vấn đề nhà ở dành cho người lao động.

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn là định hướng Nhà nước có thể sử dụng ngân sách để mua lại các khu nhà ở xã hội nhằm phục vụ nhu cầu thuê nhà dài hạn của công nhân và người lao động.

Theo Thủ tướng, trong bối cảnh giá bất động sản liên tục tăng cao, việc sở hữu nhà ở đang trở thành thách thức đối với phần lớn người lao động. Vì vậy, cần thay đổi tư duy từ mục tiêu “ai cũng phải sở hữu nhà” sang bảo đảm quyền được có chỗ ở ổn định, phù hợp với khả năng chi trả.

Đây được xem là bước chuyển đáng chú ý trong chính sách phát triển nhà ở tại Việt Nam, đặc biệt đối với các địa phương có nhiều khu công nghiệp và lực lượng lao động đông đảo.

Chuyển từ tư duy sở hữu sang bảo đảm quyền có nhà ở

Theo đánh giá của Chính phủ, phần lớn công nhân hiện nay vẫn phải thuê trọ trong các khu dân cư tự phát với điều kiện hạ tầng còn nhiều hạn chế.

Không ít người lao động đang sống trong các khu nhà trọ chật hẹp, thiếu tiện ích, trong khi chi phí thuê nhà ngày càng tăng khiến áp lực tài chính trở nên nặng nề hơn.

Thủ tướng cho rằng thay vì tạo áp lực buộc người lao động phải mua nhà bằng mọi giá, Nhà nước cần tập trung xây dựng hệ thống nhà ở cho thuê dài hạn với giá phù hợp.

Mục tiêu không chỉ là giải quyết nhu cầu chỗ ở mà còn tạo điều kiện để người lao động yên tâm làm việc, gắn bó lâu dài với doanh nghiệp và địa phương.

Theo đó, những người chưa đủ điều kiện tài chính để mua nhà vẫn có thể tiếp cận các căn hộ cho thuê ổn định trong thời gian dài với mức giá được kiểm soát.

Hàng loạt địa phương được yêu cầu triển khai nhà ở cho thuê

Thủ tướng cho biết Chính phủ đã trực tiếp làm việc với nhiều địa phương tập trung đông công nhân như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên và Bắc Ninh.

Các địa phương này được yêu cầu rà soát lại quy hoạch, đặc biệt là quy hoạch khu công nghiệp để dành quỹ đất phù hợp cho phát triển nhà ở cho thuê.

Ngay trong tháng 6, nhiều dự án nhà ở cho công nhân sẽ được thúc đẩy triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế đang gia tăng nhanh chóng.

Theo định hướng mới, nhà ở công nhân không chỉ đơn thuần là nơi cư trú mà phải được quy hoạch đồng bộ với hệ thống hạ tầng xã hội.

Các dự án cần tích hợp trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, khu văn hóa, khu thể thao và các tiện ích công cộng phục vụ trực tiếp đời sống của người lao động.

Nhà nước sẽ đầu tư và có thể thuê doanh nghiệp vận hành

Một điểm mới đáng chú ý là Nhà nước không chỉ tham gia đầu tư xây dựng mà còn có thể thuê doanh nghiệp chuyên nghiệp quản lý, vận hành các khu nhà ở cho thuê.

Mô hình này được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng quản lý, bảo đảm môi trường sống văn minh, an toàn và hiệu quả hơn.

Đặc biệt, để đáp ứng nhu cầu cấp bách hiện nay, Chính phủ đang nghiên cứu phương án sử dụng ngân sách để mua lại một số dự án nhà ở xã hội hiện hữu, sau đó chuyển đổi sang mô hình cho thuê dài hạn.

Nếu được triển khai, đây sẽ là giải pháp giúp nhanh chóng bổ sung nguồn cung nhà ở mà không phải chờ đợi quá trình đầu tư xây dựng mới kéo dài nhiều năm.

Huy động doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội

Bên cạnh nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước, Chính phủ xác định cần huy động thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân.

Để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư dài hạn vào phân khúc nhà ở cho thuê, Nhà nước sẽ nghiên cứu nhiều chính sách hỗ trợ như:

• Ưu đãi thuế.
• Hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn.
• Chính sách lãi suất ưu đãi.
• Cải cách thủ tục hành chính.
• Bảo đảm tính ổn định của môi trường đầu tư.

Các chính sách này dự kiến sẽ được báo cáo Chính phủ và trình Quốc hội xem xét trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản thời gian tới.

Theo các chuyên gia, nếu được thực hiện hiệu quả, đây có thể là cú hích lớn giúp phát triển thị trường nhà ở cho thuê vốn còn rất nhỏ tại Việt Nam.

Không chỉ nhà ở, người lao động còn được quan tâm về y tế

Ngoài chính sách nhà ở, Thủ tướng cũng nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người lao động.

Theo Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị, từ năm 2026 người dân sẽ được tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm theo lộ trình và nhóm đối tượng ưu tiên.

Người lao động là một trong những nhóm được ưu tiên tiếp cận chính sách này.

Chính phủ cũng đang chỉ đạo Bộ Y tế nghiên cứu cơ chế kết hợp giữa bảo hiểm y tế, ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội hóa để nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh.

Bên cạnh đó, hệ thống phân phối thuốc cũng sẽ được cải cách nhằm giảm các khâu trung gian, giúp người dân tiếp cận thuốc với giá hợp lý hơn.

Tác động đến thị trường bất động sản

Giới chuyên gia nhận định chủ trương phát triển nhà ở cho thuê và khả năng Nhà nước mua lại nhà ở xã hội có thể tạo ra nhiều tác động tích cực đối với thị trường bất động sản.

Thứ nhất, giúp tăng thanh khoản cho các dự án nhà ở xã hội đang triển khai.

Thứ hai, tạo thêm nguồn cung nhà ở giá hợp lý cho người lao động.

Thứ ba, thúc đẩy sự phát triển của phân khúc bất động sản cho thuê chuyên nghiệp vốn còn thiếu hụt tại Việt Nam.

Về dài hạn, mô hình này có thể góp phần giảm áp lực tăng giá nhà ở, đồng thời hỗ trợ quá trình phát triển các khu công nghiệp và đô thị vệ tinh.

Định hướng phát triển nhà ở cho thuê và khả năng Nhà nước mua lại nhà ở xã hội để phục vụ người lao động cho thấy sự thay đổi đáng kể trong tư duy chính sách an sinh tại Việt Nam. Không chỉ tập trung vào mục tiêu sở hữu nhà ở, Chính phủ đang hướng tới việc bảo đảm quyền được có nơi ở ổn định, phù hợp với thu nhập của người dân. Nếu được triển khai đồng bộ cùng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và hoàn thiện hạ tầng xã hội, đây có thể trở thành giải pháp quan trọng giúp hàng triệu công nhân an cư, từ đó nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.