Người có đất ở tỉnh khác vẫn được mua nhà ở xã hội tại Hà Nội? Chính sách mới tháo gỡ nhiều rào cản

Chính sách mới mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở giá phù hợp tại các đô thị lớn ngày càng tăng cao, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 54/2026/NĐ-CP với nhiều điểm mới đáng chú ý nhằm tháo gỡ các “nút thắt” về điều kiện mua nhà ở xã hội (NOXH).

Những thay đổi này đang tạo thêm cơ hội cho nhóm lao động thu nhập thấp, người làm việc tại Hà Nội nhưng có hộ khẩu hoặc đất ở các tỉnh thành khác vẫn có thể tiếp cận nhà ở xã hội nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định mới.

Đây được xem là động thái quan trọng trong bối cảnh nguồn cung nhà ở thương mại tại Hà Nội liên tục tăng giá, khiến giấc mơ an cư của nhiều người lao động ngày càng khó khăn.

Người có đất ở quê nhưng chưa có nhà tại Hà Nội có được mua NOXH?

Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm hiện nay là trường hợp đã có đất tại quê nhưng chưa xây nhà hoặc chưa có nhà ở tại nơi dự án NOXH triển khai thì có được mua nhà ở xã hội hay không.

Mới đây, vợ chồng anh Nguyễn Tiến Quyết, có hộ khẩu thường trú tại xã Quỳnh Phụ, tỉnh Hưng Yên, đã gửi câu hỏi tới Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng).

Theo nội dung phản ánh, gia đình anh đã có đất tại quê nhưng trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa có tài sản gắn liền với đất. Vì vậy, anh muốn biết liệu trường hợp này có đáp ứng điều kiện “chưa có nhà ở” để mua NOXH hay không.

Trả lời vấn đề trên, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết, người mua NOXH phải thuộc nhóm được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở và đồng thời đáp ứng đầy đủ các điều kiện về:

• Nhà ở
• Thu nhập
• Đối tượng được hưởng chính sách

theo quy định pháp luật hiện hành.

Luật Nhà ở 2023 quy định thế nào về điều kiện mua NOXH?

Theo điểm a khoản 1 Điều 78 Luật Nhà ở 2023, người muốn mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội phải đáp ứng điều kiện:

• Chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại tỉnh, thành phố nơi có dự án NOXH
• Chưa từng được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội
• Chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở dưới mọi hình thức tại địa phương đó

Ngoài ra, trường hợp đã có nhà ở nhưng diện tích bình quân đầu người thấp hơn mức tối thiểu theo quy định thì vẫn có thể được xem xét hỗ trợ.

Điểm đáng chú ý là quy định hiện nay tập trung xác định điều kiện nhà ở tại chính địa phương nơi triển khai dự án nhà ở xã hội, thay vì xét trên phạm vi toàn quốc như nhiều người từng hiểu trước đây.

Điều này đồng nghĩa với việc người có đất hoặc tài sản ở tỉnh khác nhưng chưa sở hữu nhà ở tại Hà Nội vẫn có cơ hội đăng ký mua NOXH tại Thủ đô nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Nghị định 100/2024 và cách xác định “chưa có nhà ở”

Bên cạnh Luật Nhà ở 2023, Điều 29 Nghị định 100/2024/NĐ-CP cũng quy định khá rõ về điều kiện xác định tình trạng nhà ở của người mua NOXH.

Trường hợp thứ nhất: Chưa có nhà ở thuộc sở hữu

Người dân được xác định là chưa có nhà ở nếu:

• Không có tên
• Hoặc không có thông tin về nhà ở

trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại tỉnh, thành phố nơi có dự án nhà ở xã hội.

Như vậy, nếu chỉ có đất trống, chưa xây dựng nhà ở và giấy chứng nhận không thể hiện tài sản gắn liền với đất, thì vẫn có thể được xem là chưa có nhà ở theo quy định.

Theo quy định, trong thời hạn 7 ngày kể từ khi nhận được đề nghị xác nhận, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận sẽ thực hiện xác nhận điều kiện nhà ở cho người dân.

Trường hợp thứ hai: Có nhà nhưng diện tích quá thấp

Người dân vẫn có thể đủ điều kiện mua NOXH nếu đã có nhà nhưng diện tích bình quân đầu người thấp hơn 15 m² sàn/người.

Diện tích này được tính dựa trên tổng số thành viên đăng ký thường trú tại căn nhà, bao gồm:

• Người đứng đơn
• Vợ hoặc chồng
• Cha mẹ (nếu có)
• Con cái (nếu có)

Trong trường hợp này, UBND cấp xã sẽ xác nhận tình trạng diện tích nhà ở trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận hồ sơ.

Người ngoại tỉnh làm việc tại Hà Nội sẽ hưởng lợi lớn

Nghị định mới được đánh giá là bước tháo gỡ quan trọng cho hàng nghìn lao động ngoại tỉnh đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội.

Trước đây, không ít người gặp khó khăn khi chứng minh điều kiện chưa có nhà ở, đặc biệt là các trường hợp:

• Có đất ở quê nhưng chưa xây nhà
• Có hộ khẩu tỉnh khác
• Chưa sở hữu nhà tại nơi làm việc
• Đã tách hộ nhưng chưa có nơi ở ổn định

Với cách hiểu và hướng dẫn mới từ cơ quan quản lý, nhiều người lao động sẽ có thêm cơ hội tiếp cận các dự án NOXH tại Hà Nội.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh giá căn hộ thương mại tại Thủ đô liên tục leo thang, vượt quá khả năng tài chính của đa số người trẻ và công nhân lao động.

Nhu cầu nhà ở xã hội tại Hà Nội vẫn rất lớn

Theo giới chuyên gia, nguồn cung nhà ở xã hội tại Hà Nội hiện vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế.

Trong khi đó, lượng người nhập cư, lao động trẻ và công nhân làm việc tại các khu công nghiệp ngày càng tăng khiến áp lực về nhà ở tiếp tục gia tăng.

Nhiều dự án NOXH hiện nay thường ghi nhận số lượng hồ sơ đăng ký cao gấp nhiều lần nguồn cung thực tế.

Việc nới lỏng điều kiện tiếp cận được kỳ vọng sẽ:

• Tăng tính minh bạch
• Giảm bớt thủ tục hành chính
• Hỗ trợ đúng nhóm người có nhu cầu ở thực
• Thúc đẩy phát triển thị trường NOXH

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng song song với việc nới điều kiện, cần tăng nguồn cung và đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn.

Chính sách mới kỳ vọng thúc đẩy thị trường NOXH phát triển minh bạch hơn

Việc Chính phủ ban hành Nghị định 54/2026/NĐ-CP được xem là bước điều chỉnh cần thiết nhằm tháo gỡ nhiều vướng mắc tồn tại lâu nay trong chính sách nhà ở xã hội.

Không chỉ mở rộng cơ hội an cư cho người thu nhập thấp, lao động ngoại tỉnh và người trẻ, chính sách mới còn góp phần thúc đẩy thị trường NOXH vận hành minh bạch và sát với nhu cầu thực tế hơn.

Trong thời gian tới, nếu nguồn cung tiếp tục được cải thiện đồng thời với thủ tục được đơn giản hóa, thị trường nhà ở xã hội có thể trở thành lời giải quan trọng cho bài toán an cư tại các đô thị lớn như Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp về điều kiện mua nhà ở xã hội