Hơn 73 triệu thửa đất đã được đồng bộ: Việt Nam tăng tốc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia đang bước vào giai đoạn tăng tốc với khối lượng công việc rất lớn. Theo thông tin từ ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 30/7, cả nước đã đồng bộ lên hệ thống dữ liệu đất đai quốc gia hơn 73,1 triệu thửa đất, trên tổng số hơn 100,6 triệu thửa.

Trong số này, gần 38,6 triệu thửa đất đã đáp ứng các tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống”, có thể sẵn sàng phục vụ việc giải quyết thủ tục hành chính.

Khoảng 34,5 triệu thửa đất còn lại đang tiếp tục được làm giàu, làm sạch, đối khớp và bổ sung thông tin để hoàn thiện.

Những con số trên cho thấy tiến độ số hóa dữ liệu đất đai đang được đẩy mạnh trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, phía sau khối lượng dữ liệu khổng lồ này là hàng loạt thách thức liên quan đến lịch sử hồ sơ, công nghệ, hạ tầng và đặc biệt là nhân lực.

Xây dựng dữ liệu cho hơn 100 triệu thửa đất là nhiệm vụ rất lớn

Theo ông Mai Văn Phấn, việc xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu cho hơn 100 triệu thửa đất trong thời gian tương đối ngắn tạo ra áp lực rất lớn đối với các địa phương.

Dữ liệu đất đai của Việt Nam không được hình thành trong cùng một thời điểm mà trải qua nhiều giai đoạn khác nhau. Từ trước và sau năm 1975 đến nay, hệ thống hồ sơ, bản đồ địa chính, giấy chứng nhận và các quy định kỹ thuật đã có nhiều thay đổi.

Mỗi thời kỳ lại sử dụng nền tảng công nghệ và phương pháp quản lý khác nhau.

Do đó, tại nhiều địa phương vẫn tồn tại song song nhiều mô hình quản lý dữ liệu, từ tập trung đến phân tán, cùng với nhiều phần mềm khác nhau.

Đây là một trong những nguyên nhân khiến quá trình chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu không đơn giản.

Một thửa đất có thể có hồ sơ giấy được lập từ nhiều năm trước, trong khi thông tin trên hệ thống điện tử lại được cập nhật ở một thời điểm khác. Việc đối chiếu giữa bản đồ, hồ sơ địa chính, giấy chứng nhận và thông tin chủ sử dụng đất vì thế đòi hỏi nhiều thời gian.

Dữ liệu lịch sử tạo ra không ít điểm nghẽn

Một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay đến từ chính lịch sử hình thành dữ liệu đất đai.

Bản đồ và hồ sơ địa chính được lập qua nhiều giai đoạn, với phương pháp đo đạc và tiêu chuẩn kỹ thuật khác nhau. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng được cấp trong nhiều thời kỳ, khiến chất lượng và mức độ đầy đủ của thông tin không đồng nhất.

Đặc biệt tại vùng cao, vùng sâu và khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số, thông tin về chủ sử dụng đất trong nhiều trường hợp chưa đầy đủ.

Bên cạnh đó, một số địa phương vẫn phải xử lý khối lượng lớn hồ sơ giấy. Trong khi đó, cơ sở hạ tầng lưu trữ hồ sơ tại một số nơi chưa được đầu tư tương xứng.

Điều này khiến cán bộ phải mất nhiều thời gian để tìm kiếm, kiểm tra, đối soát và xác minh thông tin trước khi đưa dữ liệu lên hệ thống.

Quá trình số hóa vì thế không đơn thuần là nhập dữ liệu từ hồ sơ giấy sang máy tính.

Để một thông tin đất đai có thể sử dụng hiệu quả, dữ liệu cần được kiểm tra, chuẩn hóa và xác thực trước khi đồng bộ vào cơ sở dữ liệu quốc gia.

Nhân lực được xác định là “nút thắt” lớn nhất

Nếu hạ tầng và công nghệ là những điều kiện quan trọng thì nguồn nhân lực đang được xác định là một trong những nút thắt lớn nhất.

Theo ông Mai Văn Phấn, nhiều địa phương đang thiếu cán bộ có khả năng đồng thời đáp ứng hai yêu cầu: hiểu nghiệp vụ đất đai và có năng lực công nghệ thông tin.

