Tuyến đường sắt dài 390km đi qua 6 tỉnh thành, vốn đầu tư hơn 200.000 tỷ đồng nhận chỉ đạo “nóng”

Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đang trở thành một trong những công trình hạ tầng giao thông trọng điểm được Chính phủ đặc biệt quan tâm trong giai đoạn 2025 – 2030.

Mới đây, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã chủ trì cuộc họp với Bộ Xây dựng, các bộ ngành liên quan cùng lãnh đạo nhiều địa phương nhằm rà soát tiến độ triển khai dự án.

Cuộc họp được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với các địa phương nằm trên tuyến gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Đây là tuyến đường sắt có ý nghĩa chiến lược, kết nối khu vực cửa khẩu phía Bắc với trung tâm kinh tế Hà Nội và hệ thống cảng biển quốc tế tại Hải Phòng.

Giải phóng mặt bằng được đẩy nhanh trên toàn tuyến

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, công tác giải phóng mặt bằng đang được triển khai đồng bộ tại các địa phương.

Đơn vị tư vấn đã hoàn thành cắm cọc ranh giới sử dụng đất trên 253 km trong tổng chiều dài 425 km và tại 22 ga dọc tuyến.

Các mốc giới đã được bàn giao cho địa phương để triển khai các bước:

• Kiểm kê đất đai.
• Xác định tài sản trên đất.
• Lập phương án bồi thường.
• Bố trí tái định cư.
• Thực hiện giải phóng mặt bằng.

Theo kế hoạch, toàn bộ công tác cắm cọc tuyến sẽ hoàn thành trong tháng 7/2026.

Song song với đó, các địa phương đang triển khai xây dựng 57 khu tái định cư trong tổng số 113 khu dự kiến phục vụ dự án.

Đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng đã xây dựng 16 tiểu dự án nhằm di dời các công trình lưới điện nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng.

Các địa phương kiến nghị sớm chốt hướng tuyến

Tại cuộc họp, lãnh đạo các tỉnh, thành phố nằm trên tuyến đã báo cáo tình hình rà soát đất đai, hiện trạng dân cư và hạ tầng kỹ thuật.

Một trong những kiến nghị quan trọng được nhiều địa phương đưa ra là đề nghị Bộ Xây dựng sớm phê duyệt hướng tuyến chính thức và ranh giới sử dụng đất theo báo cáo nghiên cứu khả thi.

Theo các địa phương, việc xác định sớm hướng tuyến sẽ giúp:

• Tránh điều chỉnh quy hoạch nhiều lần.
• Hạn chế phát sinh chi phí bồi thường.
• Giảm lãng phí nguồn lực đầu tư.
• Đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.

Ngoài ra, các địa phương cũng đề xuất hướng dẫn cụ thể về việc xử lý các trường hợp phát sinh liên quan đến diện tích thu hồi đất, điều chỉnh ranh giới và thanh toán khối lượng công việc bổ sung.

Dự án được yêu cầu triển khai đồng bộ, không chạy theo tiến độ

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh công tác giải phóng mặt bằng phải được triển khai đồng bộ trên toàn tuyến.

Bên cạnh yêu cầu bảo đảm tiến độ, lãnh đạo Chính phủ cũng lưu ý các bộ ngành và địa phương không được chủ quan trước các rủi ro kỹ thuật.

Đây là dự án có quy mô rất lớn, áp dụng công nghệ hiện đại và yêu cầu kỹ thuật cao nên cần được triển khai bài bản, tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình chuyên môn.

Theo đó, Bộ Xây dựng được giao tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý dứt điểm các vướng mắc về:

• Điều chỉnh chủ trương đầu tư.
• Quy hoạch hướng tuyến.
• Phạm vi sử dụng đất.
• Thiết kế kỹ thuật tổng thể.
• Cơ chế đặc thù phục vụ triển khai dự án.

Quy mô khổng lồ của tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

Theo hồ sơ nghiên cứu, tuyến đường sắt mới có chiều dài tuyến chính khoảng 390,9 km cùng gần 27,9 km tuyến nhánh.

Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường sắt hiện đại với:

• Khổ đường ray 1.435 mm.
• Vận chuyển hỗn hợp hành khách và hàng hóa.
• Công nghệ chạy trên ray tiêu chuẩn quốc tế.

Tốc độ thiết kế được phân chia theo từng đoạn:

Đoạn Lào Cai – Nam Hải Phòng

Tốc độ tối đa 160 km/h.

Đoạn qua khu vực Hà Nội

Tốc độ thiết kế 120 km/h.

Các đoạn còn lại

Tốc độ thiết kế 80 km/h.

Điểm đầu của dự án nằm tại khu vực kết nối với mạng lưới đường sắt Trung Quốc thuộc địa bàn tỉnh Lào Cai.

Điểm cuối được xác định tại ga cảng Lạch Huyện thuộc khu vực Cát Hải, Hải Phòng.

Tổng vốn đầu tư hơn 203.200 tỷ đồng

Dự án được đầu tư hoàn toàn bằng nguồn vốn đầu tư công với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 203.200 tỷ đồng.

Đây là một trong những công trình giao thông có quy mô vốn lớn nhất tại Việt Nam hiện nay.

Theo kế hoạch, dự án sẽ:

• Hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi từ năm 2025.
• Hoàn thành các thủ tục đầu tư trong giai đoạn tiếp theo.
• Phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án trước năm 2030.

Hai dự án thành phần quan trọng

Dự án thành phần số 1

Bao gồm đầu tư hạ tầng kết nối giữa các ga đường sắt với hệ thống giao thông hiện hữu và quảng trường ga.

Tổng vốn đầu tư khoảng 3.298 tỷ đồng.

Mục tiêu là bảo đảm khả năng kết nối thuận tiện từ hệ thống đường bộ tới 21 ga trên toàn tuyến.

Dự án thành phần số 2

Đây là hạng mục quan trọng nhất, bao gồm xây dựng toàn bộ tuyến đường sắt từ Lào Cai đến Hải Phòng.

Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 155.503 tỷ đồng.

Dự án bao gồm:

• Xây dựng mới toàn bộ tuyến.
• Hệ thống nhà ga.
• Hệ thống tín hiệu điều khiển.
• Công trình kỹ thuật phụ trợ.
• Hệ thống khai thác vận hành hiện đại.

Tác động mạnh đến thị trường bất động sản

Theo các chuyên gia, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng không chỉ mang ý nghĩa giao thông mà còn tạo động lực phát triển kinh tế và bất động sản cho toàn bộ hành lang công nghiệp phía Bắc.

Các khu vực hưởng lợi trực tiếp gồm:

• Lào Cai.
• Phú Thọ.
• Hà Nội.
• Bắc Ninh.
• Hưng Yên.
• Hải Phòng.

Khi tuyến đường sắt đi vào hoạt động, khả năng kết nối logistics giữa cửa khẩu quốc tế, trung tâm công nghiệp và cảng biển sẽ được nâng lên đáng kể.

Điều này có thể thúc đẩy:

• Phát triển khu công nghiệp.
• Mở rộng đô thị.
• Tăng nhu cầu nhà ở.
• Gia tăng giá trị bất động sản quanh các nhà ga.
• Hình thành các trung tâm logistics mới.

Kỳ vọng mở ra hành lang kinh tế mới phía Bắc

Với quy mô đầu tư hơn 203.000 tỷ đồng cùng vai trò kết nối cửa khẩu quốc tế với trung tâm logistics và cảng biển lớn nhất miền Bắc, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng được kỳ vọng sẽ tạo nên bước ngoặt mới cho hệ thống giao thông Việt Nam.