Chúa nợ bất động sản Trung Quốc nhận tội: Hứa Gia Ấn thú nhận, Evergrande và khoản nợ 2,44 nghìn tỷ NDT gây chấn động

Từ ngày 13 đến 14/4/2026, Tòa án Nhân dân Trung cấp Thâm Quyến đã mở phiên xét xử công khai vụ án của Hứa Gia Ấn, Tập đoàn Evergrande và Công ty Bất động sản Evergrande. Đây được xem là một trong những vụ án kinh tế lớn nhất trong lịch sử bất động sản Trung Quốc.

Đối diện với 8 cáo buộc nghiêm trọng gồm:

• Chiếm đoạt trái phép tiền gửi của công chúng
• Gian lận huy động vốn
• Cho vay trái phép
• Phát hành chứng khoán gian lận
• Tiết lộ trái phép thông tin quan trọng
• Hối lộ doanh nghiệp
• Tham ô
• Các vi phạm tài chính có hệ thống khác

Hứa Gia Ấn – từng được gọi là “người giàu nhất châu Á” – đã chính thức nhận tội và bày tỏ sự hối hận trước tòa.

Do quy định tử hình đối với tội gian lận gây quỹ đã bị bãi bỏ trong Tu chính án thứ chín của Luật Hình sự Trung Quốc năm 2015, nhiều chuyên gia nhận định khả năng cao ông sẽ phải đối mặt với án tù chung thân.

Vì sao Hứa Gia Ấn bị bắt?

Ngày 28/9/2023, Evergrande từng công bố trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông rằng Chủ tịch tập đoàn Hứa Gia Ấn đã bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo pháp luật vì nghi ngờ thực hiện các hành vi phạm tội nghiêm trọng.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới bước ngoặt này là việc Evergrande nộp đơn xin bảo hộ phá sản tại Mỹ vào ngày 18/8/2023.

Động thái này bị xem là tín hiệu rõ ràng cho thấy tập đoàn đang tìm cách chuyển dịch tài sản ra nước ngoài, đồng thời trở thành sự kiện đánh dấu sự sụp đổ chính thức của đế chế Evergrande.

Việc bắt giữ Hứa Gia Ấn không diễn ra ngẫu nhiên. Những rắc rối tài chính của Evergrande đã kéo dài hơn hai năm trước đó, nhưng chỉ khi công ty nộp đơn phá sản tại Mỹ, các cơ quan quản lý mới quyết định hành động mạnh tay.

Gia đình Hứa Gia Ấn đã lấy bao nhiêu tiền?

Về mặt pháp lý, Evergrande là công ty trách nhiệm hữu hạn với vốn điều lệ chỉ khoảng 3,9 tỷ nhân dân tệ. Nếu chỉ thực hiện thủ tục phá sản trong nước, doanh nghiệp tối đa chỉ mất toàn bộ vốn điều lệ, còn các khoản nợ khổng lồ phát sinh sau đó không trực tiếp liên quan tới tài sản cá nhân của cổ đông.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất nằm ở chỗ Hứa Gia Ấn và gia đình đã rút một lượng tài sản khổng lồ khỏi Evergrande trước khi khủng hoảng bùng nổ.

Theo thống kê:

• Tổng cổ tức tích lũy của Evergrande vượt 70 tỷ NDT
• Riêng Hứa Gia Ấn nắm giữ khoảng 70% cổ phần
• Chỉ tính riêng cổ tức, ông đã thu về hơn 50 tỷ NDT

Nếu tính thêm các hoạt động chuyển lợi nhuận ngầm và lợi ích tài chính khác, giới phân tích cho rằng Hứa Gia Ấn và vợ cũ đã biển thủ không dưới 200 tỷ nhân dân tệ.

Đáng chú ý, ông còn sử dụng các công ty ở nước ngoài để nắm giữ tài sản, tạo ra nhiều lớp bảo vệ pháp lý nhằm tránh sự giám sát trong nước.

2,44 nghìn tỷ NDT nợ của Evergrande đã đi đâu?

Tính đến tháng 3/2026, tổng nợ phải trả của Evergrande đã tăng lên khoảng:

2,44 nghìn tỷ nhân dân tệ

Con số này tương đương khoảng 2% GDP Trung Quốc năm 2022 và còn lớn hơn tổng GDP của ba tỉnh Cam Túc, Thanh Hải và Hải Nam cộng lại trong cùng năm.

