Nhà ở xã hội đạt 77% mục tiêu: 875 dự án với hơn 773.000 căn đang được triển khai

Chương trình phát triển nhà ở xã hội đang ghi nhận những bước tiến đáng chú ý khi số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đạt khoảng 77% so với chỉ tiêu đặt ra tại Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng về tình hình thực hiện Đề án, tính đến hết tháng 7/2026, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, với tổng quy mô khoảng 773.457 căn.

Tổng mức đầu tư của các dự án này ước khoảng 637.019 tỷ đồng. Đây là con số cho thấy nguồn lực rất lớn đang được huy động vào phân khúc nhà ở phục vụ người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp và các nhóm đối tượng thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở.

Tuy nhiên, số liệu cũng cho thấy một thực tế cần lưu ý: số dự án đang được triển khai khá lớn nhưng nguồn cung căn hộ thực tế đã hoàn thành và đưa vào sử dụng vẫn chưa tương xứng với nhu cầu tại nhiều đô thị, khu công nghiệp.

Ba nhóm dự án chiếm phần lớn nguồn cung tương lai

Trong tổng số 875 dự án, Bộ Xây dựng phân chia thành ba nhóm chính.

Thứ nhất, 289 dự án đã hoàn thành, với quy mô khoảng 197.805 căn, tổng mức đầu tư khoảng 162.912 tỷ đồng.

Thứ hai, 270 dự án đã khởi công xây dựng và đang triển khai, với quy mô khoảng 270.409 căn, tổng mức đầu tư khoảng 222.709 tỷ đồng.

Thứ ba, 316 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, với quy mô khoảng 305.243 căn, tổng mức đầu tư khoảng 251.938 tỷ đồng.

Như vậy, phần lớn nguồn cung vẫn đang nằm ở giai đoạn xây dựng hoặc chuẩn bị đầu tư. Điều này đồng nghĩa với việc tiến độ hoàn thành các dự án sẽ đóng vai trò quyết định trong khả năng đưa nguồn cung nhà ở xã hội thực tế ra thị trường trong những năm tới.

Nhà ở xã hội đạt 77% chỉ tiêu: Tín hiệu tích cực nhưng chưa phải đích đến

Việc số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đạt 77% chỉ tiêu là tín hiệu tích cực đối với chương trình phát triển nhà ở xã hội.

Một số địa phương được đánh giá có kết quả triển khai tốt gồm TP Hải Phòng, TP Đà Nẵng, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa, Cà Mau…

Đây là những địa phương đang có nhu cầu lớn về nhà ở cho người lao động, đặc biệt trong bối cảnh quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp tiếp tục diễn ra.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa tiến độ dự án và số lượng căn hộ đã hoàn thành.

Con số 77% phản ánh số lượng dự án đã đạt các mốc hoàn thành, khởi công hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư so với chỉ tiêu được đặt ra. Con số này không có nghĩa rằng cả nước đã hoàn thành 77% mục tiêu 1 triệu căn hộ.

Trong tổng số 773.457 căn thuộc 875 dự án đang triển khai, mới có khoảng 197.805 căn thuộc các dự án đã hoàn thành. Phần còn lại vẫn đang trong quá trình thi công hoặc chuẩn bị đầu tư.

Do đó, giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung nhiều hơn vào việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng và bàn giao nhà, thay vì chỉ gia tăng số lượng dự án trên giấy.

Cả nước đã quy hoạch hơn 10.000 ha đất làm nhà ở xã hội

Một trong những điều kiện quan trọng để thực hiện mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội là phải chuẩn bị đủ quỹ đất.

Theo Bộ Xây dựng, trên cả nước đã quy hoạch khoảng 1.986 vị trí, với tổng diện tích khoảng 10.279 ha đất để phát triển nhà ở xã hội.

