Quốc hội lo ngại tín dụng chảy vào bất động sản đầu cơ: Cảnh báo rủi ro tăng trưởng kinh tế thiếu bền vững

Quốc hội thảo luận: Dòng tín dụng đang lệch hướng vào bất động sản

Sáng 21/4, Quốc hội tiếp tục chương trình thảo luận về tình hình kinh tế – xã hội và ngân sách nhà nước. Một trong những vấn đề nổi bật được nhiều đại biểu quan tâm là thực trạng dòng tín dụng đang tập trung quá mức vào bất động sản đầu cơ, làm gia tăng giá nhà tại các đô thị lớn và tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nền kinh tế.

Nhiều đại biểu cho rằng, nếu không sớm điều chỉnh, nền kinh tế có thể đối mặt với sự mất cân đối nghiêm trọng trong phân bổ nguồn lực, ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

Lo ngại về nền tảng tăng trưởng: “Chúng ta đang tăng trưởng trên cơ sở nào?”

Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) đặt câu hỏi đáng chú ý về nền tảng tăng trưởng hiện nay:

“Liệu nền tảng tăng trưởng hiện tại có đủ vững chắc để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số hay không?”

Theo ông, dòng vốn tín dụng đang có xu hướng chảy sai lệch, phụ thuộc quá lớn vào hệ thống ngân hàng, trong khi khu vực tư nhân lại dựa đến 80% vào tín dụng ngân hàng để đầu tư.

Điều này dẫn đến thực tế:

• Lãi suất vay cao
• Chỉ những lĩnh vực lợi nhuận cao hoặc đầu cơ mới có khả năng hấp thụ vốn
• Gia tăng rủi ro bong bóng tài sản

Bất động sản trở thành “điểm hút vốn” lớn nhất

Theo phân tích của đại biểu, một phần lớn tín dụng đang chảy vào lĩnh vực bất động sản đầu tư. Hệ quả là:

• Giá nhà tại Hà Nội và TP.HCM tăng lên mức 25–30 lần thu nhập bình quân năm
• Trong khi thông lệ quốc tế chỉ khoảng 4–6 lần

Điều này khiến giấc mơ sở hữu nhà ở của người trẻ ngày càng xa vời.

Ông nhấn mạnh thực trạng đáng lo ngại:

“Người trẻ 30 năm lao động cật lực vẫn không mua nổi căn nhà.”

Không chỉ là vấn đề kinh tế, đây còn được nhìn nhận là vấn đề xã hội mang tính dài hạn, ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển bền vững.

Tín dụng bất động sản tăng mạnh, lệch pha với sản xuất

Đại biểu Hoàng Anh bày tỏ lo ngại khi số liệu tín dụng cho thấy sự mất cân đối rõ rệt:

• Tín dụng bất động sản tăng 37,6% trong giai đoạn 2024–2025
• Trong khi tín dụng cho công nghiệp chỉ tăng khoảng 9,4%

Sự chênh lệch này cho thấy dòng vốn chưa thực sự chảy vào khu vực sản xuất – nền tảng tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Ông đề xuất Chính phủ cần:

• Kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường
• Hạn chế can thiệp hành chính trực tiếp
• Định hướng lại dòng vốn vào sản xuất và công nghệ

Đề xuất chính sách: đánh thuế đất bỏ hoang và chống đầu cơ

Đại biểu Lê Hoàng Anh đưa ra một loạt đề xuất nhằm điều tiết thị trường bất động sản:

• Phân bổ tín dụng bắt buộc theo ngành nghề ưu tiên
• Thu phí sử dụng đất theo hiệu quả khai thác
• Áp phí tăng dần với đất dự án chậm triển khai quá 24 tháng
• Đánh thuế lũy tiến với nhà đất thứ hai trở lên nếu không sử dụng hoặc cho thuê

Nguồn thu từ các chính sách này được đề xuất đưa vào:

• Quỹ nhà ở xã hội
• Tái thiết chung cư cũ
• Phát triển hạ tầng đô thị

Mục tiêu là hạn chế đầu cơ, buộc đất đai quay về đúng giá trị sử dụng thực tế.

Cảnh báo “nghịch lý kép” trong hệ thống tài chính

Đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh) cũng nêu vấn đề về cấu trúc tài chính hiện nay. Theo ông, nền kinh tế đang tồn tại nghịch lý:

• Tỷ lệ tín dụng/GDP lên tới 146%
• Nhưng vẫn thiếu vốn trung và dài hạn cho sản xuất

Nguyên nhân chính là:

• Phụ thuộc quá lớn vào vốn ngắn hạn từ ngân hàng
• Hiện tượng “lấy ngắn nuôi dài” trong đầu tư

Điều này khiến dòng vốn:

• Không chảy vào khu vực tạo giá trị cao
• Mà tập trung vào lĩnh vực an toàn nhưng hiệu quả thấp
• Làm hệ số ICOR duy trì ở mức cao, khiến chi phí tăng trưởng lớn

Giải pháp: phát triển thị trường vốn thay vì phụ thuộc ngân hàng

Đại biểu Nguyễn Như So đề xuất cần tái cấu trúc hệ thống tài chính theo hướng:

• Phát triển thị trường cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp
• Hình thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn bền vững
• Xây dựng thị trường tái cấp vốn thứ cấp
• Phát triển thị trường mua bán nợ minh bạch

Đồng thời, chính sách tiền tệ cần:

• Không chỉ kiểm soát tổng lượng tiền
• Mà phải định hướng dòng vốn vào khu vực sản xuất thực

Góc nhìn chung: Cảnh báo lệch pha giữa tăng trưởng và chất lượng vốn

Các ý kiến tại Quốc hội cho thấy một bức tranh rõ ràng:

• Tăng trưởng kinh tế đang phụ thuộc nhiều vào tín dụng
• Dòng vốn có xu hướng lệch sang bất động sản và tài sản đầu cơ
• Trong khi khu vực sản xuất – công nghệ chưa được ưu tiên tương xứng

Nếu không điều chỉnh, nguy cơ hình thành bong bóng tài sản và mất cân đối vĩ mô là hoàn toàn có thể xảy ra.

Phiên thảo luận tại Quốc hội ngày 21/4 đã nêu bật một vấn đề mang tính chiến lược: cơ cấu dòng vốn của nền kinh tế đang lệch hướng, trong đó bất động sản đầu cơ hấp thụ quá nhiều tín dụng.

Các đề xuất về thuế đất, kiểm soát tín dụng và phát triển thị trường vốn nếu được triển khai hiệu quả có thể giúp tái cân bằng nền kinh tế, hướng tới tăng trưởng bền vững hơn trong giai đoạn tới.