Tuy nhiên, không phải toàn bộ khoản nợ này đều là tiền vay ngân hàng.

1. Nợ có lãi: 612,4 tỷ NDT

Đây là phần thực sự phải trả cả gốc lẫn lãi, chiếm khoảng 1/4 tổng nợ.

2. Hối phiếu thương mại: hơn 205,7 tỷ NDT

Đây là các “giấy nợ” Evergrande phát hành cho nhà cung cấp, công ty xây dựng, đơn vị vật liệu và lao động.

Sau khi tập đoàn sụp đổ, phần lớn số giấy nợ này gần như mất giá hoàn toàn.

3. Nghĩa vụ hợp đồng với người mua nhà

Đây là khoản tiền người dân đã trả trước để mua nhà nhưng dự án chưa được hoàn thiện.

Theo quy định, số tiền này phải được gửi vào tài khoản giám sát ngân hàng, nhưng Evergrande đã lách luật bằng nhiều tài khoản trung gian để lấy tiền trả lãi, mua đất và tiếp tục mở rộng dự án.

Đến cuối năm 2022, lượng tiền mặt bị hạn chế của công ty chỉ còn 9,9 tỷ NDT — chưa tới 1,4% nghĩa vụ bàn giao nhà.

“Hố đen” Evergrande Auto: 47,4 tỷ NDT cho hơn 1.000 xe

Ngoài bất động sản, Evergrande còn đổ mạnh vốn vào ngành ô tô điện với thương hiệu Hengchi.

Tổng vốn tiêu tốn lên tới:

47,4 tỷ nhân dân tệ

Tuy nhiên, đến thời điểm thanh lý, chỉ hơn 1.000 chiếc Hengchi 5 được bàn giao.

Tính trung bình, mỗi chiếc xe có giá đầu tư lên tới hơn 30 triệu NDT – một thất bại tài chính khổng lồ và được ví như “hố đen không đáy”.

Tài sản gia đình được bảo toàn, người dân gánh hậu quả

Trong khi công khai tuyên bố rằng “nhà đầu tư không thể trắng tay”, Hứa Gia Ấn lại âm thầm đẩy nhanh việc chuyển tài sản ra nước ngoài.

Các thông tin cho thấy:

• Vợ cũ rời khỏi Trung Quốc sau cuộc “ly hôn trên giấy tờ” năm 2022
• Con trai cả nắm giữ quỹ tín thác gia đình trị giá 2,3 tỷ NDT ở nước ngoài
• Hứa Gia Ấn cùng con trai thứ hai – người phụ trách chuỗi vốn – cuối cùng đều bị bắt giữ

Trong khi đó:

• Người mua nhà vẫn trả thế chấp cho những dự án chưa hoàn thiện
• Người lao động bị nợ lương kéo dài
• Nhà thầu không được thanh toán
• Nhà cung cấp phá sản hàng loạt

Sự chuyển giao rủi ro từ giới tài phiệt sang người dân bình thường khiến vụ Evergrande trở thành biểu tượng cho sự đổ vỡ niềm tin lớn nhất của thị trường bất động sản Trung Quốc.

Kỷ nguyên bất động sản tăng trưởng nóng đã kết thúc

Từ góc độ vĩ mô, vụ Evergrande đánh dấu sự kết thúc của hơn 20 năm tăng trưởng nóng dựa trên:

• đòn bẩy cao
• nợ cao
• vòng quay vốn cực nhanh
• phụ thuộc mạnh vào doanh thu đất đai

Sau giai đoạn tăng giá liên tục, xu hướng này bắt đầu đảo chiều từ 2018–2019.

Từ năm 2024, chính phủ Trung Quốc đã chuyển trọng tâm sang:

• đảm bảo bàn giao nhà
• ổn định sinh kế người dân
• cơ chế “danh sách trắng” hỗ trợ dự án đủ điều kiện
• phát triển nhà ở giá rẻ
• cải tạo làng đô thị
• đầu tư hạ tầng công cộng

Đồng thời, nền kinh tế Trung Quốc đang tăng tốc chuyển dịch sang:

• sản xuất công nghệ cao
• năng lượng mới
• trí tuệ nhân tạo
• mô hình tăng trưởng dựa trên “năng suất chất lượng mới”

Kỷ nguyên bất động sản thống trị nền kinh tế đã chính thức khép lại.