Đề xuất cho vay tối đa 52% vốn tự có đối với dự án lớn, quan trọng tại Hà Nội

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định điều kiện, hồ sơ và thủ tục để ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đề nghị Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chấp thuận mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo là đề xuất cho phép một ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài cấp tín dụng với quy mô cao hơn đáng kể so với giới hạn thông thường.

Cụ thể, mức cấp tín dụng tối đa đối với một khách hàng không vượt quá 38% vốn tự có của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Trong trường hợp tính cả khách hàng và người có liên quan, tổng mức cấp tín dụng tối đa được đề xuất không vượt quá 52% vốn tự có của ngân hàng.

Nếu được áp dụng, cơ chế này sẽ tạo một hành lang tín dụng đặc thù cho nhóm dự án lớn, quan trọng tại Hà Nội, nhất là những dự án có tổng mức đầu tư rất lớn và cần nguồn vốn dài hạn để triển khai.

Vì sao Hà Nội cần cơ chế cấp tín dụng vượt giới hạn?

Theo quy định hiện hành của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, từ đầu năm 2026 đến trước năm 2027, một ngân hàng được cấp tín dụng tối đa bằng 13% vốn tự có đối với một khách hàng và tối đa 21% vốn tự có đối với một khách hàng cùng người có liên quan.

Các giới hạn này sẽ tiếp tục giảm theo lộ trình, xuống lần lượt 10% và 15% từ năm 2029.

Mục tiêu của quy định là kiểm soát rủi ro tập trung tín dụng trong hệ thống ngân hàng.

Khi một ngân hàng cho một khách hàng hoặc một nhóm khách hàng liên quan vay quá lớn, nếu dự án gặp khó khăn, ngân hàng có thể phải đối mặt với rủi ro tín dụng đáng kể.

Do đó, việc giảm dần tỷ lệ cấp tín dụng tối đa là một giải pháp nhằm phân bổ nguồn vốn tới nhiều khách hàng, nhiều lĩnh vực hơn và hạn chế tình trạng dòng vốn tập trung quá lớn vào một doanh nghiệp hoặc một nhóm doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đối với các dự án hạ tầng, đô thị, giao thông, y tế hoặc các công trình quan trọng có quy mô đầu tư đặc biệt lớn, giới hạn tín dụng thông thường có thể khiến việc huy động vốn trở nên khó khăn.

Đây chính là lý do cơ chế cấp tín dụng vượt giới hạn được đặt ra đối với một số dự án đáp ứng các điều kiện đặc biệt.

Đề xuất mức 38% và 52% vốn tự có có ý nghĩa gì?

Theo dự thảo, ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài có thể đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn đối với một khách hàng, nhưng mức tối đa được đề xuất là 38% vốn tự có.

Nếu tính cả khách hàng và những người có liên quan, tổng mức cấp tín dụng tối đa đề nghị là 52% vốn tự có.

Có thể thấy đây là mức cao hơn đáng kể so với giới hạn tín dụng thông thường đang được áp dụng.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mức 38% và 52% không đồng nghĩa với việc mọi dự án tại Hà Nội đều mặc nhiên được vay đến mức này.

Đây là mức trần đề nghị trong cơ chế đặc thù. Ngân hàng thương mại vẫn phải thực hiện quy trình thẩm định, đánh giá năng lực tài chính của khách hàng, hiệu quả dự án, khả năng trả nợ và các yếu tố rủi ro khác.

Quan trọng hơn, việc cấp tín dụng vượt giới hạn phải được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xem xét, chấp thuận theo quy trình được quy định trong dự thảo.

Dự án nào có thể được áp dụng cơ chế đặc biệt?

Không phải tất cả các dự án bất động sản, xây dựng hay hạ tầng tại Hà Nội đều thuộc diện được xem xét.

Theo dự thảo, khách hàng và dự án phải đáp ứng các điều kiện theo Quyết định 09/2024 của Thủ tướng Chính phủ.

Đồng thời, dự án phải thuộc danh mục các dự án lớn, quan trọng tại Hà Nội đã được phê duyệt theo Nghị quyết 258 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Như vậy, phạm vi áp dụng của cơ chế tín dụng đặc biệt được giới hạn tương đối rõ.

Điều này nhằm tránh việc cơ chế nới giới hạn tín dụng bị áp dụng tràn lan, đồng thời tập trung nguồn vốn cho những dự án có quy mô lớn và có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô.

Quy trình xét duyệt khoản tín dụng vượt giới hạn sẽ ra sao?

Dự thảo Thông tư cũng đưa ra quy trình tương đối cụ thể đối với trường hợp ngân hàng đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn.

Sau khi nhận hồ sơ và xác định hồ sơ hợp lệ, Ngân hàng Nhà nước sẽ lấy ý kiến của các bộ, ngành và địa phương liên quan.

