Hà Nội khai thác 19.325ha đất, dự kiến thu 1,5 triệu tỷ đồng: Cơ chế mới thúc đẩy thị trường bất động sản

Hà Nội đang triển khai các cơ chế mới nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư và tăng khả năng cân đối ngân sách cho phát triển kinh tế – xã hội. Theo thông tin được công bố, thành phố xác định khoảng 19.325ha đất có khả năng khai thác, với nguồn thu tiền sử dụng đất và tiền thuê đất ước tính khoảng 1,5 triệu tỷ đồng. Riêng giai đoạn 2026–2030, tổng nguồn thu dự kiến đạt khoảng 800.000 tỷ đồng.

Một trong những cơ sở quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này là Nghị quyết số 36/2026/NQ-HĐND, quy định về cho thuê đất ngắn hạn, tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thủ đô.

Với các cơ chế được thiết kế nhằm rút ngắn quy trình, tăng tính minh bạch và tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án, Hà Nội kỳ vọng khơi thông nguồn lực đất đai, tạo thêm nguồn thu ngân sách và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Nghị quyết 36/2026/NQ-HĐND tạo khung pháp lý mới cho quản lý đất đai

Nghị quyết số 36/2026/NQ-HĐND được HĐND thành phố Hà Nội thông qua tại kỳ họp thứ tư, quy định một số nội dung về cho thuê đất, tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.

Văn bản được xây dựng để triển khai các nội dung theo điểm a, điểm c khoản 2 Điều 24 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, với phạm vi áp dụng trên toàn địa bàn thành phố. Các đối tượng thực hiện bao gồm người sử dụng đất, cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân và những đơn vị có liên quan.

Điểm đáng chú ý là các cơ chế mới hướng đến giải quyết những vấn đề thường ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, nghĩa vụ tài chính về đất đai và việc khai thác các quỹ đất do Nhà nước quản lý.

Thông qua việc thiết lập một khung pháp lý thống nhất, Hà Nội hướng tới giảm thời gian xử lý thủ tục, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo điều kiện để các dự án lớn, quan trọng được triển khai đúng kế hoạch.

Bên cạnh đó, nghị quyết bổ sung quy định chuyển tiếp về chính sách bồi thường, hỗ trợ nhằm bảo đảm phù hợp với Luật Đất đai năm 2024, hạn chế sự thiếu thống nhất trong quá trình áp dụng quy định pháp luật.

Theo báo cáo thẩm tra của Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND thành phố Hà Nội, việc ban hành nghị quyết là cần thiết để tạo cơ sở pháp lý cho quá trình triển khai dự án, hỗ trợ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô.

Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị UBND thành phố tăng cường tuyên truyền, tham khảo ý kiến các bộ, ngành và cơ quan Trung ương, qua đó hướng dẫn cụ thể cho các xã, phường để bảo đảm thực hiện đồng bộ, minh bạch và đúng quy định.

Cho thuê đất ngắn hạn: Giải pháp khai thác quỹ đất đang được Nhà nước quản lý

Một trong những điểm mới của Nghị quyết 36/2026/NQ-HĐND là quy định về việc cho thuê đất ngắn hạn dựa trên quỹ đất và tài sản gắn liền với đất do Nhà nước giao quản lý.

Theo cơ chế này, UBND cấp xã có thể cho thuê đất ngắn hạn theo quy định của UBND thành phố. Chính sách hướng đến khai thác hiệu quả các khu đất có thể sử dụng tạm thời, hạn chế tình trạng đất bỏ trống hoặc chưa được đưa vào sử dụng trong thời gian chờ triển khai các mục tiêu dài hạn.

Nếu được tổ chức thực hiện đúng quy định, hình thức cho thuê đất ngắn hạn có thể mang lại nguồn thu bổ sung cho ngân sách địa phương, đồng thời tạo điều kiện tận dụng quỹ đất trong thời gian chưa triển khai dự án chính thức.

Ngay sau khi nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, Hà Nội tiếp tục triển khai các chỉ đạo liên quan đến quản lý, xử lý và tái chế chất thải rắn xây dựng để phục vụ hoạt động xây dựng trên địa bàn.

Cụ thể, ngày 27-7-2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành Chỉ thị số 18/CT-UBND về tăng cường công tác quản lý, xử lý, gia cố và tái chế chất thải rắn xây dựng, tận dụng cho các công trình xây dựng trên địa bàn thành phố.