Trong đó:

• 944 quỹ đất độc lập, tổng diện tích khoảng 6.047 ha.
• 837 quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại, diện tích khoảng 3.174 ha.
• 123 quỹ đất dành cho lực lượng vũ trang nhân dân, diện tích khoảng 475 ha.
• 82 quỹ đất nhà lưu trú công nhân, diện tích khoảng 583 ha.

Việc quy hoạch quỹ đất với quy mô lớn tạo nền tảng quan trọng để phát triển nhà ở xã hội trong dài hạn.

Tuy nhiên, quỹ đất được quy hoạch mới chỉ là điều kiện ban đầu. Để biến quỹ đất thành dự án thực tế, địa phương và doanh nghiệp còn phải giải quyết hàng loạt vấn đề liên quan đến quy hoạch, giải phóng mặt bằng, hạ tầng, thủ tục đầu tư, nguồn vốn và lựa chọn chủ đầu tư.

TP.HCM, Đồng Nai và Hà Nội có quỹ đất nhà ở xã hội lớn

Theo báo cáo, hầu hết các địa phương đã quy hoạch quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội. Một số địa phương còn chủ động bố trí quỹ đất tại những vị trí tương đối thuận lợi, gần các trung tâm đô thị, khu công nghiệp và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Trong đó, một số địa phương có quỹ đất được quy hoạch lớn gồm:

• TP.HCM: khoảng 1.740 ha.
• Đồng Nai: khoảng 1.723 ha.
• Hà Nội: khoảng 1.555 ha.
• Bắc Ninh: khoảng 754 ha.
• Tây Ninh: khoảng 570 ha.
• Quảng Ngãi: khoảng 461 ha.

Quỹ đất lớn tại các trung tâm kinh tế và công nghiệp như TP.HCM, Đồng Nai, Hà Nội hay Bắc Ninh được kỳ vọng tạo thêm nguồn cung nhà ở cho người lao động trong thời gian tới.

Dù vậy, vấn đề quan trọng là vị trí quỹ đất phải gắn với nhu cầu thực tế.

Một khu nhà ở xã hội nằm gần khu công nghiệp, có giao thông thuận tiện, trường học, y tế, thương mại và các tiện ích thiết yếu sẽ có giá trị sử dụng khác đáng kể so với một dự án nằm quá xa nơi làm việc.

Hơn 205.000 căn nhà ở cho thuê thuộc tài sản công

Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo của Bộ Xây dựng là hiện cả nước có khoảng 205.074 căn nhà ở cho thuê thuộc tài sản công.

Trong số này, 188.025 căn đang được cho thuê, còn 17.049 căn chưa được bố trí sử dụng.

Cơ cấu nguồn nhà ở cho thuê thuộc tài sản công gồm:

Những con số này cho thấy nguồn nhà ở cho thuê thuộc tài sản công vẫn còn một lượng nhất định chưa được khai thác.

Trong khi đó, nhu cầu thuê nhà của công nhân, người lao động và người có thu nhập thấp tại các thành phố lớn và khu công nghiệp đang rất cao.

Đây cũng là một trong những vấn đề mà chính sách phát triển nhà ở xã hội cần quan tâm nhiều hơn trong thời gian tới.

Nguồn cung nhà ở xã hội vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế

Mặc dù số lượng dự án tăng nhanh, Bộ Xây dựng đánh giá nguồn cung nhà ở xã hội thực tế đưa ra thị trường vẫn còn hạn chế.

Nhu cầu lớn nhất tập trung ở công nhân, người lao động và các đối tượng thu nhập thấp tại đô thị, khu công nghiệp, đặc biệt là nhu cầu thuê nhà.

Đây là điểm đáng chú ý bởi nhiều người lao động chưa đủ khả năng tài chính để mua căn hộ, ngay cả khi đó là nhà ở xã hội. Đối với nhóm này, nhà ở cho thuê hoặc thuê mua có thể phù hợp hơn.

Tuy nhiên, mô hình nhà ở cho thuê lại có đặc thù riêng. Chủ đầu tư phải bỏ ra lượng vốn lớn trong khi thời gian thu hồi vốn kéo dài, khiến việc triển khai loại hình này kém hấp dẫn hơn so với dự án bán căn hộ.

