Hà Nội rà soát 12 dự án Mường Thanh, xác định căn hộ phải di dời hoặc phá dỡ

UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả và bảo đảm an sinh xã hội tại các dự án nhà ở của doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh. Đây được xem là một kế hoạch có phạm vi lớn, liên quan đến nhiều dự án nhà ở đã tồn tại trong thời gian dài và có số lượng cư dân lớn.

Điểm đáng chú ý là thành phố không chỉ tập trung xử lý các sai phạm về đầu tư, quy hoạch, đất đai hay xây dựng mà còn đặt vấn đề bảo đảm quyền lợi và điều kiện sống của người dân trong quá trình xử lý. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xác định cụ thể công trình, hạng mục, tòa nhà và từng căn hộ được phép tiếp tục tồn tại hoặc thuộc diện phải di dời, phá dỡ.

Hà Nội rà soát toàn diện 12 công trình, dự án

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ tiến hành rà soát toàn diện các vấn đề liên quan đến các dự án thuộc hệ sinh thái Mường Thanh, bao gồm đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng, nhà ở, kinh doanh bất động sản, nghĩa vụ tài chính, trật tự xây dựng, an ninh, an toàn và phòng cháy chữa cháy.

Danh sách rà soát gồm 12 công trình, dự án, trong đó có nhiều dự án, tòa nhà đã được biết đến rộng rãi trên thị trường bất động sản Hà Nội như CT6 Kiến Hưng, Khu hỗn hợp Đại Thanh, Khu nhà ở Xa La, CT5 Tân Triều.

Tại khu vực Linh Đàm, danh sách gồm các tòa VP3, VP5, VP6 và các tòa HH1, HH2, HH3, HH4. Ngoài ra còn có khu nhà ở CT11, CT12 Kim Văn – Kim Lũ.

Đối với các dự án này, thành phố yêu cầu đánh giá cụ thể hiện trạng từng công trình thay vì chỉ xem xét trên phạm vi tổng thể dự án. Điều này có ý nghĩa quan trọng bởi mức độ vi phạm, hiện trạng xây dựng và tình trạng pháp lý có thể khác nhau giữa từng hạng mục, từng tòa nhà hoặc từng căn hộ.

Mục tiêu cuối cùng là hình thành danh sách chính xác những phần công trình được phép tồn tại và những phần phải xử lý bằng biện pháp di dời hoặc phá dỡ.

Xác định rõ căn hộ nào được tồn tại, căn hộ nào phải di dời

Một trong những nội dung được người dân đặc biệt quan tâm là việc xác định phạm vi ảnh hưởng trực tiếp đến từng căn hộ.

Theo kế hoạch, Sở Xây dựng Hà Nội được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và UBND các phường, xã liên quan để rà soát hồ sơ pháp lý cũng như hiện trạng từng công trình.

Cơ quan chức năng sẽ đối chiếu nhiều nhóm hồ sơ, bao gồm quy hoạch, giấy phép xây dựng, thiết kế được phê duyệt, các kết luận thanh tra, kiểm tra và tình hình thực tế tại dự án. Qua đó, từng phần vi phạm sẽ được xác định cụ thể.

Các địa phương có trách nhiệm trực tiếp kiểm tra hiện trường, thống kê số lượng căn hộ, diện tích và hiện trạng của từng tòa nhà.

Trên cơ sở kết quả này, Sở Xây dựng sẽ tổng hợp danh sách các hạng mục công trình, căn hộ và tòa nhà thuộc diện phải di dời hoặc phá dỡ để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Cách xử lý này cho thấy thành phố đang hướng tới việc phân loại cụ thể thay vì áp dụng một phương án chung cho toàn bộ dự án. Với những khu nhà có nhiều cư dân sinh sống, việc xác định chính xác căn hộ nào thuộc diện xử lý là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với quyền lợi của người dân.

Dự kiến xây dựng cơ chế đặc thù để xử lý các dự án tồn đọng

Bên cạnh việc rà soát từng dự án, Hà Nội dự kiến xây dựng Nghị quyết của HĐND TP về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý các vi phạm và tháo gỡ khó khăn đối với các dự án tồn đọng, kéo dài.

Theo kế hoạch, dự thảo nghị quyết được đặt mục tiêu trình HĐND thành phố xem xét, thông qua tại kỳ họp cuối tháng 9/2026.

Nếu được triển khai theo kế hoạch, cơ chế này sẽ tạo thêm cơ sở để thành phố xử lý những vấn đề kéo dài tại các dự án, đồng thời có phương án phù hợp đối với các trường hợp phải di dời hoặc phá dỡ.