Trong quá trình triển khai, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp với Sở Xây dựng rà soát, xác định các vị trí tập kết và xử lý tạm thời do UBND cấp xã đề xuất.

Các địa bàn được đề cập gồm Bát Tràng, Hồng Vân, Phúc Thịnh, Phù Đổng, Trung Giã, Đại Xuyên, Thư Lâm, Phú Xuyên, Đại Thanh và Đa Phúc.

Đối với những vị trí đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định, UBND cấp xã có thể thực hiện cho thuê đất ngắn hạn với thời hạn không quá 5 năm.

Cơ chế này cho thấy định hướng kết hợp giữa khai thác nguồn lực đất đai và giải quyết nhu cầu thực tế của hoạt động xây dựng. Tuy nhiên, việc cho thuê vẫn phải tuân thủ các điều kiện pháp lý, quy hoạch và mục đích sử dụng được cơ quan có thẩm quyền xác định.

Tạm nộp tiền sử dụng đất giúp đẩy nhanh tiến độ dự án

Bên cạnh cho thuê đất ngắn hạn, cơ chế tạm nộp tiền sử dụng đất và tiền thuê đất được xem là giải pháp quan trọng để tăng khả năng huy động nguồn lực tài chính cho ngân sách thành phố.

Theo định hướng của nghị quyết, việc tạm nộp các khoản nghĩa vụ tài chính có thể giúp nhà đầu tư tiếp tục thực hiện những bước thủ tục tiếp theo về đất đai theo quy định, thay vì để dự án kéo dài do chờ hoàn tất toàn bộ quy trình xác định và thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Cơ chế này hướng đến lợi ích của cả cơ quan quản lý và nhà đầu tư. Đối với thành phố, nguồn tiền được tạm nộp giúp bổ sung nguồn lực tài chính để phục vụ các nhiệm vụ phát triển. Đối với doanh nghiệp, việc được tiếp tục thực hiện thủ tục theo cơ chế áp dụng có thể góp phần giảm thời gian chờ đợi, hạn chế chi phí phát sinh và nâng cao tính chủ động trong triển khai dự án.

Tuy nhiên, tạm nộp không đồng nghĩa với việc được miễn nghĩa vụ tài chính hoặc tự động hoàn tất toàn bộ thủ tục đất đai. Các khoản phải nộp, quy trình xác định nghĩa vụ tài chính và việc xử lý chênh lệch, nếu có, vẫn phải thực hiện theo quy định pháp luật và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Để bảo đảm chính sách được triển khai thống nhất, UBND thành phố đã yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND cấp xã tổ chức nghiên cứu, quán triệt và thực hiện nghị quyết, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng mục đích và đúng quy định.

Phân công trách nhiệm giữa các cơ quan

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với Thuế thành phố, Sở Tài chính, Sở Tư pháp, Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan xây dựng quy trình phối hợp thực hiện việc tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Cơ quan này cũng có trách nhiệm tổ chức tập huấn chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; kiểm tra và hướng dẫn UBND cấp xã cùng các đơn vị thực hiện công tác bồi thường triển khai đúng quy định.

Sở Tài chính phối hợp cân đối, điều chỉnh nguồn vốn ngân sách nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và xây dựng các khu tái định cư.

Trong khi đó, Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát nhu cầu, quỹ nhà tái định cư và trình UBND thành phố bố trí quỹ nhà phục vụ các dự án. Cơ quan này đồng thời hướng dẫn cấp xã xử lý những vướng mắc liên quan đến bồi thường, hỗ trợ tài sản trên đất.

Thanh tra thành phố thực hiện nhiệm vụ thanh tra việc chấp hành quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình triển khai.

Sự phân công rõ ràng giữa các cơ quan được kỳ vọng giúp hạn chế tình trạng chồng chéo trách nhiệm, tăng khả năng phối hợp và nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục.

Hà Nội thu hơn 98.600 tỷ đồng từ đất sau 9 tháng đầu năm 2026

Kết quả thu ngân sách bước đầu cho thấy nguồn lực từ đất đai đang đóng vai trò đáng kể trong khả năng cân đối tài chính của Hà Nội.

Theo số liệu được cung cấp, tính đến đầu tháng 10-2026, tổng thu các khoản từ đất đai của thành phố đạt khoảng 98.618 tỷ đồng, tương đương 100,04% chỉ tiêu được giao đầu năm.

