Kiểm toán Nhà nước ký quy chế phối hợp với Gia Lai, Khánh Hòa, Đắk Lắk: Tăng giám sát ngân sách và quản lý đất đai

Chiều 13/10, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) tổ chức hội nghị sơ kết và ký kết Quy chế phối hợp công tác với ba địa phương gồm Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk. Thỏa thuận được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả giám sát, quản lý và sử dụng nguồn lực công, đặc biệt trong các lĩnh vực ngân sách, đầu tư hạ tầng, đất đai và tài sản công.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh các địa phương đã thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc cập nhật cơ chế phối hợp giữa cơ quan kiểm toán với chính quyền địa phương được đặt ra nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý mới, đồng thời tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong sử dụng nguồn lực nhà nước.

Hoàn thiện cơ chế phối hợp trong quản lý ngân sách địa phương

Tại hội nghị, ông Huỳnh Ngọc Quang, Kiểm toán trưởng KTNN khu vực VIII, cho biết hoạt động phối hợp giữa KTNN với Thường trực HĐND và UBND các tỉnh Gia Lai, Khánh Hòa, Đắk Lắk thời gian qua ngày càng đi vào thực chất. Công tác này góp phần hỗ trợ hoạt động kiểm toán, giám sát và quản lý, điều hành ngân sách địa phương.

Theo định hướng được nêu tại hội nghị, cơ chế phối hợp cần bảo đảm hoạt động kiểm toán gắn kết chặt chẽ hơn với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, giám sát và điều hành tại từng địa phương. Điều này có ý nghĩa trong bối cảnh các tỉnh phải đồng thời triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, đầu tư hạ tầng và quản lý nguồn lực sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính.

Quy chế mới được xây dựng trên cơ sở kế thừa kết quả thực hiện các quy chế trước đây, đồng thời cập nhật nội dung, trách nhiệm và phương thức phối hợp cho phù hợp với tình hình thực tế.

Quy chế gồm 3 chương, 11 điều, xác định 10 nội dung phối hợp chủ yếu. Các nội dung bao gồm trao đổi thông tin, xây dựng kế hoạch kiểm toán, tổ chức thực hiện kiểm toán và theo dõi việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán.

Đáng chú ý, cơ chế mới có sự tham gia của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, tạo cơ sở tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác kiểm toán và việc xử lý những vấn đề phát sinh trong quản lý tài chính công, tài sản công.

Làm rõ trách nhiệm của KTNN, HĐND và UBND các tỉnh

Một trong những trọng tâm của quy chế là phân định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan liên quan, từ khâu chuẩn bị kiểm toán đến sử dụng kết quả và thực hiện các kiến nghị sau kiểm toán.

Theo nội dung được công bố tại hội nghị, KTNN có trách nhiệm trao đổi thông tin, thông báo kế hoạch kiểm toán và công khai kết quả kiểm toán theo quy định. Việc cung cấp thông tin kịp thời giúp các địa phương chủ động chuẩn bị hồ sơ, tài liệu và phối hợp trong quá trình triển khai nhiệm vụ.

Thường trực HĐND các tỉnh phối hợp sử dụng kết quả kiểm toán để phục vụ hoạt động giám sát, thẩm tra và quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền. Đây là cơ sở để cơ quan dân cử có thêm thông tin phục vụ việc xem xét tình hình quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách địa phương.

Trong khi đó, UBND các tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ hoạt động kiểm toán; đồng thời tổ chức thực hiện nghiêm túc các kết luận, kiến nghị kiểm toán.

Hiệu quả của cơ chế phối hợp không chỉ được thể hiện ở việc hoàn thành một cuộc kiểm toán mà còn nằm ở khả năng xử lý những tồn tại được phát hiện, hạn chế tình trạng kiến nghị kéo dài và cải thiện chất lượng quản lý trong các năm tiếp theo.

Đối với các lĩnh vực sử dụng nguồn lực lớn như đầu tư công, quản lý đất đai, tài sản công và các dự án hạ tầng, việc nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát có thể giúp cơ quan quản lý nhận diện sớm những bất cập trong quy trình thực hiện, phân bổ vốn và tổ chức triển khai dự án.

Quản lý đất đai và đầu tư hạ tầng là những lĩnh vực đáng chú ý

Tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc nhấn mạnh yêu cầu quản lý, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đặc biệt trong đầu tư hạ tầng, quản lý ngân sách, đất đai và tài sản công.