Đây là yêu cầu tương đối đặc thù.

Cán bộ phải hiểu bản đồ địa chính, hồ sơ quyền sử dụng đất, các thủ tục liên quan đến đất đai, đồng thời phải có khả năng thao tác với hệ thống dữ liệu điện tử, phần mềm chuyên ngành và các công cụ xác thực thông tin.

Trong khi đó, lực lượng cán bộ đất đai tại cơ sở hiện phải thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ.

Một mặt, họ phải xử lý khối lượng dữ liệu rất lớn phục vụ quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia. Mặt khác, các thủ tục hành chính đất đai của người dân vẫn phải được giải quyết thường xuyên.

Áp lực này khiến việc hoàn thành dữ liệu đúng tiến độ trở thành bài toán không dễ dàng.

Huy động cả hệ thống chính trị để tăng tốc số hóa dữ liệu

Trước những khó khăn trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng tốc.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc tổ chức các “chiến dịch” và huy động nhiều lực lượng cùng tham gia.

Các địa phương cũng phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để tận dụng lực lượng công an cơ sở trong việc xác thực thông tin với dữ liệu dân cư.

Đây là bước quan trọng bởi dữ liệu đất đai không thể được chuẩn hóa một cách độc lập nếu thiếu thông tin đối chiếu về người sử dụng đất.

Việc kết nối với dữ liệu dân cư giúp cơ quan chức năng có thêm cơ sở để xác minh thông tin cá nhân, hạn chế sai lệch và từng bước nâng cao độ chính xác của dữ liệu.

Một số địa phương còn chủ động phối hợp với các trường đại học, cơ sở đào tạo và lực lượng đoàn viên, thanh niên để huy động thêm nhân lực.

Các lực lượng này có thể tham gia vào những công đoạn như nhập liệu, tạo lập dữ liệu và đối soát thông tin.

Đây được xem là phương án thiết thực trong bối cảnh lực lượng cán bộ chuyên môn tại cấp cơ sở còn hạn chế.

Quản lý tiến độ theo nguyên tắc “6 rõ”

Một giải pháp khác đang được triển khai là xây dựng hệ thống theo dõi tiến độ theo thời gian thực.

Theo đó, tiến độ thực hiện tại từng địa phương được giám sát trên hệ thống, kết hợp với việc giao kế hoạch, chỉ tiêu và sản phẩm hoàn thành theo từng tháng.

Việc tổ chức thực hiện được vận hành theo nguyên tắc “6 rõ”, gồm:

• Rõ việc.
• Rõ người.
• Rõ tiến độ.
• Rõ trách nhiệm.
• Rõ thời gian.
• Rõ sản phẩm.

Cách làm này nhằm hạn chế tình trạng chung chung về trách nhiệm và giúp cơ quan quản lý nhanh chóng xác định nơi nào đang chậm, chậm ở khâu nào và nguyên nhân xuất phát từ đâu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã xây dựng công cụ theo dõi, giám sát tiến độ theo thời gian thực và đánh giá kết quả hoàn thành theo KPI đối với 34 tỉnh, thành phố.

Đối với từng địa phương, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng kế hoạch cụ thể, giao chỉ tiêu theo tháng và gắn kết quả với trách nhiệm của từng đơn vị.

Địa phương chậm tiến độ sẽ được hỗ trợ thay vì “đi một mình”

Việc một địa phương chậm tiến độ không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ kết quả cuối cùng.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý đất đai, trước hết cần xác định nguyên nhân, khối lượng công việc còn lại và những khó khăn cụ thể để có phương án hỗ trợ phù hợp.

Quan điểm được nhấn mạnh là không để địa phương nào “đi một mình” trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.

Các đoàn công tác liên ngành tiếp tục được cử đến những địa phương gặp khó khăn để hướng dẫn trực tiếp.

Thời gian qua, Bộ đã làm việc với một số địa phương như Sơn La, Điện Biên, Quảng Ninh, Thanh Hóa và Nghệ An nhằm tháo gỡ vướng mắc và duy trì kênh hỗ trợ kỹ thuật trực tuyến.