Đối với bất động sản có cư dân đang sinh sống, việc xử lý vi phạm không chỉ liên quan đến pháp lý công trình mà còn gắn trực tiếp với chỗ ở, tài sản và cuộc sống của hàng nghìn hộ dân. Vì vậy, bài toán đặt ra là vừa bảo đảm tính nghiêm minh trong quản lý đô thị, vừa hạn chế tối đa tác động tiêu cực đối với người dân.

Hai nhóm giải pháp hỗ trợ người dân phải di dời

Sau khi hoàn tất thống kê các căn hộ và tòa nhà phải di dời, chủ đầu tư có trách nhiệm xây dựng phương án xử lý theo hai nhóm giải pháp.

Nhóm thứ nhất: Chuyển sang nhà ở khác

Theo kế hoạch, chủ đầu tư có thể chuyển các căn hộ thuộc diện phải di dời sang dự án khác là nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại tại Khu đô thị Thanh Hà A, Thanh Hà B.

Trong thời gian chờ xây dựng nhà ở mới, chủ đầu tư sẽ thỏa thuận với người dân về phương án hỗ trợ chi phí thuê nhà tại nơi ở khác.

Phương án này nhằm tạo khoảng thời gian chuyển tiếp để người dân không bị rơi vào tình trạng thiếu chỗ ở trong thời gian công trình cũ được xử lý.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc xác định rõ số lượng căn hộ, tiến độ chuẩn bị quỹ nhà thay thế, mức hỗ trợ và thỏa thuận cụ thể giữa chủ đầu tư với từng hộ dân.

Nhóm thứ hai: Mua lại căn hộ, tòa nhà thuộc diện phải di dời

Đối với các dự án đã có quyết định khởi tố vụ án của cơ quan công an, sau khi xác định giá đền bù theo giá thị trường, chủ đầu tư sẽ thống nhất với các tổ chức, cá nhân để mua lại các căn hộ, tòa nhà thuộc diện phải di dời.

Sau khi nhận tiền từ việc chủ đầu tư mua lại căn hộ, người dân có thể chủ động lựa chọn phương án nhà ở tiếp theo.

Theo kế hoạch, người dân có thể mua nhà ở xã hội thuộc quỹ nhà do thành phố giới thiệu mà không phải thực hiện các bước bốc thăm, xác định đối tượng như quy trình thông thường, hoặc lựa chọn mua nhà theo nhu cầu.

Đây là một trong những điểm đáng chú ý trong phương án an sinh xã hội, bởi việc di dời cư dân khỏi các công trình vi phạm sẽ chỉ có thể thực hiện ổn định nếu quyền lợi về chỗ ở và tài chính của người dân được giải quyết tương đối rõ ràng.

Thành phố dự kiến hoàn thành việc di dời các căn hộ trong năm 2027.

Sau khi di dời, các công trình phải được phá dỡ theo phương án được phê duyệt

Một bước tiếp theo trong kế hoạch là xử lý vật chất đối với các hạng mục, căn hộ và tòa nhà thuộc diện phải phá dỡ.

Chủ đầu tư phải xây dựng phương án phá dỡ ngay sau khi hoàn thành việc di dời người dân. Phương án phải bảo đảm các yêu cầu về an toàn lao động, vệ sinh môi trường và an toàn cho khu vực xung quanh.

Đặc biệt, việc phá dỡ không được tiến hành tùy tiện mà phải được cấp có thẩm quyền xem xét, chấp thuận trước khi triển khai.

Chủ đầu tư là đơn vị thực hiện phá dỡ, trong khi UBND cấp xã cùng các sở, ngành liên quan có trách nhiệm giám sát, hướng dẫn và đôn đốc quá trình thực hiện.

Theo kế hoạch, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành việc phá dỡ trong năm 2028.

Việc đưa ra mốc thời gian riêng cho hai giai đoạn di dời và phá dỡ cho thấy quá trình xử lý sẽ cần được triển khai theo từng bước. Trước hết phải xác định chính xác phạm vi vi phạm, hoàn tất phương án chỗ ở cho người dân, thực hiện di dời, sau đó mới tiến hành phá dỡ các công trình thuộc diện xử lý.

Hoàn thiện pháp lý, tái thiết và bổ sung hạ tầng

Song song với việc di dời và phá dỡ, thành phố yêu cầu chủ đầu tư hoàn thiện các thủ tục liên quan đến đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và nghĩa vụ tài chính.

Đối với những công trình còn lại được phép tồn tại hoặc tiếp tục khai thác sau khi xử lý, chủ đầu tư phải chủ động xây dựng phương án triển khai thiết kế, tái thiết và cải tạo theo quy hoạch.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội cũng cần được bổ sung để phù hợp với tình hình thực tế.

