Hà Nội Đề Xuất Bồi Thường 60% Giá Trị Nhà, Đất Với Khu Tập Thể Chưa Có Sổ Đỏ: Hàng Nghìn Hộ Dân Có Thể Hưởng Lợi

UBND TP Hà Nội vừa trình HĐND Thành phố xem xét ban hành Nghị quyết quy định một số nội dung liên quan đến cho thuê đất, tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cũng như cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn theo Luật Thủ đô 2026.

Trong số các nội dung đáng chú ý, đề xuất hỗ trợ tới 60% giá trị bồi thường đối với nhà và đất của các hộ dân đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận.

Đây được xem là một trong những giải pháp nhằm tháo gỡ những tồn tại kéo dài nhiều năm liên quan đến các khu tập thể cũ, nhà thuộc sở hữu Nhà nước và công tác giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án phát triển đô thị trên địa bàn Thủ đô.

Điều kiện để được hỗ trợ 60% giá trị bồi thường

Theo đề xuất của UBND TP Hà Nội, chính sách hỗ trợ này sẽ áp dụng đối với các trường hợp:

• Đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước.
• Chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở.
• Có khuôn viên riêng, sử dụng riêng.
• Được sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2006.
• Không thuộc trường hợp giao đất trái thẩm quyền.

Khi Nhà nước thu hồi đất, các hộ dân thuộc nhóm đối tượng trên sẽ được hỗ trợ bằng tiền tương đương 60% giá trị bồi thường đối với phần nhà và đất bị thu hồi.

Tuy nhiên, diện tích được hỗ trợ sẽ không vượt quá hạn mức giao đất ở theo quy định hiện hành của Thành phố Hà Nội.

Đây được xem là mức hỗ trợ khá lớn nếu so sánh với nhiều chính sách trước đây, giúp người dân giảm bớt thiệt hại trong quá trình thu hồi đất và tái định cư.

Người dân còn được mua căn hộ tái định cư

Không chỉ nhận khoản hỗ trợ bằng tiền, UBND TP Hà Nội còn đề xuất bổ sung chính sách tái định cư đối với những hộ dân không còn nơi ở khác.

Cụ thể, hộ gia đình hoặc cá nhân sau khi bị thu hồi đất nếu không còn đất ở hoặc nhà ở nào khác trên địa bàn xã, phường nơi có đất bị thu hồi sẽ được mua một căn hộ tái định cư theo quy định của Thành phố.

Chính sách này được đánh giá là giúp đảm bảo quyền lợi về chỗ ở cho người dân trong quá trình thực hiện các dự án phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị hoặc cải tạo các khu tập thể cũ.

Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai hàng loạt dự án cải tạo chung cư cũ và mở rộng hệ thống giao thông đô thị, việc bổ sung quỹ nhà tái định cư sẽ góp phần tạo sự đồng thuận trong công tác giải phóng mặt bằng.

Quy định bồi thường đối với công trình hạ tầng kỹ thuật và xã hội

Ngoài nhóm nhà tập thể chưa có sổ đỏ, dự thảo Nghị quyết cũng đưa ra quy định cụ thể về việc bồi thường đối với các công trình hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phải di dời khi Nhà nước thu hồi đất.

Theo đó:

• Các công trình đang sử dụng, buộc phải di chuyển sẽ được bồi thường bằng tiền.
• Mức bồi thường được tính theo giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.
• Đơn vị quản lý và khai thác công trình có trách nhiệm xây dựng lại hoặc tổ chức di chuyển công trình.

Đối với những công trình không còn sử dụng hoặc đã xuống cấp, không phục vụ nhu cầu thực tế thì sẽ không thuộc diện được bồi thường.

Quy định này nhằm tránh tình trạng phát sinh chi phí ngân sách không cần thiết và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Hỗ trợ đối với công trình xây dựng không hợp pháp

Một điểm đáng chú ý khác trong đề xuất của Hà Nội là cơ chế hỗ trợ đối với các công trình xây dựng không hợp pháp nhưng tồn tại ổn định trong một thời gian dài.

Theo dự thảo:

• Công trình xây dựng từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024.
• Được xây dựng trên đất đủ điều kiện được bồi thường.
• Không vi phạm pháp luật đất đai.

Sẽ được xem xét hỗ trợ bằng 20% mức bồi thường theo quy định.

Diện tích được hỗ trợ cũng không vượt quá hạn mức giao đất tối đa tại địa phương.

Chính sách này được cho là phù hợp với thực tiễn khi nhiều hộ dân đã đầu tư xây dựng nhà ở nhưng chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý do nhiều nguyên nhân khách quan.

Mở rộng cơ hội tái định cư cho người bị thu hồi đất

Ngoài các trường hợp nêu trên, dự thảo còn quy định nhiều trường hợp được xem xét bố trí đất ở hoặc nhà tái định cư.

Bao gồm:

• Nhà nước thu hồi toàn bộ đất ở nhưng người dân còn đất hoặc nhà ở khác có diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa.
• Nhà nước thu hồi một phần đất ở nhưng diện tích còn lại không đủ điều kiện xây dựng nhà ở.
• Người Việt Nam định cư ở nước ngoài đang sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất hợp pháp tại Hà Nội.

Các trường hợp này có thể được bồi thường bằng đất ở hoặc mua nhà tái định cư theo quy định của Thành phố.

Chính sách mới sẽ tác động thế nào đến thị trường bất động sản?

Theo các chuyên gia, việc Hà Nội xây dựng cơ chế hỗ trợ rõ ràng và linh hoạt hơn đối với các trường hợp chưa có sổ đỏ sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng cho nhiều dự án trọng điểm.

Bên cạnh đó, chính sách này còn giúp:

• Giảm tranh chấp liên quan đến quyền lợi bồi thường.
• Tăng sự đồng thuận của người dân.
• Đẩy nhanh tiến độ cải tạo chung cư cũ.
• Hỗ trợ quá trình phát triển hạ tầng đô thị.
• Tạo môi trường đầu tư minh bạch hơn cho thị trường bất động sản.

Đặc biệt, hàng nghìn hộ dân đang sinh sống tại các khu tập thể cũ trên địa bàn Hà Nội có thể được hưởng lợi nếu đề xuất này chính thức được thông qua.

Đề xuất hỗ trợ 60% giá trị bồi thường đối với nhà tập thể chưa có sổ đỏ là bước đi đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện chính sách đất đai tại Hà Nội theo Luật Thủ đô 2026. Nếu được thông qua, chính sách này không chỉ giúp bảo đảm quyền lợi cho người dân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng, cải tạo đô thị và phát triển hạ tầng trong giai đoạn tới.

Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với cả người dân lẫn thị trường bất động sản Thủ đô khi các nút thắt liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đang từng bước được tháo gỡ.