Bộ Tài chính nghiên cứu thuế bất động sản: Thị trường địa ốc sẽ chịu tác động ra sao?

Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu xây dựng thuế bất động sản

Thông tin Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu xây dựng chính sách thuế bất động sản đang thu hút sự quan tâm lớn từ giới đầu tư, doanh nghiệp địa ốc cũng như người dân sở hữu nhà đất.

Theo nội dung trả lời kiến nghị của đại biểu Quốc hội Đoàn Thu Hà (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn), Bộ Tài chính cho biết cơ quan này đang rà soát, tổng hợp các vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai các sắc thuế liên quan đến bất động sản để báo cáo cấp có thẩm quyền vào thời điểm phù hợp.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ, đồng thời yêu cầu hoàn thiện hệ thống chính sách thuế nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và điều tiết thị trường ngày càng được đặt ra rõ rệt hơn.

Đề xuất đánh giá lại hiệu quả thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

Theo kiến nghị gửi Bộ Tài chính, đại biểu Quốc hội Đoàn Thu Hà đề nghị rà soát toàn diện hiệu quả thực hiện của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành.

Trong đó, nội dung được quan tâm đặc biệt là hiệu quả kinh tế – xã hội của sắc thuế này đối với hộ gia đình và cá nhân trong thời gian qua.

Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị đánh giá tương quan giữa:

• Số thu ngân sách từ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
• Chi phí vận hành và tổ chức thực hiện chính sách thuế.
• Tác động thực tế tới thị trường và người dân.

Đây được xem là cơ sở để cân nhắc khả năng miễn, giảm loại thuế này trong tương lai nếu cần thiết.

Đáng chú ý, về dài hạn, đại biểu kiến nghị nghiên cứu xây dựng Luật Thuế tài sản hoặc Luật Thuế bất động sản nhằm thay thế các quy định hiện hành để nâng cao hiệu quả quản lý nhà đất và tài sản có giá trị lớn.

Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp mang về khoảng 1.700 tỷ đồng mỗi năm

Trong phần phản hồi, Bộ Tài chính cho biết đã tiến hành tổng kết và rà soát các luật thuế theo Kế hoạch số 81 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quyết định 2114 của Thủ tướng Chính phủ.

Các sắc thuế được rà soát bao gồm:

• Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
• Thuế sử dụng đất nông nghiệp.
• Các chính sách thuế liên quan bất động sản.

Theo thống kê từ Bộ Tài chính, giai đoạn 2012–2021, nguồn thu từ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đạt trung bình khoảng 1.700 tỷ đồng mỗi năm, với tốc độ tăng trưởng thu bình quân khoảng 11,2%/năm.

Cơ quan này đánh giá đây là nguồn thu tương đối ổn định cho ngân sách nhà nước. Đồng thời cho rằng vẫn còn dư địa để xem xét chính sách miễn, giảm thuế trong những trường hợp cần thiết.

Thông tin này cho thấy cơ quan quản lý đang tiếp cận theo hướng vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách, vừa cân nhắc yếu tố hỗ trợ người dân và ổn định thị trường.

Bộ Tài chính từng đề xuất xây dựng Luật Thuế bất động sản

Theo Bộ Tài chính, ngày 16/3/2023, Chính phủ đã ban hành Báo cáo số 71/BC-CP gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên quan đến kết quả triển khai Kế hoạch số 81.

Trong báo cáo này, cơ quan chức năng đã đề cập đến việc rà soát Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp, đồng thời định hướng xây dựng dự án Luật Thuế bất động sản thay thế hai luật hiện hành.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, thuế bất động sản là chính sách thuế có phạm vi điều chỉnh rộng, phức tạp và có thể tạo ảnh hưởng lớn tới:

• Người dân sở hữu nhà đất.
• Nhà đầu tư bất động sản.
• Doanh nghiệp địa ốc.
• Thị trường giao dịch bất động sản.
• Nền kinh tế nói chung.

Chính vì vậy, quá trình nghiên cứu được thực hiện khá thận trọng nhằm đảm bảo phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội của Việt Nam cũng như thông lệ quốc tế.

Vì sao thuế bất động sản luôn gây tranh luận?

