Bộ Xây Dựng Đề Xuất Giảm 50% Thời Gian Cấp Phép Xây Dựng: Nhà Ở Riêng Lẻ Chỉ Còn 7 Ngày

Bộ Xây dựng tăng tốc cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực xây dựng

Bộ Xây dựng vừa ban hành văn bản số 6854/BXD-VP gửi Bộ Tư pháp về việc tiếp tục rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng.

Động thái này được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy cải cách hành chính, giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án bất động sản, hạ tầng và nhà ở trên cả nước.

Theo Bộ Xây dựng, mục tiêu trọng tâm trong giai đoạn mới là:

• Số hóa toàn bộ quy trình xử lý hồ sơ
• Giảm tình trạng chồng chéo thủ tục
• Tinh gọn thành phần hồ sơ
• Rút ngắn thời gian giải quyết
• Giảm tiếp xúc trực tiếp giữa người dân với cơ quan quản lý

Đặc biệt, Bộ nhấn mạnh nguyên tắc:

“Từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến khi khởi công xây dựng, mỗi công trình chỉ phải thực hiện một thủ tục hành chính.”

Thực trạng cấp phép xây dựng hiện nay còn nhiều bất cập

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, thủ tục cấp phép xây dựng hiện vẫn được thực hiện dựa trên:

• Luật Xây dựng 2014
• Luật sửa đổi, bổ sung năm 2020
• Luật Xây dựng năm 2025
• Nghị định 175/2024/NĐ-CP

Mặc dù nhiều thành phần hồ sơ đã được đơn giản hóa trong thời gian qua, nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều bất cập.

Cụ thể:

• Hồ sơ thẩm định thiết kế cơ sở bị chồng chéo với hồ sơ cấp phép xây dựng
• Người dân phải nộp 2 bộ hồ sơ giấy
• Thời gian giải quyết kéo dài từ 15 – 20 ngày
• Một số thủ tục chưa được liên thông dữ liệu

Điều này khiến:

• Doanh nghiệp mất nhiều thời gian
• Chi phí hành chính gia tăng
• Tiến độ triển khai dự án bị ảnh hưởng
• Người dân gặp khó khi xây dựng nhà ở

Nhiều trường hợp sẽ được miễn giấy phép xây dựng

Theo định hướng cải cách mới, Bộ Xây dựng đề xuất mở rộng thêm các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng.

Các nhóm công trình dự kiến được miễn gồm:

• Công trình quốc phòng – an ninh
• Công trình hàng không
• Công trình bảo đảm bay
• Công trình điện lực theo luật chuyên ngành
• Công trình đã được cơ quan chuyên môn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi
• Một số công trình đặc thù khác

Việc mở rộng diện miễn giấy phép được đánh giá sẽ giúp giảm đáng kể áp lực thủ tục cho các dự án đầu tư lớn.

Nhà ở riêng lẻ vẫn là nhóm chính phải xin giấy phép

Theo Bộ Xây dựng, sau khi tinh giản thủ tục, nhóm đối tượng chủ yếu vẫn phải xin giấy phép xây dựng sẽ gồm:

• Nhà ở riêng lẻ tại đô thị
• Nhà ở trong khu vực có yêu cầu quản lý kiến trúc
• Công trình cấp III, IV không thuộc diện thẩm định nghiên cứu khả thi

Điều này cho thấy trong thời gian tới, việc quản lý xây dựng sẽ tập trung nhiều hơn vào:

• Kiểm soát quy hoạch đô thị
• Quản lý kiến trúc cảnh quan
• Bảo đảm an toàn công trình dân dụng

Trong khi đó, nhiều dự án lớn đã qua thẩm định chuyên ngành sẽ được giảm đáng kể thủ tục hành chính.

Người dân chỉ cần nộp 1 bộ hồ sơ điện tử

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong đề xuất lần này là việc đẩy mạnh thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình.

Theo dự thảo mới:

• Người dân chỉ cần nộp 1 bộ hồ sơ điện tử
• Không còn phải nộp 2 bộ hồ sơ giấy như hiện nay
• Hồ sơ sẽ được xử lý hoàn toàn trên môi trường số

Đặc biệt, cơ quan quản lý sẽ tự khai thác dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia thay vì yêu cầu người dân bổ sung lại các giấy tờ đã có sẵn.