Nội dung lấy ý kiến tập trung vào nhiều khía cạnh của dự án, bao gồm kinh tế, kỹ thuật, pháp lý, cũng như phương án triển khai và khách hàng đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn.

Các đơn vị được lấy ý kiến có thời hạn 5 ngày làm việc để phản hồi.

Sau đó, trong thời hạn 17 ngày làm việc kể từ ngày nhận được ý kiến của các bộ, ngành, địa phương hoặc ý kiến giải trình của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Ngân hàng Nhà nước sẽ kiểm tra tính hợp lý và hợp lệ của hồ sơ.

Nếu hồ sơ không đáp ứng các điều kiện được quy định, Ngân hàng Nhà nước sẽ có văn bản thông báo cho ngân hàng đề nghị, đồng thời nêu rõ những điều kiện chưa được đáp ứng.

Ngược lại, nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ yêu cầu, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ quyết định việc cấp tín dụng vượt giới hạn.

Cách thiết kế này cho thấy cơ chế đặc thù vẫn đặt trọng tâm vào quá trình thẩm định và kiểm soát rủi ro thay vì trao quyền tự động cho ngân hàng thương mại.

Nguồn vốn lớn có thể hỗ trợ những dự án gần 2 triệu tỷ đồng

Đề xuất của Ngân hàng Nhà nước xuất hiện trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy nhiều dự án lớn theo cơ chế đặc thù.

Mới đây, HĐND TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết về việc gia hạn thời hạn hoàn thiện điều kiện khởi công xây dựng đối với 6 dự án trọng điểm trên địa bàn.

Đây là những dự án được triển khai theo cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội.

Tổng vốn dự kiến của 6 dự án lên tới gần 2 triệu tỷ đồng.

Danh mục bao gồm trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, khu đô thị thể thao Quốc tế Hà Nội, 3 khu đô thị và 1 tổ hợp y tế.

Quy mô vốn rất lớn của các dự án này cho thấy nhu cầu huy động nguồn lực tài chính trong thời gian dài là đáng kể.

Nếu chỉ dựa vào nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp, tiến độ triển khai có thể gặp nhiều hạn chế. Trong khi đó, khả năng huy động từ nhiều kênh khác nhau cũng phụ thuộc vào điều kiện thị trường.

Việc xây dựng một cơ chế tín dụng riêng cho các dự án lớn vì vậy có thể được xem là một trong những giải pháp nhằm tháo gỡ bài toán vốn.

Cơ chế tín dụng mới có thể tác động thế nào tới bất động sản Hà Nội?

Nếu dự thảo được ban hành và triển khai hiệu quả, một trong những lĩnh vực có thể chịu tác động đáng kể là bất động sản Hà Nội.

Các dự án khu đô thị quy mô lớn thường yêu cầu nguồn vốn đầu tư rất cao, trong khi thời gian phát triển dự án kéo dài.

Việc tiếp cận nguồn tín dụng lớn hơn có thể giúp chủ đầu tư tăng khả năng triển khai hạ tầng, xây dựng nhà ở và các công trình tiện ích theo tiến độ.

Đối với thị trường, khi những dự án lớn được đẩy nhanh tiến độ, nguồn cung bất động sản có thể được bổ sung.

Các dự án đô thị mới cũng có thể kéo theo nhu cầu phát triển giao thông, thương mại, dịch vụ, trường học, y tế và các tiện ích khác.

Tuy nhiên, tác động tích cực không đồng nghĩa với việc giá bất động sản chắc chắn tăng.

Giá nhà đất vẫn phụ thuộc vào cung cầu, sức mua, lãi suất, chính sách tín dụng, tiến độ dự án và khả năng hấp thụ của thị trường.

Do đó, việc nới hạn mức tín dụng cho một số dự án trọng điểm cần được nhìn nhận trước hết như một giải pháp bổ sung nguồn lực để triển khai dự án, thay vì đồng nghĩa với một chính sách kích thích giá bất động sản.

Ngân hàng vẫn phải đối mặt với yêu cầu kiểm soát rủi ro

Một điểm cần đặc biệt lưu ý là việc cấp tín dụng vượt giới hạn có thể làm tăng mức độ tập trung vốn của ngân hàng đối với một khách hàng hoặc nhóm khách hàng.

Vì vậy, việc nâng trần tín dụng phải đi kèm với các điều kiện kiểm soát chặt chẽ.

Ngân hàng cần đánh giá khả năng trả nợ, dòng tiền dự án, tài sản bảo đảm, tiến độ pháp lý, năng lực chủ đầu tư và triển vọng khai thác dự án.

Đối với những dự án bất động sản quy mô lớn, dòng tiền thường được hình thành trong nhiều năm. Nếu thị trường thay đổi hoặc dự án chậm tiến độ, khả năng thu hồi vốn của ngân hàng cũng có thể bị ảnh hưởng.

