Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) với tỷ lệ tán thành caoVới 466/479 đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Đây được xem là một bước điều chỉnh quan trọng trong quá trình hoàn thiện chính sách quản lý và sử dụng đất đai, hướng tới tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.Theo thông tin được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên công bố, Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 13 chương, 112 điều và dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027, ngoại trừ các trường hợp được quy định tại khoản 4 và khoản 5 Điều 109 của luật.Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).Quá trình hoàn thiện dự thảo luật được Chính phủ chỉ đạo rà soát kỹ lưỡng nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ và thống nhất với các quy định pháp luật liên quan, đặc biệt là Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật chuyên ngành khác.Đáng chú ý, nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến thị trường bất động sản đã được chỉnh lý, trong đó tập trung vào quy hoạch sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường và tái định cư, giao đất, cho thuê đất, tài chính đất đai, giá đất cũng như thủ tục đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.1. Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất theo hướng thống nhất trên một địa bànMột trong những điểm đáng chú ý của Luật Đất đai (sửa đổi) là định hướng đổi mới hệ thống quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất theo hướng thống nhất, hạn chế sự chồng chéo giữa các cấp quản lý.Theo báo cáo giải trình của Chính phủ, dự thảo luật đã được hoàn thiện theo tinh thần Nghị quyết số 21, hướng tới mục tiêu chỉ có một quy hoạch chung thống nhất trên một địa bàn.Cụ thể, luật không còn quy định việc lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh như trước. Thay vào đó, phương án sử dụng đất sẽ trở thành một nội dung trong quy hoạch tỉnh.Ở cấp xã, dự thảo cũng không quy định lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã riêng biệt. Kế hoạch sử dụng đất cấp xã được xác định là một nội dung phục vụ triển khai quy hoạch chung, trên cơ sở phân cấp và cập nhật các nội dung liên quan từ quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, cũng như quy hoạch ngành có sử dụng đất.Việc thay đổi cách tiếp cận này nhằm tạo sự thống nhất trong quản lý không gian phát triển, giảm tình trạng nhiều loại quy hoạch cùng tồn tại nhưng thiếu liên kết hoặc chưa đồng bộ.Đối với thị trường bất động sản, quy hoạch có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xác định tiềm năng phát triển của từng khu vực. Khi hệ thống quy hoạch được tổ chức thống nhất hơn, nhà đầu tư và người dân có thể thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thông tin, đánh giá khả năng phát triển dự án và theo dõi định hướng sử dụng đất tại địa phương.Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào chất lượng quy hoạch, quá trình công khai thông tin và năng lực tổ chức thực hiện của các cơ quan quản lý.2. Siết chặt quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cưCông tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tiếp tục là một trong những nội dung được quan tâm trong quá trình sửa đổi luật.Theo báo cáo giải trình, dự thảo luật đã bổ sung các quy định theo hướng chặt chẽ hơn đối với hoạt động thu hồi đất và các chính sách liên quan.Đây là vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, đặc biệt là các hộ gia đình, cá nhân có đất nằm trong phạm vi triển khai dự án đầu tư, xây dựng hạ tầng hoặc các công trình phát triển kinh tế – xã hội.Việc hoàn thiện các quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được kỳ vọng sẽ góp phần tăng tính minh bạch trong quá trình thu hồi đất, hạn chế những bất cập phát sinh và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người dân.Đối với doanh nghiệp bất động sản, các quy định rõ ràng hơn cũng có ý nghĩa trong việc dự báo tiến độ giải phóng mặt bằng, kiểm soát chi phí và hạn chế rủi ro pháp lý khi triển khai dự án.Trong thực tế, chậm trễ ở khâu bồi thường và giải phóng mặt bằng thường là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án kéo dài thời gian thực hiện. Vì vậy, việc hoàn thiện cơ chế pháp lý trong lĩnh vực này được xem là yếu tố quan trọng để cải thiện môi trường đầu tư.3. Thay đổi căn cứ giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đấtMột nội dung khác được chỉnh lý đáng chú ý là quy định về giao đất, cho thuê đất và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra, dự thảo luật đã bãi bỏ quy định về việc xem xét căn cứ giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư trên cơ sở đánh giá tiến độ sử dụng đất và tiến độ đầu tư của dự án.Đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư nhưng thuộc diện được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, Chính phủ đề xuất giữ nguyên phương án đã trình Quốc hội.Những điều chỉnh này có ý nghĩa đối với quá trình thực hiện thủ tục đầu tư và tiếp cận đất đai của doanh nghiệp.Đặc biệt, đối với các dự án có quy mô lớn, việc xác định rõ căn cứ pháp lý khi giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất sẽ giúp hạn chế cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng pháp luật.Dù vậy, nhà đầu tư vẫn cần theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành để xác định chính xác điều kiện, trình tự và hồ sơ áp dụng đối với từng loại dự án.4. Chính sách tài chính đất đai và bảng giá đất mới áp dụng từ năm 2028Tài chính đất đai và giá đất là nhóm chính sách có tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp bất động sản cũng như thị trường nhà ở.Theo nội dung giải trình, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định của luật mới sẽ được ban hành để áp dụng từ ngày 1/1/2028.Trong khi đó, các quy định về giá đất tại Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết số 254 tiếp tục được áp dụng đối với các trường hợp đến hết ngày 31/12/2027.Như vậy, cần phân biệt hai mốc thời gian quan trọng:Ngày 1/7/2027: Thời điểm Luật Đất đai (sửa đổi) bắt đầu có hiệu lực, trừ những trường hợp được quy định riêng.Ngày 1/1/2028: Thời điểm áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định của luật mới.Việc phân chia thời điểm áp dụng được kỳ vọng tạo khoảng thời gian chuyển tiếp để các địa phương chuẩn bị dữ liệu, xây dựng bảng giá đất và hoàn thiện các điều kiện cần thiết cho quá trình triển khai.Đối với người dân, chính sách giá đất có thể ảnh hưởng đến nhiều nghĩa vụ tài chính như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các khoản liên quan đến việc thực hiện quyền sử dụng đất.Đối với doanh nghiệp, giá đất là một yếu tố quan trọng trong việc tính toán chi phí đầu tư, xác định hiệu quả tài chính và xây dựng phương án kinh doanh bất động sản.Do đó, việc theo dõi các quy định chuyển tiếp và văn bản hướng dẫn trong giai đoạn 2027 – 2028 sẽ đặc biệt quan trọng.5. Tăng nghĩa vụ tài chính đối với dự án bỏ hoang, chậm đưa đất vào sử dụngMột trong những vấn đề được quan tâm trong quá trình sửa đổi luật là tình trạng dự án đầu tư được giao đất nhưng không triển khai hoặc chậm đưa đất vào sử dụng.Thay vì chỉ tập trung vào biện pháp thu hồi đất, dự thảo luật đã quy định cụ thể hơn về việc tính tiền sử dụng đất tăng thêm và tiền thuê đất tăng thêm đối với các dự án đầu tư không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng.Đây là hướng tiếp cận sử dụng công cụ tài chính nhằm nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư trong quá trình khai thác và sử dụng quỹ đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê.Thực tế cho thấy, nhiều dự án bất động sản và dự án phát triển hạ tầng có thể bị đình trệ trong thời gian dài vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Tình trạng này không chỉ gây lãng phí nguồn lực đất đai mà còn ảnh hưởng đến quy hoạch, cảnh quan đô thị và cơ hội phát triển kinh tế tại địa phương.Việc quy định rõ hơn nghĩa vụ tài chính tăng thêm được kỳ vọng tạo áp lực để chủ đầu tư sử dụng đất đúng mục đích, đúng tiến độ và hạn chế tình trạng đầu cơ, giữ đất nhưng không triển khai dự án.Tuy nhiên, khi áp dụng trên thực tế, cần phân biệt rõ trường hợp chậm tiến độ do lỗi của nhà đầu tư với những trường hợp phát sinh khó khăn khách quan hoặc vướng mắc từ thủ tục hành chính.6. Mở rộng cơ hội cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho một số trường hợp nhận chuyển nhượngĐối với người dân, nội dung liên quan đến đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là một trong những điểm đáng chú ý.Theo báo cáo giải trình, dự thảo luật đã mở rộng phạm vi xem xét cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 do nhận chuyển nhượng nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục chuyển quyền theo quy định.Nội dung này được hoàn thiện theo tinh thần Nghị quyết số 21, hướng tới giải quyết những trường hợp giao dịch đất đai đã diễn ra trên thực tế nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.Trong nhiều năm qua, tình trạng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng giấy tờ viết tay hoặc giao dịch đã hoàn thành nhưng chưa đăng ký biến động vẫn tồn tại tại một số địa phương.