Trong đó, các khoản thu gồm:

• Tiền sử dụng đất: 86.392,4 tỷ đồng.
• Tiền thuê đất: 11.749 tỷ đồng.
• Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: 476,4 tỷ đồng.

Thành phố ước tính nguồn thu từ đất trong cả năm 2026 có thể đạt khoảng 146.000 tỷ đồng.

Các con số trên cho thấy nguồn thu từ đất có vai trò quan trọng trong ngân sách địa phương. Khi được quản lý hiệu quả, nguồn lực này có thể hỗ trợ thành phố cân đối vốn cho các dự án giao thông, hạ tầng kỹ thuật, công trình công cộng và những nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Dù vậy, cần phân biệt giữa kết quả thu ngân sách đã ghi nhận tại thời điểm báo cáo và mức dự kiến thực hiện cả năm. Con số 146.000 tỷ đồng là ước tính, không phải kết quả thu cuối cùng đã được xác nhận.

Hiệu quả lâu dài của chính sách cũng không chỉ được đánh giá qua số tiền thu về. Việc sử dụng nguồn thu đúng mục đích, nâng cao chất lượng hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân mới là những yếu tố quyết định khả năng chuyển hóa nguồn lực đất đai thành giá trị phát triển bền vững.

Khai thác 19.325ha đất, nguồn thu dự kiến 1,5 triệu tỷ đồng

Theo thông tin được nêu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết thành phố đã rà soát và xác định khoảng 19.325ha đất có khả năng khai thác.

Nguồn thu tiền sử dụng đất và tiền thuê đất từ quỹ đất này được ước tính khoảng 1,5 triệu tỷ đồng. Riêng giai đoạn 2026–2030, tổng nguồn thu dự kiến khoảng 800.000 tỷ đồng.

Đây là quy mô nguồn lực lớn, có thể tạo dư địa tài chính đáng kể cho thành phố nếu việc khai thác được triển khai phù hợp với quy hoạch, pháp luật và nhu cầu phát triển.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng con số 1,5 triệu tỷ đồng là mức ước tính về tiềm năng nguồn thu, không đồng nghĩa với số tiền đã thu hoặc chắc chắn được thu đầy đủ trong một khoảng thời gian xác định. Khả năng hiện thực hóa còn phụ thuộc vào cơ cấu quỹ đất, tình trạng pháp lý, quy hoạch, phương án khai thác, điều kiện thị trường và tiến độ thực hiện dự án.

Đối với giai đoạn 2026–2030, nguồn thu dự kiến khoảng 800.000 tỷ đồng được kỳ vọng giúp Hà Nội chủ động hơn trong cân đối vốn, triển khai các công trình và dự án phục vụ phát triển Thủ đô.

Nếu được sử dụng hiệu quả, nguồn lực này có thể hỗ trợ cải thiện hệ thống giao thông, phát triển hạ tầng đô thị, tăng khả năng kết nối giữa các khu vực và tạo điều kiện nâng cao chất lượng sống của người dân.

Đồng thời, việc khai thác quỹ đất cần gắn với trách nhiệm quản lý nhà nước, bảo đảm tính công khai, minh bạch và hạn chế thất thoát tài sản công.

Rút ngắn thời gian xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai

Song hành với Nghị quyết 36/2026/NQ-HĐND, từ ngày 1-7-2026, Hà Nội đã ban hành quy trình luân chuyển hồ sơ xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai nhằm rút ngắn thời gian xử lý thủ tục.

Đối với trường hợp áp dụng bảng giá đất để tính tiền sử dụng đất, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chuyển thông tin địa chính của thửa đất hoặc khu đất đến Thuế thành phố Hà Nội trong vòng 7 ngày làm việc.

Sau khi nhận được phiếu chuyển thông tin, cơ quan thuế được yêu cầu xác định tiền sử dụng đất, đơn giá thuê đất, tiền thuê đất và các nghĩa vụ tài chính liên quan, nếu có, trong vòng 5 ngày làm việc. Thời gian này giảm 2 ngày so với quy định trước đó được nêu trong tài liệu.

Đối với hồ sơ chưa đủ cơ sở để tính nghĩa vụ tài chính, cơ quan thuế có 3 ngày để thông báo yêu cầu bổ sung thông tin, rút ngắn 2 ngày so với trước đây.