Ví dụ:

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• Thông tin cư trú
• Dữ liệu quy hoạch
• Thông tin doanh nghiệp

Việc liên thông dữ liệu này được kỳ vọng giúp:

• Giảm giấy tờ
• Giảm sai sót hồ sơ
• Tiết kiệm thời gian đi lại
• Tăng tính minh bạch

Đề xuất giảm 50% thời gian cấp phép xây dựng

Một thay đổi quan trọng khác là Bộ Xây dựng đề xuất cắt giảm một nửa thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy phép xây dựng.

Theo phương án mới:

• Nhà ở riêng lẻ: tối đa 7 ngày làm việc
• Các công trình khác: tối đa 10 ngày làm việc

Trong khi hiện nay:

• Nhà ở riêng lẻ thường mất khoảng 15 ngày
• Công trình khác có thể kéo dài tới 20 ngày

Nếu đề xuất được thông qua, đây sẽ là một trong những đợt cải cách mạnh nhất của ngành xây dựng trong nhiều năm trở lại đây.

Hàng loạt thủ tục xây dựng khác cũng được đề xuất bãi bỏ

Không chỉ cải cách thủ tục cấp phép xây dựng, Bộ Xây dựng còn đề xuất cắt giảm nhiều quy trình khác.

Giảm đối tượng phải thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi

Nhiều dự án quy mô nhỏ hoặc ít rủi ro có thể không cần thực hiện bước thẩm định như hiện nay.

Đơn giản hóa hồ sơ thẩm định

Các loại giấy tờ trùng lặp hoặc không cần thiết sẽ được cắt giảm.

Rút ngắn thời gian thẩm định dự án

Quy trình thẩm định sẽ được xử lý đồng bộ trên nền tảng số nhằm giảm thời gian chờ đợi.

Bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở

Đây là bước được đánh giá đang gây kéo dài tiến độ cho nhiều dự án xây dựng.

Bỏ cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng cho tổ chức

Thay vì xin cấp chứng chỉ như hiện nay, doanh nghiệp sẽ chuyển sang cơ chế:

• Tự công bố năng lực
• Tự chịu trách nhiệm trước pháp luật

Đây được xem là bước thay đổi lớn theo hướng tăng tính tự chủ cho doanh nghiệp.

Tác động tích cực tới thị trường bất động sản và xây dựng

Các chuyên gia đánh giá việc cải cách mạnh thủ tục xây dựng có thể tạo ra nhiều tác động tích cực cho nền kinh tế.

Đối với doanh nghiệp

• Giảm chi phí hành chính
• Đẩy nhanh tiến độ đầu tư
• Rút ngắn thời gian triển khai dự án
• Giảm áp lực vốn vay

Đối với người dân

• Dễ tiếp cận thủ tục hơn
• Giảm thời gian xin phép xây dựng
• Hạn chế đi lại
• Minh bạch hồ sơ

Đối với thị trường bất động sản

• Tăng nguồn cung dự án
• Giảm tình trạng chậm pháp lý
• Đẩy nhanh tiến độ xây dựng
• Kích thích đầu tư

Trong bối cảnh nhiều dự án đang gặp khó khăn pháp lý, việc tinh giản thủ tục được xem là giải pháp quan trọng giúp khơi thông thị trường.

Chuyển đổi số ngành xây dựng đang tăng tốc

Việc triển khai thủ tục trực tuyến toàn trình cho thấy ngành xây dựng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ.

Theo định hướng mới:

• Hồ sơ giấy sẽ giảm dần
• Dữ liệu được liên thông giữa các cơ quan
• Quy trình xử lý minh bạch hơn
• Người dân có thể theo dõi tiến độ online

Đây cũng là xu hướng phù hợp với mục tiêu xây dựng chính phủ số và đô thị thông minh trong giai đoạn 2026 – 2030.

Kỳ vọng tạo bước đột phá cho môi trường đầu tư xây dựng

Việc Bộ Xây dựng quyết liệt cải cách thủ tục hành chính cho thấy nỗ lực lớn trong việc cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy phát triển thị trường bất động sản.

Nếu các đề xuất được triển khai đồng bộ, thời gian tới người dân và doanh nghiệp có thể được hưởng lợi từ:

• Thủ tục nhanh hơn
• Hồ sơ đơn giản hơn
• Chi phí thấp hơn
• Quy trình minh bạch hơn

Đây cũng được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng đầu tư công, phát triển đô thị và phục hồi thị trường bất động sản trong giai đoạn mới.