Đây đều là những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến quá trình phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương. Với đầu tư hạ tầng, việc quản lý chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch, bố trí vốn đến nghiệm thu và quyết toán có vai trò quan trọng trong việc hạn chế lãng phí và bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.

Trong lĩnh vực đất đai, công tác quản lý cần gắn với việc tuân thủ quy định pháp luật, minh bạch trong các thủ tục liên quan và kiểm soát việc sử dụng quỹ đất theo đúng mục đích. Những hạn chế trong quản lý đất đai, nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, có thể ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách, tiến độ dự án và môi trường đầu tư.

Đối với thị trường bất động sản, chất lượng quản lý đất đai và tiến độ phát triển hạ tầng là những yếu tố có thể tác động đến quá trình triển khai dự án, khả năng kết nối giao thông và sức hấp dẫn đầu tư của từng khu vực. Tuy nhiên, việc ký kết quy chế phối hợp kiểm toán không đồng nghĩa với việc một dự án bất động sản cụ thể sẽ được phê duyệt, điều chỉnh hay đẩy nhanh tiến độ.

Tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào quá trình triển khai quy chế, chất lượng giám sát, việc thực hiện các kiến nghị và cách thức xử lý những vấn đề được phát hiện trong từng lĩnh vực.

Đắk Lắk đề xuất chuyển đổi cách thức phối hợp và xử lý kiến nghị

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy nhấn mạnh ý nghĩa của quy chế phối hợp trong bối cảnh khu vực đang thúc đẩy phát triển hạ tầng liên vùng và triển khai các dự án an sinh xã hội.

Để nâng cao hiệu quả thực hiện, lãnh đạo tỉnh đề xuất ba chuyển đổi chiến lược trong công tác phối hợp.

Thứ nhất, chuyển từ khắc phục sai sót sang xử lý nguyên nhân gốc rễ. Cách tiếp cận này hướng đến việc không chỉ giải quyết những vấn đề đã được phát hiện mà còn xem xét nguyên nhân dẫn đến sai sót, từ đó điều chỉnh quy trình quản lý và hạn chế tình trạng lặp lại.

Thứ hai, chuyển từ cung cấp hồ sơ thủ công sang chia sẻ dữ liệu số. Khi thông tin được quản lý có hệ thống và trao đổi theo quy trình phù hợp, các bên có thể giảm thời gian tổng hợp tài liệu, tăng khả năng đối chiếu dữ liệu và nâng cao hiệu quả phối hợp. Việc triển khai vẫn cần bảo đảm tính chính xác, bảo mật và tuân thủ quy định về quản lý dữ liệu.

Thứ ba, chuyển từ xử lý kiến nghị theo từng vụ việc sang tổng kết thực tiễn và hoàn thiện thể chế. Theo hướng này, các kết quả kiểm toán không chỉ phục vụ việc xử lý những tồn tại cụ thể mà còn có thể cung cấp thông tin để nhận diện những bất cập mang tính hệ thống, từ đó đề xuất giải pháp cải thiện cơ chế quản lý.

Ba định hướng trên đặc biệt đáng chú ý đối với các dự án có quy mô lớn, liên quan đến nhiều cơ quan và sử dụng nguồn vốn ngân sách. Việc chia sẻ thông tin tốt hơn, xử lý nguyên nhân thay vì chỉ khắc phục hậu quả và nâng cao chất lượng thể chế có thể giúp giảm rủi ro trong quá trình triển khai dự án.

KTNN nhấn mạnh kiểm toán trọng tâm và kết nối dữ liệu số

Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định cơ chế phối hợp giữa KTNN và các địa phương đã mang lại những kết quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng kiểm toán, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và minh bạch trong quản lý, sử dụng ngân sách, tài chính công, tài sản công.

Theo định hướng được nhấn mạnh tại hội nghị, hoạt động phối hợp cần tiếp tục phát huy vai trò giám sát của HĐND và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong quản lý nguồn lực công.

Tổng Kiểm toán nhà nước cũng lưu ý việc xây dựng nội dung kiểm toán cần bám sát đặc thù của từng địa phương, lựa chọn những lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm và đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu số.

Điều này cho thấy công tác kiểm toán không nên chỉ áp dụng một cách tiếp cận giống nhau cho mọi địa phương. Các vấn đề cần ưu tiên có thể khác nhau tùy theo cơ cấu ngân sách, đặc điểm kinh tế, quy mô đầu tư và những rủi ro trong quản lý tài sản công của từng tỉnh.

