TPHCM muốn trở thành “talent hub” quốc tế: Thu hút chuyên gia không chỉ bằng việc làm mà còn bằng nơi đáng sống

Trong cuộc đua thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài thế hệ mới, TPHCM đang đứng trước một bài toán không chỉ liên quan đến vốn, đất đai hay hạ tầng công nghiệp. Khi các doanh nghiệp ngày càng chuyển sang công nghệ cao, AI, bán dẫn, trung tâm dữ liệu, R&D và kinh tế số, con người đang trở thành một trong những yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của thành phố.

Tại tọa đàm “TPHCM: Thu hút tinh hoa nhân lực toàn cầu cho kỷ nguyên tăng trưởng mới” do VTV Nam Bộ tổ chức, ông Dương Khai Dũng, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam – Chi hội TPHCM, đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: Điều gì khiến một chuyên gia quốc tế đến TPHCM và điều gì khiến họ muốn ở lại trong 5-10 năm?

Câu hỏi này đang mở ra một góc nhìn mới đối với thị trường bất động sản, bởi khả năng cung cấp môi trường sống chất lượng cho chuyên gia quốc tế ngày càng trở thành một phần của năng lực cạnh tranh đô thị.

Hơn 168.000 người nước ngoài đang sinh sống tại TPHCM

Theo số liệu được ông Dương Khai Dũng dẫn tại tọa đàm, TPHCM hiện có hơn 168.000 người nước ngoài sinh sống, trong đó hơn 64.000 người mang quốc tịch Trung Quốc.

Những con số này không chỉ phản ánh quy mô cộng đồng quốc tế tại thành phố mà còn cho thấy một thị trường nhân lực và nhu cầu dịch vụ đang ngày càng đa dạng.

Ông Dương Khai Dũng có gần 20 năm sinh sống và làm việc tại TPHCM. Ông hiện là Tổng giám đốc điều hành Khu Chế xuất và Công nghiệp Linh Trung, đồng thời giữ vị trí Phó Tổng giám đốc tại một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu thiết bị điện Trung Quốc.

Qua quá trình làm việc với các doanh nghiệp, ông nhận thấy nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài tại TPHCM đang thay đổi.

Trước đây, câu hỏi của nhà đầu tư thường tập trung vào những vấn đề như đất ở đâu, chi phí bao nhiêu, nhà máy đặt tại vị trí nào hay hạ tầng logistics ra sao. Nhưng với làn sóng đầu tư mới, một câu hỏi ngày càng quan trọng là doanh nghiệp có thể tìm được kỹ sư, chuyên gia và nhà quản lý phù hợp hay không.

Không dừng ở đó, nhà đầu tư còn phải tính đến khả năng những nhân sự này có muốn làm việc lâu dài tại thành phố hay không.

Dòng vốn FDI thay đổi, yêu cầu về nhân lực cũng thay đổi

Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam – Chi hội TPHCM được thành lập từ năm 2001 và hiện có gần 500 hội viên.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp trong cộng đồng này cũng đang chuyển dịch từ những lĩnh vực sản xuất truyền thống sang các ngành có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn như công nghệ cao, kinh tế số, năng lượng mới, chuỗi cung ứng hiện đại và đổi mới sáng tạo.

Sự chuyển dịch này kéo theo một thay đổi căn bản về nhu cầu nhân lực.

Một nhà máy sản xuất truyền thống có thể đặt trọng tâm vào lực lượng lao động trực tiếp. Trong khi đó, doanh nghiệp công nghệ cao, trung tâm R&D, AI, bán dẫn hay trung tâm dữ liệu cần một hệ sinh thái nhân lực gồm kỹ sư, chuyên gia công nghệ, nhà quản lý, chuyên gia tài chính và các vị trí có trình độ quốc tế.

Điều này khiến cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các đô thị dần chuyển thành cuộc cạnh tranh về khả năng thu hút và giữ chân nhân tài.

Theo thông tin được đưa ra tại tọa đàm, tính đến giữa năm 2026, TPHCM có 21.310 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn hơn 146,8 tỷ USD.

