Vườn Zen gần 1ha ở Thành phố Cà phê: Khi cây xanh không chỉ để làm cảnh

Trong các khu đô thị hiện đại, cây xanh thường được xem là một phần của cảnh quan, giúp giảm mật độ xây dựng và tạo không gian thoáng đãng cho cư dân. Nhưng tại Thành phố Cà phê ở Buôn Ma Thuột, Vườn Zen được phát triển theo một cách tiếp cận khác: cây xanh, địa hình, đá, ánh sáng và đường đi cùng được tổ chức để tạo nên một trải nghiệm sống.

Với diện tích hơn 9.000 m², Vườn Zen là một trong những tiện ích đã hoàn thiện tại Thành phố Cà phê, dự án bất động sản do Trung Nguyên Legend phát triển. Công trình được đưa vào sử dụng từ tháng 1/2021 và được giới thiệu theo mô hình “kiến trúc chữa lành”, hướng tới sự cân bằng giữa Thân, Tâm và Trí thông qua không gian tự nhiên và nghệ thuật làm vườn.

Điểm đáng chú ý là Vườn Zen không đơn thuần là một khu vườn rộng. Cách lựa chọn cây, tổ chức đường đi, bố trí đá và phân chia không gian đều được tính toán để tạo ra nhiều lớp trải nghiệm khác nhau.

Vườn Zen rộng hơn 9.000 m² và triết lý “kiến trúc chữa lành”

Vườn Zen là một trong những tiện ích nổi bật tại Thành phố Cà phê, dự án được Trung Nguyên Legend phát triển tại Buôn Ma Thuột.

Với diện tích hơn 9.000 m², công trình được giới thiệu theo triết lý “kiến trúc chữa lành” (healing architecture). Thay vì chỉ tạo ra một không gian xanh để ngắm nhìn, thiết kế hướng tới việc đưa con người trở lại gần hơn với thiên nhiên thông qua cây cối, địa hình, ánh sáng, vật liệu và chuyển động.

Theo cách tiếp cận này, một không gian sống tốt không chỉ cần đẹp mà còn phải tạo ra cảm giác thư giãn, giảm áp lực từ môi trường đô thị và khuyến khích con người dành thời gian cho những hoạt động chậm hơn.

Vườn Zen được đưa vào sử dụng từ tháng 1/2021.

Một điểm đáng chú ý là cây xanh tại đây được lựa chọn có chủ đích. Theo thông tin do Trung Nguyên Legend công bố, nhiều loại cây được sử dụng là cây bản địa hoặc phù hợp với điều kiện khí hậu khu vực. Trong số đó có kim ngân, hương thảo, mã đề và cỏ lan chi, được giới thiệu với những đặc tính liên quan đến thanh lọc không khí và giá trị dược tính.

Như vậy, cây xanh trong Vườn Zen không chỉ được xem là yếu tố tạo cảnh quan mà còn trở thành một phần trong ý tưởng tổng thể của công trình.

Hai phân khu, hai lớp trải nghiệm khác nhau

Vườn Zen được chia thành hai không gian chính gồm Vườn Nhiệt đới và Vườn Thiền.

Sự phân chia này tạo ra sự khác biệt rõ rệt về hệ thực vật cũng như cảm nhận khi di chuyển trong khu vườn.

Vườn Nhiệt đới: màu xanh của vùng khí hậu nóng ẩm

Vườn Nhiệt đới tập trung các loại cây phù hợp với khí hậu nóng ẩm.

Một số loại cây được lựa chọn như kim ngân, hương thảo, mã đề và cỏ lan chi. Theo giới thiệu của Trung Nguyên Legend, những loại cây này góp phần tạo cảnh quan xanh và được gắn với khả năng thanh lọc không khí, chống ô nhiễm.

Ở góc độ thiết kế, việc sử dụng các loại cây phù hợp với điều kiện tự nhiên cũng giúp khu vườn có khả năng duy trì cảnh quan ổn định hơn so với việc phụ thuộc quá nhiều vào những giống cây ngoại lai.