Mục tiêu là khi địa phương phát sinh vấn đề về quy trình, phần mềm hoặc kỹ thuật, các cơ quan chuyên môn có thể hỗ trợ nhanh chóng thay vì để quá trình xử lý bị đình trệ trong thời gian dài.

Đẩy nhanh từ đo đạc đến xây dựng cơ sở dữ liệu

Đối với những địa phương còn nhiều khu vực chưa được đo đạc và lập hồ sơ địa chính, Bộ đang nghiên cứu cách thức lồng ghép các quy trình.

Thay vì thực hiện từng công đoạn riêng biệt rồi chuyển sang bước tiếp theo, quy trình có thể được tổ chức liên thông từ đo đạc, lập bản đồ, lập hồ sơ địa chính đến xây dựng cơ sở dữ liệu.

Mục tiêu là rút ngắn thời gian và hạn chế việc phải thực hiện lại cùng một công việc nhiều lần.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với các khu vực còn thiếu dữ liệu nền hoặc dữ liệu lịch sử chưa được chuẩn hóa.

Nếu thực hiện tốt, cách tiếp cận này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm chi phí và nâng cao tính thống nhất của dữ liệu.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, dữ liệu cần được thống nhất

Một vấn đề khác được đặt ra là việc sắp xếp đơn vị hành chính.

Sau quá trình sắp xếp, một số địa phương có thể phải xử lý dữ liệu được hình thành từ nhiều hệ thống khác nhau.

Nếu tiếp tục duy trì quá nhiều phần mềm và hệ thống dữ liệu phân tán, quá trình đồng bộ có thể gặp thêm khó khăn.

Do đó, yêu cầu đặt ra là các địa phương cần sớm thống nhất phần mềm, khắc phục tình trạng dữ liệu nằm rải rác trên nhiều hệ thống.

Song song với đó là tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến đầu tư, thuê dịch vụ công nghệ thông tin và kinh phí thực hiện.

Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ triển khai tại cơ sở.

“Đúng – đủ – sạch – sống” quan trọng hơn chạy theo số lượng

Một trong những thông điệp đáng chú ý trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia là không chạy theo số lượng.

Việc có hàng chục triệu thửa đất được đưa lên hệ thống là một dấu mốc quan trọng, nhưng nếu dữ liệu thiếu chính xác hoặc chưa được xác thực thì giá trị sử dụng sẽ bị hạn chế.

Theo ông Mai Văn Phấn, tiến độ phải đi cùng chất lượng.

Dữ liệu đưa vào cơ sở dữ liệu quốc gia phải bảo đảm bốn tiêu chí:

Đúng: Thông tin phải chính xác, phù hợp với hồ sơ và thực tế.

Đủ: Các trường thông tin cần thiết phải được bổ sung đầy đủ.

Sạch: Dữ liệu phải được loại bỏ sai lệch, trùng lặp và những thông tin không còn phù hợp.

Sống: Dữ liệu phải có khả năng cập nhật, phản ánh những thay đổi thực tế và sẵn sàng phục vụ các nhu cầu quản lý, giải quyết thủ tục hành chính.

Đây là nguyên tắc có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình chuyển đổi số ngành đất đai.

Gần 38,6 triệu thửa đất đã sẵn sàng phục vụ thủ tục hành chính

Tính đến ngày 30/7, hơn 73,1 triệu thửa đất đã được đồng bộ lên hệ thống dữ liệu đất đai quốc gia.

Trong đó, gần 38,6 triệu thửa đã đáp ứng các tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống” và sẵn sàng phục vụ giải quyết thủ tục hành chính.

Khoảng 34,5 triệu thửa còn lại đang tiếp tục được làm sạch, làm giàu dữ liệu, đối khớp và bổ sung thông tin.

Nếu so với tổng số hơn 100,6 triệu thửa đất trên cả nước, khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn.

Điều này cho thấy quá trình số hóa đất đai đang ở giai đoạn quan trọng, trong đó việc hoàn thành dữ liệu không chỉ phụ thuộc vào tốc độ nhập liệu mà còn phụ thuộc vào khả năng kiểm tra và chuẩn hóa thông tin.

Cơ sở dữ liệu đất đai sẽ tác động thế nào đến người dân?

Khi hệ thống dữ liệu đất đai được hoàn thiện, lợi ích đầu tiên có thể nhìn thấy là khả năng rút ngắn và đơn giản hóa một số thủ tục hành chính liên quan đến đất đai.