Sau khi người sử dụng đất hoàn thành việc nộp tiền, cơ quan thu ngân sách phải chuyển thông tin đến cơ quan thuế để xác nhận việc thực hiện nghĩa vụ tài chính trong vòng 2 ngày. Tiếp đó, trong vòng 3 ngày làm việc, cơ quan thuế gửi văn bản xác nhận đến người sử dụng đất, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Văn phòng Đăng ký đất đai.

Việc quy định cụ thể thời hạn xử lý từng khâu được kỳ vọng tăng tính chủ động của cơ quan quản lý, giảm thời gian luân chuyển hồ sơ và hạn chế tình trạng thủ tục kéo dài.

Đối với doanh nghiệp triển khai dự án bất động sản, thời gian xử lý nghĩa vụ tài chính là một yếu tố quan trọng trong kế hoạch vốn, tiến độ hoàn thiện hồ sơ và thời điểm đưa sản phẩm ra thị trường. Tuy nhiên, việc rút ngắn thời gian ở một số khâu không có nghĩa mọi hồ sơ đều được giải quyết trong cùng một khoảng thời gian, bởi tiến độ thực tế còn phụ thuộc vào tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ và quy trình áp dụng cho từng trường hợp.

Tác động đến thị trường bất động sản Hà Nội: Cơ hội đi cùng yêu cầu minh bạch

Các cơ chế mới về khai thác đất đai và nghĩa vụ tài chính có thể tạo ra những tác động đáng chú ý đối với thị trường bất động sản Hà Nội trong giai đoạn tới.

Tạo điều kiện thúc đẩy nguồn cung dự án

Khi thủ tục xác định nghĩa vụ tài chính được tổ chức rõ ràng hơn và một số vướng mắc về đất đai được tháo gỡ, các dự án đủ điều kiện có thể chủ động hơn trong việc triển khai các bước tiếp theo.

Điều này có thể hỗ trợ quá trình phát triển nguồn cung nhà ở, khu đô thị và các dự án thương mại, dịch vụ, tùy theo quy hoạch và điều kiện pháp lý của từng khu đất.

Tuy nhiên, tác động cụ thể đến nguồn cung sẽ phụ thuộc vào khả năng triển khai thực tế của từng dự án, chứ không chỉ dựa trên việc ban hành cơ chế mới.

Hạ tầng và sử dụng đất hiệu quả có thể hỗ trợ phát triển đô thị

Nguồn thu từ đất nếu được phân bổ hợp lý cho hạ tầng giao thông, trường học, cơ sở y tế, không gian công cộng và các công trình thiết yếu có thể cải thiện chất lượng môi trường sống.

Khi khả năng kết nối và tiện ích đô thị được nâng cao, sức hấp dẫn của các khu vực có thể thay đổi theo thời gian. Dù vậy, không thể mặc định rằng mọi khu vực có quỹ đất được khai thác đều sẽ tăng giá hoặc mang lại lợi nhuận đầu tư.

Người mua và nhà đầu tư cần kiểm tra pháp lý

Trong bối cảnh chính sách đất đai có nhiều nội dung được triển khai, người mua nhà và nhà đầu tư nên chú trọng kiểm tra tình trạng pháp lý của từng bất động sản.

Các yếu tố cần xem xét gồm quyền sử dụng đất, quy hoạch, mục đích sử dụng, tình trạng thế chấp, nghĩa vụ tài chính, điều kiện chuyển nhượng và các thông tin chính thức về dự án.

Đặc biệt, đất được cho thuê ngắn hạn không mặc nhiên trở thành đất có thể sử dụng ổn định lâu dài hoặc được chuyển đổi mục đích tùy ý. Người quan tâm cần xem xét hợp đồng thuê, thời hạn thuê, mục đích sử dụng được phép và các điều kiện pháp lý liên quan.

Đối với những dự án có thông tin về việc tạm nộp tiền sử dụng đất, nhà đầu tư cũng cần phân biệt giữa việc hoàn thành một bước nghĩa vụ tài chính và việc đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý để triển khai, kinh doanh hoặc chuyển nhượng sản phẩm.

Khơi thông nguồn lực đất đai để tạo động lực phát triển dài hạn

Việc triển khai Nghị quyết 36/2026/NQ-HĐND cùng các quy trình liên quan cho thấy Hà Nội đang hướng đến cách tiếp cận đồng bộ hơn trong quản lý và khai thác nguồn lực đất đai.