Không gian này tạo cảm giác gần gũi với hệ sinh thái nhiệt đới, với nhiều lớp cây xanh và sự thay đổi về màu sắc, chiều cao, mật độ thực vật.

Vườn Thiền: cây xanh gắn với văn hóa Việt

Nếu Vườn Nhiệt đới nhấn mạnh yếu tố sinh thái thì Vườn Thiền lại hướng nhiều hơn tới chiều sâu văn hóa.

Tại đây, những loại cây quen thuộc trong đời sống người Việt như trúc, đa, đề và tre được sử dụng.

Những loài cây này từ lâu đã xuất hiện trong văn hóa, văn học và đời sống Việt Nam, đồng thời thường được gắn với các giá trị như sự kiên cường, chính trực, bền bỉ và khí phách.

Sự kết hợp giữa cây xanh và ý nghĩa biểu tượng giúp không gian Vườn Thiền có một lớp trải nghiệm khác với khu vườn cảnh quan thông thường.

Người tham quan không chỉ nhìn thấy cây mà còn có thể liên tưởng đến những giá trị văn hóa được gắn với từng loại cây.

Lối đi quanh co và vườn đá được thiết kế như một hành trình

Một trong những đặc điểm đáng chú ý nhất của Vườn Zen nằm ở cách tổ chức không gian.

Thay vì san phẳng toàn bộ mặt bằng và tạo ra một tuyến đường thẳng, thiết kế của khu vườn tôn trọng địa hình tự nhiên, kết hợp giữa các khoảng mở, lối đi hẹp, đường quanh co và những khu vực có đá.

Điều này khiến việc di chuyển trong Vườn Zen trở thành một trải nghiệm thay vì đơn thuần là đi từ điểm A đến điểm B.

Có những đoạn đường rộng và thoáng. Sau đó, không gian có thể thu hẹp lại với những lối đi quanh co. Tiếp đến là khu vực có nhiều đá hoặc địa hình phức tạp hơn.

Sự thay đổi liên tục về không gian khiến người tham quan phải di chuyển chậm hơn và chú ý nhiều hơn đến môi trường xung quanh.

Theo cách diễn giải của Trung Nguyên Legend, hành trình đó được ví như một hình ảnh thu nhỏ của cuộc đời: có những giai đoạn rộng mở, có lúc quanh co, có lúc gặp chướng ngại trước khi tìm thấy sự bình an.

Đây cũng là điểm khiến Vườn Zen khác với một công viên cảnh quan thông thường.

Cây, đá, địa hình và đường đi không tồn tại độc lập mà được kết hợp để tạo thành một câu chuyện không gian.

Khi vé vào vườn từng được “đổi” bằng cây xanh

Một chi tiết từng tạo sự chú ý khi Vườn Zen mở cửa là cách thức tham quan không giống nhiều điểm du lịch thông thường.

Thay vì mua vé bằng tiền, khách tham quan từng được yêu cầu mang theo một cây xanh còn nguyên bầu để trồng vào khu vườn.

Theo thông tin được giới thiệu, cây mang đến có chiều cao khoảng 80 cm và thuộc một số nhóm như cam, chanh, cà phê, điều, sầu riêng hoặc mắc ca.

Cách làm này tạo ra một hình thức đóng góp trực tiếp vào cảnh quan.

Mỗi lượt khách không chỉ là một người đến tham quan mà còn có thể trở thành người bổ sung thêm một cây xanh cho khu vườn.

Theo Trung Nguyên Legend, việc tiếp nhận cây nhằm phục vụ quá trình tôn tạo và phát triển Vườn Zen thay vì đặt trọng tâm vào nguồn thu từ vé vào cửa.

Dưới góc độ bất động sản, đây cũng là một cách tiếp cận khá khác biệt về việc hình thành không gian xanh: cộng đồng tham gia trực tiếp vào quá trình tạo dựng cảnh quan.

Thành phố Cà phê và tỷ lệ không gian xanh

Vườn Zen nằm trong Thành phố Cà phê, dự án được Trung Nguyên Legend phát triển tại Buôn Ma Thuột.

Theo thông tin được công bố tại thời điểm dự án giới thiệu ra thị trường, dự án có mật độ xây dựng khoảng 27%, trong khi diện tích cây xanh và mặt nước chiếm hơn 50%.