Thay vì phải cung cấp nhiều loại giấy tờ hoặc thực hiện quá nhiều bước xác minh, cơ quan chức năng có thể khai thác dữ liệu đã được chuẩn hóa trong hệ thống.

Về lâu dài, cơ sở dữ liệu đất đai được kết nối với các cơ sở dữ liệu khác sẽ tạo nền tảng cho việc quản lý đất đai minh bạch và hiệu quả hơn.

Đối với người dân, dữ liệu chính xác cũng giúp giảm nguy cơ sai lệch thông tin về thửa đất, chủ sử dụng đất hoặc lịch sử hồ sơ.

Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu số có thể hỗ trợ công tác quy hoạch, quản lý biến động đất đai, giải quyết thủ tục hành chính và hoạch định chính sách.

Số hóa đất đai là nền tảng quan trọng cho thị trường bất động sản

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia không chỉ là câu chuyện về công nghệ hay quản lý hành chính.

Đối với thị trường bất động sản, dữ liệu đất đai chính xác và được cập nhật thường xuyên có thể trở thành nền tảng quan trọng để nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Khi thông tin về thửa đất, người sử dụng đất, hồ sơ địa chính và biến động được quản lý thống nhất hơn, quá trình tra cứu và thực hiện các thủ tục liên quan đến bất động sản cũng có cơ sở để thuận lợi hơn.

Đây cũng là yếu tố có thể hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc kiểm soát biến động đất đai, phục vụ quy hoạch và hạn chế những rủi ro phát sinh từ thông tin thiếu đồng bộ.

Tuy nhiên, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm.

Từ hơn 100,6 triệu thửa đất, hiện mới có hơn 73,1 triệu thửa được đồng bộ, trong đó gần 38,6 triệu thửa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để sẵn sàng phục vụ thủ tục hành chính.

Khối lượng dữ liệu còn lại đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý đất đai, chính quyền địa phương, lực lượng công an, đơn vị công nghệ và nhiều lực lượng hỗ trợ khác.

Thách thức không chỉ nằm ở việc hoàn thành số lượng dữ liệu, mà còn ở việc bảo đảm chất lượng, tính chính xác và khả năng cập nhật lâu dài.

Nếu thực hiện thành công, cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia sẽ trở thành một trong những nền tảng quan trọng của quá trình chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, đồng thời tạo thêm cơ sở để thị trường bất động sản vận hành minh bạch, hiệu quả và thuận lợi hơn.

Câu hỏi thường gặp về cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia

Cả nước hiện có bao nhiêu thửa đất được đồng bộ lên hệ thống?

Theo số liệu được nêu, đến ngày 30/7, hơn 73,1 triệu thửa đất đã được đồng bộ lên hệ thống dữ liệu đất đai quốc gia, trên tổng số hơn 100,6 triệu thửa.

Bao nhiêu thửa đất đã đạt tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống”?

Gần 38,6 triệu thửa đất đã đáp ứng các tiêu chí này và sẵn sàng phục vụ giải quyết thủ tục hành chính.

Còn bao nhiêu thửa đất đang tiếp tục hoàn thiện?

Khoảng 34,5 triệu thửa đất đang tiếp tục được làm giàu, làm sạch, đối khớp và bổ sung thông tin.

Vì sao số hóa dữ liệu đất đai mất nhiều thời gian?

Dữ liệu được hình thành qua nhiều thời kỳ với các tiêu chuẩn kỹ thuật, phần mềm và phương pháp quản lý khác nhau. Nhiều nơi còn tồn tại hồ sơ giấy, thông tin chưa đầy đủ và dữ liệu phân tán.

Nút thắt lớn nhất hiện nay là gì?

Theo thông tin được nêu, nguồn nhân lực là một trong những nút thắt lớn nhất, đặc biệt là cán bộ vừa có chuyên môn đất đai vừa có năng lực công nghệ thông tin.

Có phải càng đưa nhiều dữ liệu lên hệ thống càng tốt?

Không. Quan điểm được nhấn mạnh là tiến độ phải đi cùng chất lượng. Dữ liệu cần bảo đảm “đúng – đủ – sạch – sống”, thay vì chỉ chạy theo số lượng.