Đây là vấn đề quan trọng đối với những khu đô thị có mật độ dân cư cao. Khi dân số thực tế tăng lên, áp lực đối với giao thông, chỗ đỗ xe, trường học, không gian công cộng, cây xanh, hệ thống thoát nước và các công trình hạ tầng khác cũng tăng theo.

Do đó, xử lý vi phạm về xây dựng không chỉ dừng ở việc xác định một công trình có được phép tồn tại hay không, mà còn phải giải quyết bài toán vận hành đô thị trong dài hạn.

Hà Nội yêu cầu xử lý nghiêm, kể cả cưỡng chế và phá dỡ

UBND TP Hà Nội yêu cầu quá trình xử lý phải được thực hiện theo hướng nghiêm minh, triệt để, công khai và minh bạch.

Đối với những công trình vi phạm nghiêm trọng, có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của người dân, Nhà nước, thành phố có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế, phá dỡ theo quy định.

Tuy nhiên, song song với yêu cầu xử lý nghiêm, các cơ quan chức năng cũng được yêu cầu nghiên cứu kỹ hiện trạng của từng dự án để bảo đảm phương án đưa ra có tính khả thi.

Mục tiêu không chỉ là khắc phục sai phạm mà còn phải cải thiện điều kiện sống của cư dân, bảo đảm các yêu cầu về dân số, chỗ đỗ xe, trường học, công trình công cộng và cây xanh.

Điều này cho thấy kế hoạch xử lý các dự án thuộc hệ sinh thái Mường Thanh được đặt trong bài toán quản lý đô thị tổng thể. Việc xử lý các sai phạm cần đồng thời hướng tới mục tiêu bảo đảm an toàn, ổn định đời sống cư dân và nâng cao chất lượng không gian đô thị.

Những câu hỏi thường gặp về kế hoạch xử lý các dự án Mường Thanh

1. Hà Nội đang rà soát bao nhiêu dự án, công trình thuộc hệ sinh thái Mường Thanh?

Theo kế hoạch được nêu, thành phố rà soát 12 công trình, dự án, trong đó có CT6 Kiến Hưng, Khu hỗn hợp Đại Thanh, Khu nhà ở Xa La, CT5 Tân Triều, các tòa VP3, VP5, VP6, HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm và khu nhà ở CT11, CT12 Kim Văn – Kim Lũ.

2. Có phải tất cả căn hộ tại các dự án trên đều phải phá dỡ?

Không. Nội dung kế hoạch đặt ra yêu cầu rà soát và xác định cụ thể từng công trình, hạng mục, tòa nhà và căn hộ được phép tồn tại hoặc phải di dời, phá dỡ. Vì vậy, phạm vi xử lý phải được xác định sau quá trình kiểm tra hồ sơ pháp lý và hiện trạng thực tế.

3. Cơ quan nào chịu trách nhiệm chính trong việc rà soát?

Sở Xây dựng Hà Nội được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và UBND các phường, xã liên quan. Các địa phương sẽ trực tiếp kiểm tra hiện trường và thống kê số lượng căn hộ, diện tích, hiện trạng từng tòa nhà.

4. Người dân thuộc diện phải di dời sẽ được hỗ trợ như thế nào?

Theo kế hoạch, có hai nhóm phương án. Một là chuyển sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại tại Khu đô thị Thanh Hà A, Thanh Hà B và được thỏa thuận hỗ trợ chi phí thuê nhà trong thời gian chờ. Hai là đối với một số dự án đã có quyết định khởi tố vụ án, chủ đầu tư có thể mua lại căn hộ, tòa nhà sau khi xác định giá đền bù theo giá thị trường.

5. Khi nào dự kiến hoàn thành việc di dời?

Theo kế hoạch, việc di dời các căn hộ thuộc diện xử lý dự kiến hoàn thành trong năm 2027.

6. Khi nào các công trình thuộc diện phá dỡ được xử lý?

Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành việc phá dỡ trong năm 2028. Tuy nhiên, trước khi phá dỡ, chủ đầu tư phải hoàn thành việc di dời và xây dựng phương án phá dỡ bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường và được cấp có thẩm quyền xem xét, chấp thuận.

7. Vì sao việc xử lý các dự án này cần gắn với hạ tầng đô thị?

Các dự án có mật độ dân cư cao có thể tạo áp lực lớn lên chỗ đỗ xe, trường học, giao thông, cây xanh, công trình công cộng và hạ tầng kỹ thuật. Vì vậy, thành phố yêu cầu việc xử lý không chỉ tập trung vào sai phạm xây dựng mà còn phải cải thiện điều kiện sống và bảo đảm sự phù hợp với quy hoạch, dân số thực tế.