Điều này khiến người nhận chuyển nhượng gặp khó khăn khi thực hiện các quyền của người sử dụng đất, chẳng hạn như chuyển nhượng tiếp, thế chấp, tặng cho hoặc thực hiện các thủ tục hành chính liên quan.Việc mở rộng xem xét cấp giấy chứng nhận có thể tạo thêm cơ sở pháp lý để giải quyết những trường hợp phù hợp với điều kiện luật định.Tuy nhiên, không đồng nghĩa mọi giao dịch bằng giấy viết tay đều đương nhiên được cấp sổ đỏ. Người sử dụng đất vẫn cần đáp ứng các điều kiện cụ thể về nguồn gốc, thời điểm sử dụng, giấy tờ liên quan và các yêu cầu khác theo quy định.Do đó, người dân có nhu cầu hợp thức hóa quyền sử dụng đất nên chủ động rà soát hồ sơ và theo dõi hướng dẫn của cơ quan quản lý đất đai tại địa phương.7. Bổ sung yêu cầu bảo đảm an toàn pháp lý trong giao dịch công chứngTrong quá trình tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu Quốc hội, dự thảo luật đã bổ sung cụm từ “bảo đảm an toàn pháp lý trong giao dịch” tại cuối khoản 4 Điều 21.Đồng thời, nội dung sửa đổi liên quan đến Luật Công chứng được định hướng theo nguyên tắc những giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia chặt chẽ và mức độ an toàn pháp lý cao sẽ thuộc diện phải công chứng khi được luật quy định hoặc được luật giao Chính phủ quy định.Đáng chú ý, quy định này được đề xuất có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, nhằm thống nhất với thời điểm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng có hiệu lực thi hành.Đối với thị trường bất động sản, công chứng là một khâu quan trọng giúp xác thực giao dịch, hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia.Việc hoàn thiện quy định về công chứng được kỳ vọng góp phần nâng cao tính an toàn pháp lý trong các giao dịch đất đai, đặc biệt đối với những giao dịch có giá trị lớn và liên quan đến quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất.8. Chính sách xác định giá trị quỹ đất thanh toán cho dự án BT tiếp tục được nghiên cứuMột vấn đề khác được đề cập trong báo cáo giải trình là thời điểm xác định giá đất đối với quỹ đất dùng để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án theo hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT).Theo Chính phủ, phương án xử lý những khó khăn, vướng mắc liên quan đến thời điểm xác định giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT chưa được báo cáo cấp có thẩm quyền và chưa được đánh giá đầy đủ về tác động.Vì vậy, tại thời điểm hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), chưa đủ cơ sở thực tiễn để đề xuất chính sách cụ thể đối với nội dung này.Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Tài chính tiếp tục đánh giá kỹ lưỡng vấn đề nhằm nghiên cứu phương án sửa đổi trong Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).Đây là nội dung có ý nghĩa đối với các dự án hạ tầng triển khai theo hình thức BT, trong đó nhà đầu tư thực hiện công trình và được thanh toán bằng quỹ đất theo cơ chế pháp luật quy định.Việc xác định đúng thời điểm và giá trị quỹ đất thanh toán có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, đồng thời hạn chế nguy cơ thất thoát tài sản công.9. Luật Đất đai (sửa đổi) có thể tác động như thế nào đến thị trường bất động sản?Với phạm vi điều chỉnh rộng, Luật Đất đai (sửa đổi) được kỳ vọng tạo ra những thay đổi đáng kể đối với hoạt động quản lý, khai thác và sử dụng đất đai.Trước hết, việc điều chỉnh hệ thống quy hoạch có thể góp phần tăng tính thống nhất trong quản lý không gian phát triển, tạo thuận lợi cho quá trình triển khai các dự án bất động sản và hạ tầng.Thứ hai, các quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được hoàn thiện có thể góp phần giải quyết những vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng.Thứ ba, cơ chế tài chính đất đai và bảng giá đất mới từ năm 2028 sẽ là yếu tố mà doanh nghiệp và người dân cần đặc biệt quan tâm. Chi phí đất đai có ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành dự án, nghĩa vụ tài chính và quyết định đầu tư.Thứ tư, việc mở rộng xem xét cấp giấy chứng nhận đối với một số trường hợp nhận chuyển nhượng chưa hoàn tất thủ tục có thể giúp tháo gỡ khó khăn pháp lý cho người dân, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.Cuối cùng, việc tăng nghĩa vụ tài chính đối với các dự án bỏ hoang hoặc chậm đưa đất vào sử dụng có thể góp phần hạn chế tình trạng lãng phí tài nguyên đất đai.Dù vậy, tác động thực tế của luật sẽ phụ thuộc nhiều vào hệ thống văn bản hướng dẫn, khả năng tổ chức thực hiện tại các địa phương và mức độ minh bạch của dữ liệu đất đai.