Chính vì vậy, cơ chế cấp tín dụng vượt giới hạn không nên được hiểu là giảm yêu cầu thẩm định.

Ngược lại, những dự án được áp dụng cơ chế này có thể phải chịu quy trình đánh giá nhiều tầng, trong đó Ngân hàng Nhà nước còn lấy ý kiến của các cơ quan liên quan trước khi Thống đốc đưa ra quyết định.

Cơ chế đặc thù cần cân bằng giữa phát triển và an toàn hệ thống

Chính sách tín dụng luôn phải giải quyết đồng thời hai mục tiêu: cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Nếu giới hạn tín dụng quá thấp, những dự án lớn có thể khó huy động đủ vốn, ảnh hưởng tới tiến độ đầu tư hạ tầng và phát triển đô thị.

Nhưng nếu giới hạn quá cao mà không có cơ chế kiểm soát, rủi ro tập trung tín dụng có thể gia tăng.

Đề xuất mức tối đa 38% vốn tự có đối với một khách hàng và 52% đối với một khách hàng cùng người liên quan vì thế cần được đặt trong một hệ thống điều kiện, thẩm định và giám sát chặt chẽ.

Đặc biệt, việc chỉ áp dụng cho nhóm dự án lớn, quan trọng được xác định theo các cơ chế đặc thù của Hà Nội sẽ giúp phạm vi chính sách được giới hạn hơn.

Dòng vốn lớn có thể mở đường cho các dự án chiến lược của Thủ đô

Đề xuất của Ngân hàng Nhà nước về cơ chế cấp tín dụng vượt giới hạn cho các dự án lớn, quan trọng tại Hà Nội đang thu hút sự chú ý bởi quy mô vốn có thể được huy động.

Nếu được thông qua, giới hạn đề xuất 38% vốn tự có đối với một khách hàng và 52% đối với khách hàng cùng người liên quan sẽ cao hơn đáng kể so với mức áp dụng thông thường.

Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai nhiều dự án có tổng vốn dự kiến lên tới gần 2 triệu tỷ đồng, việc tháo gỡ bài toán nguồn vốn có thể đóng vai trò quan trọng đối với tiến độ thực hiện.

Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào cách lựa chọn dự án, chất lượng thẩm định tín dụng và cơ chế kiểm soát rủi ro.

Về dài hạn, nếu nguồn vốn được phân bổ đúng vào những dự án có tính khả thi cao, cơ chế này có thể góp phần thúc đẩy hạ tầng, mở rộng không gian đô thị và bổ sung nguồn cung nhà ở, dịch vụ cho Hà Nội.

Ngược lại, việc cấp tín dụng lớn vẫn cần gắn với năng lực tài chính của chủ đầu tư, dòng tiền thực tế và tiến độ pháp lý của từng dự án.

Đối với người mua nhà và nhà đầu tư bất động sản, đây là chính sách đáng theo dõi bởi dòng vốn ngân hàng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai dự án và nguồn cung trên thị trường trong những năm tới.

Câu hỏi thường gặp về đề xuất cấp tín dụng vượt giới hạn tại Hà Nội

Một ngân hàng có thể cho một khách hàng vay tối đa bao nhiêu theo dự thảo?

Theo đề xuất, mức cấp tín dụng tối đa đối với một khách hàng không vượt quá 38% vốn tự có của ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Nếu tính cả người có liên quan thì mức tối đa là bao nhiêu?

Đối với một khách hàng và người có liên quan, mức cấp tín dụng tối đa được đề xuất không vượt quá 52% vốn tự có của ngân hàng.

Có phải tất cả doanh nghiệp tại Hà Nội đều được vay theo mức 52%?

Không. Cơ chế này chỉ hướng tới các dự án lớn, quan trọng đáp ứng điều kiện theo quy định và thuộc danh mục được phê duyệt theo cơ chế đặc thù dành cho Hà Nội.

Ai quyết định việc cấp tín dụng vượt giới hạn?

Theo dự thảo, sau quá trình xem xét hồ sơ, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và đánh giá tính hợp lý, hợp lệ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định việc cấp tín dụng vượt giới hạn.

Vì sao cần cấp tín dụng vượt giới hạn?

Các dự án lớn có tổng vốn đầu tư rất cao, trong khi giới hạn tín dụng thông thường có thể không đáp ứng đủ nhu cầu vốn. Cơ chế đặc thù nhằm tạo thêm khả năng huy động vốn cho các dự án quan trọng nhưng vẫn đặt trong khuôn khổ kiểm soát rủi ro.

Quy định hiện hành về giới hạn tín dụng là bao nhiêu?

Theo nội dung được nêu trong dự thảo, từ đầu năm 2026 đến trước năm 2027, giới hạn cấp tín dụng là 13% vốn tự có đối với một khách hàng và 21% đối với một khách hàng cùng người có liên quan. Các tỷ lệ này tiếp tục giảm theo lộ trình.