Đề xuất miễn giấy phép xây dựng nhà dưới 7 tầng: Bước ngoặt lớn giúp người dân giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian

Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng với nhiều điểm mới đáng chú ý. Trong đó, nội dung nhận được sự quan tâm lớn từ người dân và giới đầu tư bất động sản là đề xuất miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng và tổng diện tích sàn dưới 500m2 trong một số khu vực nhất định.

Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những thay đổi quan trọng nhất trong lĩnh vực quản lý xây dựng những năm gần đây, góp phần giảm đáng kể thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian triển khai xây dựng nhà ở cho người dân.

Bộ Xây dựng đề xuất miễn giấy phép xây dựng với nhà dưới 7 tầng

Theo nội dung dự thảo nghị định, nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng và tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2 sẽ thuộc diện được miễn giấy phép xây dựng nếu không nằm trong các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù về quy hoạch và kiến trúc.

Cụ thể, các công trình được miễn giấy phép phải không thuộc các khu vực như:

• Khu chức năng trong quy hoạch chung thành phố
• Khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch
• Khu kinh tế
• Khu du lịch quốc gia
• Khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc
• Khu dân cư thuộc quy hoạch phát triển đô thị đặc thù

Điều này đồng nghĩa với việc nhiều hộ dân xây dựng nhà ở riêng lẻ tại các khu vực thông thường sẽ không còn phải trải qua quy trình xin giấy phép xây dựng như trước.

Đây được xem là bước tiến lớn trong việc cải cách thủ tục hành chính trong ngành xây dựng, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu xây dựng nhà ở dân dụng vẫn đang rất lớn tại các đô thị và khu vực vùng ven.

Nhiều loại công trình khác cũng được đề xuất miễn giấy phép

Không chỉ nhà ở riêng lẻ, Bộ Xây dựng còn đề xuất mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng đối với nhiều loại công trình khác nhằm giảm tình trạng chồng chéo thủ tục.

Một số nhóm công trình đáng chú ý gồm:

• Công trình xây dựng đặc thù
• Công trình trên đất quốc phòng, an ninh
• Công trình thuộc lĩnh vực điện lực
• Công trình hàng không và hạng mục phục vụ bảo đảm bay
• Các công trình đã được cơ quan chuyên môn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi

Theo cơ quan soạn thảo, việc miễn giấy phép với các công trình đã được thẩm định chuyên môn sẽ giúp giảm bớt các bước thủ tục lặp lại không cần thiết.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng vẫn giữ yêu cầu cấp phép đối với một số công trình thuộc dự án không do cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định. Đây chủ yếu là công trình cấp III và cấp IV – nhóm công trình có quy mô nhỏ và kỹ thuật không quá phức tạp.

Miễn giấy phép nhưng vẫn phải thông báo khởi công

Dù thuộc diện miễn giấy phép xây dựng, chủ đầu tư vẫn phải thực hiện thủ tục thông báo khởi công trước khi tiến hành xây dựng.

Theo dự thảo, hồ sơ gửi cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương sẽ tương đương hồ sơ xin cấp phép hiện nay nhưng không cần đơn đề nghị cấp phép.

Điều này nhằm đảm bảo cơ quan chức năng vẫn có thể kiểm soát trật tự xây dựng ngay từ đầu, tránh tình trạng xây dựng sai quy hoạch hoặc vi phạm pháp luật.

Quy định này cũng giúp cân bằng giữa mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính và yêu cầu quản lý đô thị hiệu quả.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực xây dựng

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo nghị định là định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số và thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến toàn trình.

Theo đề xuất mới:

• Người dân chỉ cần nộp một bộ hồ sơ điện tử
• Không còn phải nộp hai bộ hồ sơ giấy như hiện nay
• Cơ quan quản lý không được yêu cầu cung cấp lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia

Trong đó, các giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất sẽ được khai thác trực tiếp từ hệ thống dữ liệu quốc gia thay vì yêu cầu người dân photo, công chứng nhiều lần.

Đây được xem là bước đi quan trọng trong tiến trình xây dựng chính quyền số và cải thiện môi trường đầu tư xây dựng tại Việt Nam.

Thời gian cấp phép xây dựng có thể giảm một nửa

Bên cạnh việc miễn giấy phép đối với một số công trình, Bộ Xây dựng cũng đặt mục tiêu cắt giảm tới 50% thời gian giải quyết thủ tục cấp phép xây dựng so với hiện nay.

Theo đề xuất:

• Nhà ở riêng lẻ chỉ còn tối đa 7 ngày làm việc để cấp phép
• Các công trình khác tối đa 10 ngày làm việc

So với quy trình hiện hành, đây là sự thay đổi rất lớn giúp người dân và doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị dự án.

Đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản đang cần thêm động lực phục hồi, việc giảm thủ tục hành chính được kỳ vọng sẽ giúp tăng tốc hoạt động đầu tư xây dựng trong thời gian tới.

Người dân được hưởng lợi gì từ chính sách mới?

Nếu chính sách được thông qua, người dân sẽ hưởng nhiều lợi ích rõ rệt như:

Giảm chi phí thủ tục

Không còn phải thực hiện đầy đủ quy trình xin giấy phép giúp tiết kiệm thời gian và chi phí hồ sơ.

Rút ngắn tiến độ xây dựng

Việc giảm thời gian chờ cấp phép giúp công trình sớm được triển khai.

Hạn chế thủ tục giấy tờ

Ứng dụng hồ sơ điện tử và dữ liệu số giúp giảm đáng kể giấy tờ hành chính.

Tăng tính minh bạch

Việc chuyển đổi số giúp hạn chế tiếp xúc trực tiếp và giảm nguy cơ phát sinh thủ tục không cần thiết.

Đề xuất miễn giấy phép xây dựng cho nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng được xem là bước cải cách mạnh mẽ trong lĩnh vực xây dựng và quản lý đô thị. Không chỉ giúp người dân giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian và chi phí, chính sách này còn thể hiện quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi số và cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở vẫn tăng cao, việc đơn giản hóa thủ tục xây dựng được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho thị trường bất động sản, đồng thời giúp hoạt động xây dựng dân dụng trở nên minh bạch, thuận tiện và hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Câu hỏi thường gặp về đề xuất miễn giấy phép xây dựng