Đối với nhà đầu tư, việc nắm bắt sớm các thay đổi pháp lý là cần thiết để đánh giá chính xác rủi ro, lựa chọn thời điểm đầu tư và xây dựng chiến lược phát triển dài hạn.10. Những mốc thời gian quan trọng cần lưu ýTheo nội dung được công bố trong quá trình thông qua Luật Đất đai (sửa đổi), một số mốc thời gian đáng chú ý gồm:Ngày 1/1/2027: Thời điểm dự kiến có hiệu lực của quy định sửa đổi liên quan đến công chứng được đề cập trong báo cáo giải trình.Ngày 1/7/2027: Thời điểm Luật Đất đai (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, trừ những trường hợp được quy định riêng tại khoản 4 và khoản 5 Điều 109.Ngày 31/12/2027: Mốc kết thúc giai đoạn áp dụng các quy định về giá đất tại Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết số 254 theo nội dung chuyển tiếp được nêu.Ngày 1/1/2028: Thời điểm áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định của luật mới.Các mốc thời gian này có ý nghĩa quan trọng đối với người sử dụng đất, doanh nghiệp phát triển dự án và nhà đầu tư bất động sản trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, thực hiện nghĩa vụ tài chính và xây dựng kế hoạch kinh doanh.Việc Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) với 466/479 đại biểu tán thành đánh dấu một bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai.Với 13 chương và 112 điều, luật tập trung điều chỉnh nhiều vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động quản lý đất đai, thị trường bất động sản và quyền lợi của người sử dụng đất.Những nội dung đáng chú ý bao gồm đổi mới quy hoạch sử dụng đất, hoàn thiện cơ chế thu hồi đất và bồi thường, điều chỉnh chính sách giao đất và cho thuê đất, áp dụng bảng giá đất mới từ năm 2028, tăng trách nhiệm tài chính đối với dự án chậm triển khai và mở rộng xem xét cấp giấy chứng nhận cho một số trường hợp nhận chuyển nhượng chưa hoàn tất thủ tục.Trong thời gian tới, việc ban hành các văn bản hướng dẫn và tổ chức triển khai tại địa phương sẽ đóng vai trò quyết định đối với hiệu quả thực thi chính sách.Đối với người dân và nhà đầu tư, chủ động cập nhật quy định mới, kiểm tra tính pháp lý của bất động sản và theo dõi thông tin quy hoạch sẽ là những yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro và đưa ra quyết định phù hợp.Nguồn tham khảoNội dung báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) của Chính phủ.Thông tin về kết quả biểu quyết thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) tại Quốc hội.Câu hỏi về Luật Đất đai (sửa đổi)1. Luật Đất đai (sửa đổi) được Quốc hội thông qua với bao nhiêu phiếu tán thành?Luật được thông qua với 466/479 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành.2. Luật Đất đai (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày nào?Theo nội dung được công bố, luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, ngoại trừ các trường hợp được quy định tại khoản 4 và khoản 5 Điều 109.3. Bảng giá đất mới được áp dụng từ khi nào?Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định của luật mới được ban hành để áp dụng từ ngày 1/1/2028.4. Người mua đất bằng giấy viết tay có cơ hội được cấp sổ đỏ không?Luật đã mở rộng xem xét cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 do nhận chuyển nhượng nhưng chưa hoàn tất thủ tục chuyển quyền. Tuy nhiên, việc cấp giấy chứng nhận còn phụ thuộc vào điều kiện và hồ sơ cụ thể theo quy định pháp luật.5. Luật mới có quy định xử lý dự án bất động sản bỏ hoang không?Có. Dự thảo luật quy định cụ thể về việc tính tiền sử dụng đất tăng thêm và tiền thuê đất tăng thêm đối với dự án đầu tư không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng.6. Luật mới có bỏ quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và cấp xã không?Theo nội dung dự thảo được giải trình, luật không còn quy định lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh riêng biệt. Phương án sử dụng đất trở thành một nội dung của quy hoạch tỉnh. Ở cấp xã, không lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã; kế hoạch sử dụng đất cấp xã là nội dung phục vụ thực hiện quy hoạch chung.7. Luật Đất đai (sửa đổi) có ảnh hưởng đến giá bất động sản không?Luật có thể tác động đến thị trường thông qua các quy định về giá đất, nghĩa vụ tài chính, quy hoạch và giao đất. Tuy nhiên, không thể kết luận giá bất động sản sẽ đồng loạt tăng hoặc giảm chỉ dựa trên việc luật được thông qua. Diễn biến giá còn phụ thuộc vào cung cầu, vị trí, hạ tầng, khả năng triển khai dự án và điều kiện kinh tế. Điều hướng bài viếtĐà Nẵng tiếp tục tháo gỡ pháp lý cho 26,34ha Khu đô thị Thanh Hà: Dự án Royal An Nam Living có bước tiến mới