Nếu không có cơ chế tín dụng và chính sách hỗ trợ phù hợp, nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê khó tăng nhanh.

Quỹ đất nhà ở xã hội ở xa khu công nghiệp: Bài toán cần giải quyết

Một vấn đề khác được Bộ Xây dựng chỉ ra là dù hầu hết địa phương đã chủ động quy hoạch quỹ đất, nhiều vị trí lại nằm xa trung tâm đô thị hoặc xa khu, cụm công nghiệp.

Mạng lưới giao thông kết nối tại một số khu vực chưa phát triển đồng bộ, gây khó khăn cho việc đi lại, sinh hoạt và làm việc của người dân.

Điều này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận trong quy hoạch nhà ở xã hội.

Không nên chỉ tính toán số lượng hecta đất hoặc số lượng căn hộ có thể xây dựng, mà cần xem xét cả vị trí, khoảng cách đến nơi làm việc, khả năng kết nối giao thông và hệ thống hạ tầng xã hội.

Đối với công nhân, thời gian di chuyển hàng ngày là một yếu tố rất quan trọng. Nếu phải đi quá xa để làm việc, chi phí xăng xe và thời gian đi lại có thể làm giảm đáng kể lợi ích của việc mua hoặc thuê nhà giá thấp.

Thủ tục hành chính vẫn là điểm nghẽn của nhiều dự án

Bên cạnh quỹ đất, thủ tục hành chính cũng được xem là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng tới tiến độ phát triển nhà ở xã hội.

Theo báo cáo, tại một số địa phương, thủ tục trong các lĩnh vực đầu tư, đất đai, xây dựng và nhà ở còn chậm và kéo dài.

Việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước chưa thực sự đồng bộ có thể khiến quá trình chuẩn bị đầu tư mất nhiều thời gian.

Đối với các dự án nhà ở xã hội, thời gian kéo dài cũng có thể làm tăng chi phí tài chính, chi phí quản lý và chi phí triển khai dự án.

Vì vậy, việc đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ sẽ có tác động trực tiếp tới tiến độ đưa căn hộ ra thị trường.

Khó tiếp cận vốn tín dụng hỗ trợ

Một trong những điểm nghẽn lớn khác là khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng hỗ trợ.

Các dự án nhà ở xã hội thường đòi hỏi vốn đầu tư lớn, trong khi thời gian thu hồi vốn tương đối dài. Đặc biệt, các dự án xây dựng nhà ở cho thuê có thời gian thu hồi vốn lâu hơn.

Trong khi đó, nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước còn hạn chế và nguồn ngân sách đầu tư trực tiếp cho nhà ở xã hội chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Đây là vấn đề cần được giải quyết nếu muốn đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ “quỹ đất và dự án” sang “căn hộ hoàn thành và bàn giao”.

Vì sao nhà ở cho thuê cần được ưu tiên hơn?

Nhu cầu nhà ở cho thuê trên cả nước đang rất lớn, đặc biệt tại các đô thị và khu công nghiệp tập trung đông người lao động.

Tuy nhiên, nguồn cung nhà ở cho thuê thực tế vẫn còn hạn chế.

Một phần nguyên nhân nằm ở bài toán tài chính. Trong dự án bán nhà, chủ đầu tư có thể thu hồi vốn tương đối nhanh sau khi sản phẩm được bán. Trong khi đó, nhà ở cho thuê cần thời gian dài để thu hồi vốn thông qua dòng tiền thuê.

Do đó, nếu muốn tăng nhanh nguồn cung nhà ở cho thuê, cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp về vốn, đất đai và chính sách tài chính.

Đây có thể là một trong những yếu tố quyết định khả năng giải quyết nhu cầu nhà ở của hàng triệu người lao động tại các đô thị và khu công nghiệp.

Sắp xếp đơn vị hành chính ảnh hưởng thế nào đến các dự án?

Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và điều chỉnh các quy hoạch liên quan cũng tạo ra yêu cầu rà soát, cập nhật và tích hợp lại nhiều nội dung.

Các vấn đề liên quan đến quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và chương trình phát triển đô thị cần được cập nhật để phù hợp với bối cảnh mới.

Trong quá trình chuyển đổi, tiến độ chuẩn bị đầu tư và triển khai một số dự án bất động sản, bao gồm nhà ở xã hội, có thể chịu ảnh hưởng nhất định.

Về dài hạn, việc đồng bộ hóa quy hoạch là cần thiết. Nhưng trong ngắn hạn, cơ quan quản lý cần hạn chế tối đa khoảng trống thủ tục để tránh làm chậm các dự án đang có nhu cầu triển khai cấp thiết.

Từ 875 dự án đến mục tiêu 1 triệu căn: Chặng đường phía trước còn lớn

Những con số đến tháng 7/2026 cho thấy chương trình phát triển nhà ở xã hội đã có bước tiến đáng kể. 875 dự án, 773.457 căn và tổng vốn khoảng 637.019 tỷ đồng là nguồn lực rất lớn đang được triển khai trên phạm vi cả nước.

Tuy nhiên, thách thức hiện nay không chỉ nằm ở việc phê duyệt thêm dự án.

Bài toán quan trọng hơn là làm sao để các dự án được triển khai đúng tiến độ, có đủ vốn, có quỹ đất sạch, hoàn thiện hạ tầng và đưa căn hộ đến đúng nhóm người có nhu cầu.

Đặc biệt, nguồn cung nhà ở cho thuê cần được quan tâm nhiều hơn bởi đây là phân khúc phù hợp với một bộ phận lớn công nhân và người lao động chưa đủ khả năng mua nhà.

Trong thời gian tới, việc tháo gỡ thủ tục hành chính, chuẩn bị quỹ đất có vị trí phù hợp, hỗ trợ nguồn vốn và tăng tính hấp dẫn của các dự án nhà ở xã hội cho thuê sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định tốc độ thực hiện mục tiêu 1 triệu căn.

Nếu các điểm nghẽn được xử lý đồng bộ, lượng dự án đang triển khai hiện nay có thể trở thành nguồn cung đáng kể cho thị trường trong những năm tới, góp phần cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp và công nhân tại các đô thị, khu công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về nhà ở xã hội năm 2026

Đến hết tháng 7/2026 có bao nhiêu dự án nhà ở xã hội đang triển khai?

Cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội, với tổng quy mô khoảng 773.457 căn, tổng mức đầu tư khoảng 637.019 tỷ đồng.

Có bao nhiêu dự án đã hoàn thành?

Có 289 dự án đã hoàn thành, với quy mô khoảng 197.805 căn.

Có bao nhiêu dự án đã khởi công?

Có 270 dự án đã khởi công xây dựng và đang triển khai, với quy mô khoảng 270.409 căn.

Có bao nhiêu dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư?

Có 316 dự án, với quy mô khoảng 305.243 căn, đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Con số 77% có nghĩa là đã hoàn thành 77% mục tiêu 1 triệu căn?

Không hoàn toàn. Mức 77% phản ánh số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư so với chỉ tiêu của Đề án. Đây không phải tỷ lệ số căn hộ đã hoàn thành trên mục tiêu 1 triệu căn.

Cả nước đã quy hoạch bao nhiêu đất cho nhà ở xã hội?

Khoảng 1.986 vị trí, với tổng diện tích khoảng 10.279 ha đất đã được quy hoạch để phát triển nhà ở xã hội.

Những địa phương nào có quỹ đất nhà ở xã hội lớn?

Theo số liệu được nêu trong báo cáo, TP.HCM có khoảng 1.740 ha, Đồng Nai 1.723 ha, Hà Nội 1.555 ha, Bắc Ninh 754 ha, Tây Ninh 570 ha và Quảng Ngãi 461 ha.