Đây là tỷ lệ đáng chú ý nếu đặt trong bối cảnh phát triển các khu đô thị hiện nay, khi quỹ đất dành cho cảnh quan và không gian công cộng ngày càng được xem là một yếu tố quan trọng trong chất lượng sống.

Trong tổ hợp này, Vườn Zen và Bảo tàng Thế giới Cà phê là hai công trình tạo dấu ấn theo những cách khác nhau.

Nếu Bảo tàng Thế giới Cà phê tập trung vào câu chuyện lịch sử, văn hóa và giá trị của cà phê thì Vườn Zen lại khai thác thiên nhiên, cảnh quan và trải nghiệm thư giãn.

Hai công trình cùng tạo nên những lớp trải nghiệm khác nhau trong một dự án bất động sản.

“Kiến trúc chữa lành” là gì?

Healing architecture, hay kiến trúc chữa lành, là một hướng tiếp cận thiết kế tập trung vào tác động của môi trường xây dựng đối với trải nghiệm và sức khỏe con người.

Khái niệm này được ứng dụng tại nhiều công trình ở các quốc gia phát triển, đặc biệt trong bệnh viện, khu nghỉ dưỡng, trung tâm chăm sóc sức khỏe và những không gian sống chú trọng yếu tố tự nhiên.

Mục tiêu không đơn giản là tạo ra một công trình đẹp.

Không gian được thiết kế để hạn chế những tác động tiêu cực như tiếng ồn, chất lượng không khí kém, thiếu ánh sáng tự nhiên hoặc sự bí bách; đồng thời tăng cường khả năng tiếp xúc với thiên nhiên, ánh sáng, cây xanh và những yếu tố giúp con người cảm thấy thư giãn hơn.

Trong cách tiếp cận này, cây xanh không phải là phần trang trí được bổ sung sau cùng.

Ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng, kiến trúc sư có thể phải tính toán loại cây nào phù hợp, chất liệu xây dựng nào thân thiện với môi trường, hướng gió, ánh sáng, hơi nước và sự thay đổi của thời tiết.

Mục tiêu là tạo ra một hệ sinh thái không gian có sự kết nối giữa con người và tự nhiên.

Tại sao kiến trúc chữa lành ngày càng được quan tâm?

Sự phát triển nhanh của đô thị tạo ra nhiều tiện ích nhưng cũng kéo theo những áp lực mới.

Mật độ giao thông cao, tiếng ồn, chất lượng không khí, thời gian làm việc kéo dài và việc con người dành nhiều thời gian trong không gian kín khiến nhu cầu về những khoảng xanh ngày càng rõ nét.

Một khu đô thị hiện đại vì thế không chỉ cạnh tranh bằng diện tích căn hộ, số lượng tiện ích hay khả năng kết nối giao thông.

Không gian sống có thể được đánh giá thêm bằng câu hỏi: cư dân có thể tìm được một nơi để nghỉ ngơi, vận động, kết nối với thiên nhiên và tái tạo năng lượng ngay gần nhà hay không?

Đây là lý do các mô hình như công viên nội khu, vườn trị liệu, đường dạo, không gian thiền, vườn cây và khu thể thao ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các dự án bất động sản.

Trong trường hợp của Thành phố Cà phê, triết lý này được giới thiệu không chỉ áp dụng riêng cho Vườn Zen mà còn được sử dụng làm định hướng cho các hạng mục tiện ích và nhà ở của toàn dự án.

Từ Vườn Zen nhìn rộng hơn về bất động sản xanh

Vườn Zen cho thấy một xu hướng đáng chú ý trong phát triển bất động sản: giá trị của một dự án không nhất thiết chỉ nằm ở phần diện tích xây dựng.

Một khu nhà đẹp nhưng thiếu không gian công cộng có thể đáp ứng nhu cầu ở cơ bản, nhưng khó tạo ra trải nghiệm cộng đồng nếu cư dân không có nơi gặp gỡ, vận động hoặc thư giãn.

