Người gốc Việt có được cấp quyền sở hữu nhà ở trên đất? Quy định mới nhất cần biết

Người gốc Việt có được công nhận quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam?

Quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất luôn là vấn đề được nhiều người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài quan tâm khi có nhu cầu mua nhà, đầu tư bất động sản hoặc thừa kế tài sản tại Việt Nam.

Theo hướng dẫn từ Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), pháp luật hiện hành đã có quy định khá rõ về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với người gốc Việt Nam ở nước ngoài.

Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho kiều bào khi sinh sống, đầu tư hoặc sở hữu bất động sản tại Việt Nam.

Tài sản gắn liền với đất được hiểu như thế nào?

Theo Khoản 21 Điều 3 của Luật Đất đai, tài sản gắn liền với đất bao gồm:

• Nhà ở;
• Công trình xây dựng;
• Các tài sản hợp pháp khác gắn liền với đất.

Các tài sản này sẽ được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật.

Điều này đồng nghĩa với việc người sở hữu hợp pháp nhà ở tại Việt Nam có thể được Nhà nước công nhận quyền sở hữu nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở

Theo Điều 148 Luật Đất đai, hộ gia đình và cá nhân sở hữu nhà ở sẽ được cấp Giấy chứng nhận nếu có một trong các loại giấy tờ hợp lệ như:

1. Giấy phép xây dựng nhà ở

Đây là loại giấy tờ phổ biến nhất đối với các công trình xây dựng hợp pháp thuộc diện phải xin phép xây dựng.

2. Hợp đồng mua bán nhà ở

Bao gồm:

• Hợp đồng mua bán nhà thuộc sở hữu nhà nước;
• Hợp đồng mua bán với doanh nghiệp bất động sản;
• Văn bản mua bán nhà ở có công chứng hoặc chứng thực.

3. Giấy tờ thừa kế, tặng cho nhà ở

Người nhận thừa kế hoặc được tặng cho nhà ở hợp pháp cũng có quyền đăng ký sở hữu tài sản gắn liền với đất.

4. Bản án hoặc quyết định có hiệu lực của tòa án

Trong trường hợp tranh chấp hoặc phân chia tài sản, bản án của tòa án là căn cứ pháp lý để xác lập quyền sở hữu nhà ở.

5. Nhà ở sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2006

Luật Đất đai cũng cho phép cấp Giấy chứng nhận đối với nhà ở đã tồn tại trước ngày 1/7/2006 dù không có đầy đủ giấy tờ, miễn là:

• Không có tranh chấp;
• Được sử dụng ổn định;
• Phù hợp với quy hoạch.

Quy định này giúp giải quyết nhiều trường hợp nhà ở tồn tại lâu năm nhưng chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý.

Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài có được cấp quyền sở hữu nhà ở?

Theo Khoản 4 Điều 148 Luật Đất đai, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài đầu tư xây dựng nhà ở để kinh doanh hoặc sở hữu nhà ở hợp pháp tại Việt Nam có thể được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Điều kiện bao gồm:

• Có giấy tờ phù hợp theo quy định pháp luật về nhà ở;
• Có hợp đồng mua bán, nhận tặng cho hoặc thừa kế hợp pháp;
• Có giấy tờ chứng minh nguồn gốc giao dịch nhà ở.

Điều này cho thấy pháp luật Việt Nam hiện nay đã mở rộng đáng kể quyền sở hữu nhà ở đối với kiều bào và người gốc Việt ở nước ngoài.

Đây cũng là một trong những chính sách quan trọng nhằm thu hút nguồn lực đầu tư từ cộng đồng người Việt toàn cầu.

Trường hợp không có quyền sử dụng đất thì xử lý thế nào?

Một điểm đáng chú ý trong Luật Đất đai là trường hợp chủ sở hữu nhà ở không đồng thời có quyền sử dụng đất.

Khi đó, việc cấp Giấy chứng nhận vẫn có thể được thực hiện nếu có:

• Hợp đồng thuê đất;
• Hợp đồng góp vốn;
• Văn bản hợp tác kinh doanh;
• Văn bản chấp thuận của người sử dụng đất cho phép xây dựng nhà ở.

Các giấy tờ này phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật.

Quy định này đặc biệt quan trọng với các dự án đầu tư, hợp tác xây dựng hoặc nhà ở hình thành trên đất thuê.

Đăng ký biến động để chứng nhận tài sản gắn liền với đất

Theo Khoản 4 Điều 23 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, trường hợp chứng nhận quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất trên thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận thuộc diện đăng ký biến động đất đai.

Điều này có nghĩa là nếu đất đã có sổ đỏ nhưng chưa ghi nhận quyền sở hữu nhà ở thì người dân vẫn có thể thực hiện thủ tục bổ sung tài sản gắn liền với đất.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi đăng ký quyền sở hữu nhà ở

Theo Điều 29 và Điều 30 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký biến động bao gồm:

• Đơn đăng ký biến động đất đai theo mẫu;
• Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu nhà ở;
• Sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng;
• Hồ sơ thiết kế xây dựng (nếu có);
• Văn bản đại diện hợp pháp trong trường hợp ủy quyền.

Đối với công trình có thay đổi hiện trạng so với giấy phép xây dựng ban đầu, người dân cần bổ sung giấy xác nhận đủ điều kiện tồn tại công trình từ cơ quan quản lý xây dựng cấp huyện.

Ý nghĩa của quy định mới đối với người Việt ở nước ngoài

Các chuyên gia đánh giá, việc hoàn thiện quy định về cấp quyền sở hữu nhà ở cho người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài mang lại nhiều lợi ích như:

• Tăng tính minh bạch về pháp lý bất động sản;
• Bảo vệ quyền tài sản hợp pháp của kiều bào;
• Thu hút đầu tư vào thị trường nhà ở Việt Nam;
• Hạn chế tranh chấp liên quan đến quyền sở hữu;
• Tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua bán, thừa kế và chuyển nhượng tài sản.

Trong bối cảnh lượng kiều hối về Việt Nam liên tục tăng cao, đây được xem là bước đi quan trọng giúp thị trường bất động sản phát triển ổn định và bền vững hơn.

Pháp luật đất đai hiện hành đã có những quy định khá đầy đủ và cởi mở liên quan đến quyền sở hữu nhà ở của người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài. Nếu đáp ứng đủ điều kiện pháp lý, người dân hoàn toàn có thể được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất tại Việt Nam.

Việc nắm rõ các quy định mới không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn hạn chế rủi ro trong quá trình mua bán, đầu tư và thừa kế bất động sản.