Với Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk, việc xác định đúng trọng tâm kiểm toán có thể hỗ trợ nâng cao chất lượng quản lý trong các lĩnh vực sử dụng nhiều nguồn lực, đồng thời cung cấp thông tin phục vụ công tác giám sát và điều hành ngân sách.

Dù vậy, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào quá trình thực thi: thông tin có được cung cấp đầy đủ hay không, kết luận và kiến nghị có được xử lý đúng hạn hay không, cũng như những điều chỉnh quản lý có thực sự đi vào thực tiễn hay không.

Trao nhà tình nghĩa cho gia đình có công và hoàn cảnh khó khăn

Bên cạnh nội dung chuyên môn, hội nghị còn có hoạt động an sinh xã hội. KTNN phối hợp với đại diện Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại các tỉnh trao biểu trưng nhà tình nghĩa cho những gia đình có công với cách mạng, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk.

Hoạt động này thể hiện sự quan tâm đối với các gia đình chính sách và những hoàn cảnh cần được hỗ trợ tại địa phương. Việc kết hợp hoạt động chuyên môn với chương trình an sinh xã hội cũng góp phần lan tỏa tinh thần trách nhiệm cộng đồng của các cơ quan, đơn vị tham gia.

Tác động đối với quản lý công và môi trường đầu tư địa phương

Việc KTNN ký kết quy chế phối hợp với ba tỉnh Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk tạo thêm khuôn khổ để tăng cường trao đổi thông tin, giám sát ngân sách và theo dõi việc thực hiện kết luận kiểm toán trong giai đoạn mới.

Về dài hạn, nếu được triển khai đồng bộ, cơ chế phối hợp có thể góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài chính công, hạn chế thất thoát, lãng phí và cải thiện trách nhiệm giải trình của các cơ quan sử dụng ngân sách.

Đối với lĩnh vực bất động sản và đầu tư hạ tầng, những cải thiện trong quản lý đất đai, tài sản công và vốn đầu tư có thể tạo điều kiện để các dự án được thực hiện theo đúng quy định, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Tuy nhiên, đây là tác động gián tiếp, không phải cam kết về tiến độ hoặc kết quả của bất kỳ dự án cụ thể nào.

Trong thời gian tới, những yếu tố cần theo dõi gồm việc triển khai các nội dung trong quy chế, khả năng ứng dụng dữ liệu số, tiến độ thực hiện kiến nghị kiểm toán và mức độ chuyển hóa các phát hiện thành cải tiến trong quản lý.

Quy chế phối hợp chỉ thực sự phát huy giá trị khi trách nhiệm được thực hiện rõ ràng, thông tin được chia sẻ hiệu quả và các kiến nghị được xử lý đến cùng. Đây cũng là cơ sở để ba địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng quản lý nguồn lực công, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.

Nguồn tham khảo: Nội dung hội nghị và thông tin được cung cấp trong tài liệu đầu vào.

Câu hỏi về kiểm toán Nhà nước

1. KTNN ký quy chế phối hợp với những địa phương nào?

Kiểm toán Nhà nước ký Quy chế phối hợp công tác với ba tỉnh Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk tại hội nghị tổ chức chiều 13/10 ở Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai.

2. Quy chế phối hợp mới gồm những nội dung chính nào?

Quy chế gồm 3 chương, 11 điều, xác định 10 nội dung phối hợp chủ yếu như trao đổi thông tin, xây dựng kế hoạch kiểm toán, tổ chức thực hiện kiểm toán và thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán.

3. Quy chế mới có ý nghĩa gì đối với quản lý đất đai và đầu tư công?

Cơ chế phối hợp tạo khuôn khổ để nâng cao chất lượng giám sát, quản lý ngân sách, đất đai, tài sản công và các dự án đầu tư. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào việc triển khai quy chế và thực hiện các kiến nghị kiểm toán.

4. Việc ký quy chế có tác động trực tiếp đến giá bất động sản không?

Không thể kết luận quy chế sẽ trực tiếp làm tăng hoặc giảm giá bất động sản. Tác động tiềm năng chủ yếu nằm ở việc cải thiện chất lượng quản lý đất đai, đầu tư công, hạ tầng và tính minh bạch trong hoạt động của cơ quan quản lý.

5. Ba chuyển đổi chiến lược do Đắk Lắk đề xuất là gì?

Ba định hướng gồm chuyển từ khắc phục sai sót sang xử lý nguyên nhân gốc rễ; từ cung cấp hồ sơ thủ công sang chia sẻ dữ liệu số; và từ xử lý kiến nghị riêng lẻ sang tổng kết thực tiễn, góp phần hoàn thiện thể chế.