Trong 9 tháng năm nay, theo ông Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính TPHCM, vốn FDI đăng ký đạt hơn 17,2 tỷ USD, tăng hơn 4 lần so với cùng kỳ.

Những con số này cho thấy dòng vốn quốc tế tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế thành phố. Tuy nhiên, cùng với quy mô vốn ngày càng lớn, yêu cầu về chất lượng nhân lực và môi trường sống cũng trở nên rõ nét hơn.

Chuyên gia quốc tế đến vì cơ hội nhưng ở lại vì cuộc sống

Một trong những điểm đáng chú ý được ông Dương Khai Dũng đề cập là sự khác biệt giữa thu hút một chuyên gia và giữ chân một chuyên gia.

Một người có thể quyết định đến TPHCM vì một công việc tốt, mức thu nhập hấp dẫn hoặc cơ hội phát triển nghề nghiệp. Nhưng nếu dự định làm việc trong 5-10 năm, quyết định ở lại sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.

Đó có thể là trường học của con cái, chất lượng dịch vụ y tế, nơi ở, giao thông, thời gian di chuyển, môi trường sống, không gian vui chơi, mua sắm và khả năng hòa nhập với cộng đồng.

Nói cách khác, doanh nghiệp có thể tuyển dụng một người, nhưng để giữ người đó lâu dài, cả thành phố phải trở thành một môi trường phù hợp với cuộc sống của gia đình họ.

Đây là lý do câu chuyện thu hút nhân tài ngày càng gắn với quy hoạch đô thị và phát triển bất động sản.

Một thành phố có thể có nhiều việc làm nhưng nếu chuyên gia phải mất quá nhiều thời gian di chuyển, thiếu trường học phù hợp cho con, khó tiếp cận dịch vụ y tế hoặc thiếu những không gian sống chất lượng thì khả năng giữ chân nhân sự quốc tế trong dài hạn sẽ gặp nhiều thách thức.

TPHCM có thể cạnh tranh nhân tài với Singapore, Thái Lan

Từ góc độ thị trường lao động, bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc Vận hành Manpower Việt Nam, cho rằng cuộc cạnh tranh nhân lực của TPHCM không còn giới hạn giữa các thành phố trong nước.

Nếu trước đây TPHCM chủ yếu cạnh tranh nhân lực với Hà Nội hay Đà Nẵng, thì trong tương lai thành phố sẽ phải cạnh tranh với những trung tâm kinh tế trong khu vực như Singapore và Thái Lan.

Theo bà Thủy, trong 5-10 năm tới, TPHCM hoàn toàn có thể hướng tới vai trò “talent hub” – trung tâm nhân tài quốc tế.

Để đạt được mục tiêu này, chỉ tăng số lượng việc làm hoặc đưa ra các chính sách thu hút chuyên gia là chưa đủ. Thành phố cần tạo ra một hệ sinh thái mà trong đó người lao động quốc tế có thể làm việc, sinh sống và xây dựng cuộc sống lâu dài.

Đây cũng là lý do các yếu tố như nhà ở, trường học quốc tế, bệnh viện, giao thông công cộng, không gian xanh và dịch vụ đô thị ngày càng có vai trò lớn.

Bất động sản thay đổi để đáp ứng cộng đồng chuyên gia quốc tế

Ông Angus Liew, Chủ tịch Gamuda Land Việt Nam, cho rằng bên cạnh cơ hội nghề nghiệp, khả năng di chuyển và chất lượng cuộc sống của gia đình là hai yếu tố quan trọng đối với nhân lực quốc tế.

Thực tế phát triển các khu đô thị trong gần 20 năm qua cho thấy nhu cầu của nhóm khách hàng này không đơn thuần là tìm một căn hộ để ở.

Họ quan tâm đến tổng thể môi trường sống, từ cảnh quan xanh, mua sắm, giáo dục, y tế, thể thao, giải trí cho đến khả năng hình thành cộng đồng.

Đây cũng là lý do mô hình bất động sản tích hợp ngày càng được chú ý tại những khu vực tập trung đông chuyên gia, khu công nghiệp và doanh nghiệp FDI.