Trên thực tế, câu chuyện đánh thuế bất động sản không phải chủ đề mới. Trong nhiều năm qua, các đề xuất liên quan đến thuế nhà đất, thuế tài sản hay thuế căn nhà thứ hai luôn nhận được sự quan tâm rất lớn từ xã hội.

Nguyên nhân là bởi loại thuế này có thể tác động trực tiếp tới hoạt động sở hữu và đầu tư bất động sản.

Một số ý kiến cho rằng việc áp dụng thuế bất động sản sẽ giúp:

• Hạn chế đầu cơ nhà đất.
• Tăng hiệu quả sử dụng tài sản.
• Giảm tình trạng bỏ hoang bất động sản.
• Tăng nguồn thu ổn định cho ngân sách.
• Góp phần minh bạch hóa thị trường.

Tuy nhiên, cũng có nhiều lo ngại về khả năng làm tăng chi phí sở hữu nhà ở, tạo áp lực tài chính lên người dân hoặc ảnh hưởng đến thanh khoản thị trường nếu áp dụng chưa phù hợp.

Thị trường bất động sản sẽ bị tác động thế nào?

Các chuyên gia nhận định, nếu được xây dựng, Luật Thuế bất động sản trong tương lai có thể tạo ra những thay đổi đáng kể trên thị trường địa ốc.

Tác động đến nhà đầu tư sở hữu nhiều bất động sản

Nhóm nhà đầu tư nắm giữ nhiều nhà đất có thể chịu tác động lớn nhất nếu chính sách thuế đánh mạnh vào tài sản thứ hai hoặc bất động sản bỏ hoang.

Điều này có thể khiến dòng tiền đầu cơ ngắn hạn giảm bớt.

Người mua ở thực được kỳ vọng hưởng lợi

Nếu chính sách được thiết kế hợp lý, việc hạn chế đầu cơ có thể giúp thị trường ổn định hơn, từ đó tạo thêm cơ hội cho người mua ở thực tiếp cận nhà ở.

Doanh nghiệp địa ốc phải thay đổi chiến lược

Các doanh nghiệp phát triển dự án có thể phải cơ cấu lại danh mục sản phẩm, tập trung nhiều hơn vào nhu cầu ở thực thay vì các phân khúc đầu cơ.

Thị trường minh bạch hơn

Thuế bất động sản thường đi kèm yêu cầu hoàn thiện dữ liệu quản lý tài sản, từ đó giúp nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế

Theo Bộ Tài chính, cơ quan này đang tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế cũng như đánh giá các bất cập phát sinh trong quá trình triển khai chính sách thuế đất hiện nay.

Việc nghiên cứu được đặt trong tổng thể cải cách hệ thống chính sách thuế giai đoạn 2021–2030 nhằm đảm bảo:

• Phù hợp điều kiện kinh tế – xã hội Việt Nam.
• Đồng bộ với các luật liên quan đất đai.
• Đảm bảo tính khả thi khi triển khai.
• Hạn chế tác động tiêu cực tới thị trường.

Nội dung này cũng đã được lãnh đạo Chính phủ thống nhất tại Công văn số 1115/VPCP-PL ngày 2/4/2024.

Dự kiến sửa Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp trong năm 2026

Ngoài việc nghiên cứu Luật Thuế bất động sản, Bộ Tài chính cũng cho biết đang xây dựng hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Theo kế hoạch, dự án luật này dự kiến sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.

Điều này cho thấy hệ thống chính sách thuế liên quan đến bất động sản tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh mẽ hơn nhằm phù hợp với bối cảnh phát triển mới của thị trường.

Chính sách thuế mới có thể định hình lại thị trường địa ốc

Việc nghiên cứu xây dựng Luật Thuế bất động sản cho thấy định hướng tăng cường quản lý và điều tiết thị trường nhà đất trong dài hạn.

Dù còn nhiều ý kiến trái chiều, giới chuyên gia cho rằng nếu được thiết kế hợp lý, minh bạch và có lộ trình phù hợp, chính sách thuế mới có thể góp phần tạo nền tảng phát triển bền vững hơn cho thị trường bất động sản Việt Nam trong tương lai.

Câu hỏi thường gặp về thuế bất động sản