Ngược lại, một dự án dành quỹ đất đáng kể cho cây xanh, mặt nước và không gian công cộng có thể tạo ra giá trị sử dụng dài hạn, đặc biệt với nhóm khách hàng mua để ở.

Tất nhiên, tỷ lệ cây xanh trên giấy tờ không tự động đồng nghĩa với chất lượng sống cao. Điều quan trọng là không gian đó có được thiết kế hợp lý, được duy trì tốt và thực sự được cư dân sử dụng hay không.

Với Vườn Zen, việc thiết kế cây xanh thành các phân khu, kết hợp đường đi, đá và địa hình cho thấy một cách tiếp cận khác: cảnh quan được xem như một phần của trải nghiệm sống thay vì lớp trang trí bao quanh công trình.

Với diện tích hơn 9.000 m², Vườn Zen tại Thành phố Cà phê không chỉ gây chú ý bởi quy mô mà còn bởi cách tiếp cận khác với một khu vườn cảnh quan thông thường.

Từ việc chia thành Vườn Nhiệt đới và Vườn Thiền, lựa chọn các loại cây phù hợp, tôn trọng địa hình tự nhiên cho đến việc thiết kế những lối đi quanh co và vườn đá, toàn bộ không gian được xây dựng theo hướng tạo ra một hành trình trải nghiệm.

Đáng chú ý hơn, Vườn Zen nằm trong một dự án được giới thiệu theo triết lý “kiến trúc chữa lành”, trong đó thiên nhiên được đưa vào quá trình thiết kế ngay từ đầu thay vì chỉ được bổ sung như một lớp cảnh quan sau khi công trình hoàn thành.

Trong bối cảnh bất động sản ngày càng chuyển từ cuộc cạnh tranh về diện tích và tiện ích sang chất lượng sống, những không gian như Vườn Zen cho thấy một hướng phát triển đáng chú ý: một khu đô thị có thể tạo giá trị không chỉ bằng những gì được xây dựng, mà còn bằng những khoảng không được dành cho con người và thiên nhiên.

Nguồn tham khảo: Nội dung được biên tập từ thông tin do Trung Nguyên Legend công bố về Vườn Zen, Thành phố Cà phê và định hướng kiến trúc chữa lành của dự án. Các thông tin về công trình, diện tích, tiện ích và hoạt động tham quan nên được kiểm tra lại với đơn vị vận hành tại thời điểm tham quan.

Câu hỏi thường gặp về Vườn Zen và Thành phố Cà phê

Vườn Zen rộng bao nhiêu?

Vườn Zen có diện tích hơn 9.000 m², tương đương gần 1 ha.

Vườn Zen nằm ở đâu?

Vườn Zen nằm trong Thành phố Cà phê, dự án do Trung Nguyên Legend phát triển tại Buôn Ma Thuột.

Vườn Zen có những khu vực nào?

Không gian được chia thành hai phân khu chính là Vườn Nhiệt đới và Vườn Thiền, mỗi khu có cách lựa chọn cây và định hướng trải nghiệm khác nhau.

Vườn Zen có phải công viên thông thường không?

Theo định hướng của đơn vị phát triển, Vườn Zen được xây dựng theo triết lý kiến trúc chữa lành. Cây xanh, đá, địa hình và đường đi được kết hợp để tạo trải nghiệm thay vì chỉ phục vụ mục đích trang trí cảnh quan.

Tại sao trước đây khách tham quan phải mang cây xanh?

Trong thời gian đầu mở cửa, Vườn Zen từng áp dụng hình thức khách mang cây xanh còn nguyên bầu thay cho việc mua vé. Cây được đưa vào khu vườn nhằm phục vụ hoạt động tôn tạo và phát triển cảnh quan theo thông tin được công bố.

“Kiến trúc chữa lành” có phải chỉ là trồng nhiều cây?

Không. Kiến trúc chữa lành có phạm vi rộng hơn cây xanh, bao gồm cách tổ chức ánh sáng, không khí, âm thanh, vật liệu, địa hình, không gian mở và mối liên hệ giữa công trình với thiên nhiên. Cây xanh chỉ là một thành phần quan trọng trong tổng thể đó.