Norton Park và bài toán nhà ở cho chuyên gia

Một ví dụ được đưa ra tại tọa đàm là Norton Park, dự án Gamuda Land đang phát triển tại khu vực Thuận Giao, phía Bắc TPHCM – nơi tập trung nhiều hoạt động công nghiệp và FDI.

Dự án nằm kế cận VSIP 1, ga metro số 2, AEON Mall Thuận Giao và sân golf Sông Bé. Theo thông tin được giới thiệu, Norton Park có quy mô khoảng 7,9 ha, gồm hơn 1.200 căn hộ và 30 căn thương mại trong 6 tòa tháp.

Dự án được định vị ở phân khúc cao cấp và hướng đến nhu cầu của cộng đồng chuyên gia quốc tế.

Điểm đáng chú ý nằm ở cách tiếp cận phát triển. Thay vì chỉ cung cấp sản phẩm nhà ở, dự án hướng tới việc tích hợp cảnh quan xanh, tiện ích và không gian cộng đồng.

Mô hình này phản ánh một xu hướng rộng hơn của thị trường: nhà ở dành cho chuyên gia quốc tế không chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn về căn hộ mà còn phải đáp ứng tiêu chuẩn về toàn bộ hệ sinh thái sống.

Từ “sẵn sàng đến” đến “mong muốn ở lại”

Theo ông Dương Khai Dũng, TPHCM đang có nhiều lợi thế để thu hút chuyên gia Trung Quốc nói riêng và nhân lực quốc tế nói chung.

Đó là cơ hội kinh doanh, hệ sinh thái công nghiệp – doanh nghiệp, tính năng động của nền kinh tế, mức độ quốc tế hóa ngày càng cao và khoảng cách địa lý tương đối thuận lợi với nhiều thị trường châu Á.

Nhưng bài toán tiếp theo khó hơn là biến trạng thái “sẵn sàng đến” thành “mong muốn ở lại”, thậm chí xa hơn là “phát triển lâu dài”.

Điều này cũng phù hợp với xu hướng chính sách của TPHCM khi thành phố quan tâm hơn đến việc thu hút, tuyển chọn và sử dụng chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt.

Trong bối cảnh FDI thế hệ mới, thu hút vốn chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là có đủ nguồn nhân lực chất lượng cao để vận hành những dòng vốn đó và tạo ra giá trị lâu dài.

Vì vậy, cuộc cạnh tranh giữa các đô thị trong tương lai có thể không chỉ được đo bằng số dự án FDI hay tổng vốn đăng ký, mà còn bằng khả năng tạo ra một hệ sinh thái đủ hấp dẫn để nhân tài quốc tế lựa chọn sinh sống lâu dài.

Cơ hội nào cho thị trường bất động sản TPHCM?

Sự gia tăng của cộng đồng chuyên gia quốc tế có thể tạo ra nhu cầu mới đối với thị trường bất động sản.

Nhóm khách hàng này thường quan tâm đến vị trí thuận tiện, khoảng cách tới nơi làm việc, chất lượng quản lý vận hành, an ninh, tiện ích, trường học, bệnh viện và khả năng kết nối với các trung tâm thương mại, giải trí.

Điều đó có thể thúc đẩy sự phát triển của các khu đô thị tích hợp nằm gần khu công nghiệp, trung tâm công nghệ và các tuyến giao thông lớn.

Tuy nhiên, nhu cầu của chuyên gia quốc tế cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chủ đầu tư. Một dự án muốn thu hút nhóm khách hàng này cần quan tâm đồng thời đến chất lượng xây dựng, dịch vụ quản lý, không gian cộng đồng và khả năng kết nối giao thông.

Về dài hạn, sự phát triển của các khu vực tập trung FDI có thể tạo ra mối liên hệ ngày càng chặt chẽ giữa bất động sản – hạ tầng – việc làm – giáo dục – y tế – dịch vụ đô thị.