Các cơ chế cho thuê đất ngắn hạn, tạm nộp nghĩa vụ tài chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan có thể góp phần cải thiện hiệu quả quản lý, hỗ trợ tiến độ dự án và tăng khả năng huy động nguồn thu ngân sách.

Với khoảng 19.325ha đất có khả năng khai thác, nguồn thu dự kiến 1,5 triệu tỷ đồng và mục tiêu khoảng 800.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2030, Hà Nội có cơ sở để đặt kỳ vọng lớn vào việc chuyển hóa nguồn lực đất đai thành động lực phát triển.

Dù vậy, hiệu quả thực tế cần được đánh giá thông qua kết quả triển khai, tính minh bạch trong quản lý, việc bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp, cũng như khả năng sử dụng nguồn thu để nâng cao chất lượng hạ tầng và dịch vụ công.

Đối với thị trường bất động sản, đây là nhóm chính sách đáng theo dõi. Nhưng để đưa ra quyết định đầu tư phù hợp, người mua vẫn cần ưu tiên kiểm tra pháp lý, quy hoạch, giá giao dịch thực tế và khả năng khai thác của từng tài sản thay vì chỉ dựa vào những con số tiềm năng.

Nguồn thông tin: Nội dung về Nghị quyết số 36/2026/NQ-HĐND, các chỉ đạo triển khai của UBND thành phố Hà Nội và số liệu thu ngân sách từ đất đai được cung cấp trong tài liệu.

Câu hỏi thường gặp về cơ chế khai thác đất đai mới tại Hà Nội

1. Nghị quyết 36/2026/NQ-HĐND quy định những nội dung gì?

Nghị quyết quy định một số nội dung về cho thuê đất, tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Hà Nội, nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quản lý đất đai và triển khai dự án.

2. Hà Nội có khoảng bao nhiêu đất có khả năng khai thác?

Theo thông tin được nêu, thành phố xác định khoảng 19.325ha đất có khả năng khai thác, với nguồn thu tiền sử dụng đất và tiền thuê đất ước tính khoảng 1,5 triệu tỷ đồng. Đây là tiềm năng nguồn thu, không phải số tiền đã thu thực tế.

3. Hà Nội dự kiến thu bao nhiêu tiền từ đất trong giai đoạn 2026–2030?

Tổng nguồn thu từ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất trong giai đoạn 2026–2030 được dự kiến khoảng 800.000 tỷ đồng. Kết quả thực tế sẽ phụ thuộc vào quá trình khai thác quỹ đất và điều kiện triển khai cụ thể.

4. Đất do Nhà nước quản lý có thể được cho thuê ngắn hạn tối đa bao lâu?

Theo nội dung được nêu về Chỉ thị số 18/CT-UBND, các vị trí tập kết, xử lý tạm thời chất thải rắn xây dựng nếu đáp ứng điều kiện có thể được cho thuê đất ngắn hạn với thời hạn không quá 5 năm. Việc cho thuê phải tuân thủ quy định áp dụng cho từng khu đất và mục đích sử dụng.

5. Tạm nộp tiền sử dụng đất có đồng nghĩa với việc hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính không?

Không. Tạm nộp là cơ chế thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định và không mặc nhiên đồng nghĩa với việc đã hoàn tất mọi khoản phải nộp hoặc toàn bộ thủ tục đất đai. Người sử dụng đất cần thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền đối với hồ sơ cụ thể.

6. Việc rút ngắn thủ tục có giúp dự án bất động sản triển khai nhanh hơn không?

Việc quy định thời hạn xử lý hồ sơ rõ ràng có thể giúp giảm thời gian chờ đợi và tăng tính chủ động. Tuy nhiên, tiến độ dự án còn phụ thuộc vào pháp lý, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, nguồn vốn và các điều kiện liên quan khác.

7. Chính sách mới có khiến giá bất động sản Hà Nội tăng không?

Chưa thể kết luận chính sách sẽ khiến giá bất động sản tăng trên diện rộng. Tác động đến giá phụ thuộc vào nguồn cung, nhu cầu, quy hoạch, hạ tầng, pháp lý và khả năng khai thác của từng khu vực. Người mua nên dựa trên thông tin được xác thực thay vì chỉ căn cứ vào kỳ vọng về nguồn thu ngân sách hoặc tiềm năng quỹ đất.