Đây là một thay đổi quan trọng đối với thị trường nhà ở TPHCM trong quá trình hướng tới mô hình đô thị có tính quốc tế cao hơn.

TPHCM cần một hệ sinh thái để người tài xem thành phố là “nhà”

Câu chuyện thu hút chuyên gia quốc tế đang cho thấy một thay đổi quan trọng trong cách các đô thị cạnh tranh.

Nếu trước đây lợi thế có thể đến từ chi phí, quỹ đất hay chính sách ưu đãi, thì với thế hệ FDI mới, yếu tố con người ngày càng trở thành trung tâm.

TPHCM đang có lợi thế về quy mô kinh tế, cộng đồng doanh nghiệp quốc tế, hệ sinh thái công nghiệp và vị trí trong khu vực. Nhưng để biến lợi thế đó thành năng lực cạnh tranh dài hạn, thành phố cần tạo ra môi trường mà chuyên gia quốc tế không chỉ muốn đến làm việc mà còn muốn đưa gia đình đến sống và gắn bó.

Điều đó đồng nghĩa với việc bài toán nhân tài không thể tách rời khỏi bài toán đô thị.

Một chuyên gia có thể được thu hút bởi một công việc, nhưng quyết định ở lại có thể được quyết định bởi trường học của con, bệnh viện của gia đình, căn nhà họ sống, thời gian đi làm, không gian xanh cuối tuần và cộng đồng mà họ thuộc về.

Vì vậy, trong kỷ nguyên tăng trưởng mới, năng lực cạnh tranh của TPHCM có thể ngày càng được thể hiện qua một câu hỏi đơn giản nhưng có ý nghĩa lớn: Thành phố có đủ tốt để những người tài muốn đến, muốn ở lại và xem đây là nhà hay không?

Nguồn tham khảo: Nội dung được biên tập dựa trên thông tin từ nội dung tọa đàm do VTV Nam Bộ tổ chức và các số liệu, phát biểu được cung cấp trong nội dung gốc.

Câu hỏi về TPHCM muốn thu hút nhân tài quốc tế

Vì sao TPHCM muốn thu hút nhân tài quốc tế?

Dòng vốn FDI đang chuyển dần sang các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao như AI, bán dẫn, R&D, trung tâm dữ liệu, kinh tế số và năng lượng mới. Những ngành này đòi hỏi đội ngũ chuyên gia và nhân lực chất lượng cao, do đó khả năng thu hút nhân tài trở thành yếu tố quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của thành phố.

Chuyên gia nước ngoài quan tâm những gì khi lựa chọn nơi sinh sống?

Ngoài cơ hội nghề nghiệp và thu nhập, họ có thể quan tâm đến trường học cho con, y tế, nhà ở, giao thông, thời gian di chuyển, an toàn, không gian xanh, tiện ích và khả năng hình thành cộng đồng.

Vì sao bất động sản lại liên quan đến việc thu hút nhân tài?

Nhà ở là một phần quan trọng trong môi trường sống. Đối với chuyên gia quốc tế có ý định ở lại nhiều năm, một dự án có vị trí thuận tiện, tiện ích đầy đủ và môi trường sống phù hợp cho gia đình có thể trở thành yếu tố hỗ trợ doanh nghiệp tuyển dụng và giữ chân nhân sự.

TPHCM có thể trở thành trung tâm nhân tài quốc tế?

Theo nhận định được đưa ra tại tọa đàm, TPHCM có tiềm năng hướng tới mô hình “talent hub”. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này cần sự kết hợp giữa chính sách nhân lực, cơ hội việc làm, hạ tầng, giao thông, giáo dục, y tế, nhà ở và chất lượng sống.

FDI thế hệ mới tác động thế nào đến bất động sản?

Khi các ngành công nghệ cao và dịch vụ quốc tế phát triển, nhu cầu nhà ở chất lượng cao, văn phòng, thương mại, dịch vụ và các khu đô thị tích hợp quanh những trung tâm việc làm có thể gia tăng. Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế còn phụ thuộc vào tốc độ giải ngân đầu tư, phát triển hạ tầng và nhu cầu thực tế của thị trường.